کشف یک نوع عامل ژنتیک طاسی

خودایمنی یعنی پاسخ اشتباه و نابجای دفاع به نحوی که اجزای خودی مورد حمله و تخریب قرار می‌گیرند. در عصر کنونی دانشمندان با انجام آزمایش‌ها و تحقیقات گسترده در حال شناسایی علل طاسی هستند. حدود یک ماه پیش شناساگران ژن‌ها اعلام کردند که دو گونه ژن را کشف کرده‌اند که همراه با هم خطر طاسی را 7 برابر افزایش می‌دهند. بر اساس بررسی انجام‌شده روی 1125 نفر از مردان اروپایی‌تبار، این دو ژن روی قطعه‌ای ازDNA در کروموزم 20 قرار دارند. این گروه دانشمندان اعلام کردند پژوهش‌های قبلی مشخص کرده است که طاسی مردانه که به آن «آلوپسی آندروژنیک» هم می‌گویند منشأ قوی ژنتیک دارد. وراثت، عامل 80‌‌درصد موارد طاسی مردانه است. این بررسی توسط گروهی از دانشمندان کشورهای انگلیس، ایسلند، سوئد و هلند انجام شده است. یکی از این پژوهشگران، تیم اسپکتور از کینگزکالج لندن گفت این یافته‌ها پرسش‌هایی را درباره منشأ تکاملی طاسی مطرح و راه‌های جدیدی را برای درمان ریزش مو معرفی می‌کند. به عقیده اسپکتور «این که اساس ریزش مو دارای ژنتیک است، عجیب به نظر می‌رسد؛ چرا که مزیت تکاملی این صفت معلوم نیست. شناسایی این ژن‌ها با پیش‌بینی زودرس طاس شدن افراد ممکن است به ایجاد شیوه‌های درمانی بینجامد که از درمان‌های فعلی که در مراحل انتهایی ریزش مو انجام می‌شوند، موثرتر باشند.»

با توجه به امکان‌پذیر بودن ژن‌درمانی در پیاز موی انسان‌ها، نتایج این گروه از دانشمندان به هدف بالقوه جدیدی برای درمان ریزش مو در مردان و احتمالا زنان اشاره می‌‌کند. در عین حال یک بررسی جداگانه گزارش می‌کند که دانشمندان گروهی از سلول‌های بنیادی را در موش‌ها جدا کرده‌اند که می‌توانند تکثیر شوند و همه انواع سلول‌های پیاز مو را به وجود آورند. آلوپسی آندروژنیک ممکن است تاثیر اجتماعی بزرگی داشته باشد، چرا که بر خودانگاره مردان تاثیر می‌گذارد.

متخصصان پوست و مو می‌گویند: طاسی با مجموعه‌ای از مشکلات بهداشتی همراه است؛ از جمله بیماری عروق کرونر قلب و فشار خون بالا در مردان و «نشانگان تخمدان چندکیستی» و مقاومت به انسولین در زنان. دلیل این همراهی مشخص نیست، اما یک نظریه این است که برخی از ژن‌های دخیل در ریزش مو همچنین دارای نقشی در سازوکارهای به وجود آورنده این بیماری‌ها هستند.

ژن‌های تازه‌شناسایی‌‌شده روی قسمت 11p کروموزم 20 به ژن‌های بروز‌دهنده اضافه می‌شوند که روی کروموزم X قرار دارند و دارای گیرنده‌های هورمون آندروژن (هورمون جنسی مردانه ) است؛ اما بتازگی محققان دریافتند نقص در ژن HR2U باعث بروز یک نوع طاسی موسوم به Maria Unna hereditary hypotrichosis می‌شود.

کودکان مبتلا به این بیماری در بدو تولد فاقد مو یا کم‌مو هستند، در دوران کودکی صاحب موهای زمخت و زبر می‌شوند و در دوران بلوغ این موها هم می‌ریزد. محققان به سرپرستی شیو ژانگ از دانشکده پزشکی اتحادیه پکینگ در پکن، این ژن را روی کروموزم شماره هشت یافتند که در این فرآیند طاسی نقش دارد. این ژن پپتید کوچکی را کنترل می‌کند که روی پروتئینHR اثر می‌گذارد. این پروتئین در باززایی فولیکول مو نقش حیاتی دارد. محققان با بررسی ژنوم 19 خانواده چینی که سابقه ابتلا به این طاسی را داشتند، متوجه جهش‌هایی در این ژن شدند که به افزایش سطح پروتئین می‌انجامد و به مرگ فولیکول مو منجر می‌شود.

رقیه نوری