پیوند اعضا در کشورهای مختلف

کسب رضایت برای پیوند اعضا از بیمار مرگ مغزی در کشورهای مختلف انواع متفاوتی دارد. در فنلاند، پرتغال، اتریش، سوئد، چک، اسلواکی، مجارستان و لهستان فرض بر این است که تمام ‌شهروندان با اهدای اعضای خود موافق هستند و پس از احراز شرایط پزشکی، جراحی انجام می‌شود.

در آمریکا، انگلستان، ایرلند، دانمارک، هلند، آلمان و برخی کشورهای آمریکای لاتین، فرد باید در طول زندگی رضایت قطعی خود را ثبت کند. در اسپانیا، ایتالیا، یونان، بلژیک، لوکزامبورگ و فرانسه، علاوه بر رضایت هر فرد، خانواده او هم باید رضایت خود را اعلام کنند.

پیوند اعضا در ایران

پیوند اعضا اقدامی‌ حیات بخش به مبتلایان نارسایی پیشرفته اعضاست و موجب بهبود کیفیت زندگی بیماران می‌شود. این پدیده یکی از پویاترین و کاربردی‌ترین دستاوردهای علم پزشکی و از نشانه‌های مهم ارتقای سطح دانش پزشکی و توانمندی‌های علمی‌ و فنی مراکز پزشکی است. پیوند اعضا برای بعضی اعضا تنها روش جایگزین عضو نارساست و برای بعضی دیگر روش جایگزینی دیالیز وجود دارد که البته پیوند از لحاظ کیفیت زندگی ارجح بوده و علاوه بر آن از نظر اقتصادی باصرفه‌تر است. لازم به ذکر است که اولین عمل پیوند کلیه در ایران در سال 1347 در شیراز انجام شده است و البته در سال‌های اخیر با پیشرفت‌های به وجود آمده شاهد موارد روزافزون پیوند کلیه و سایر اعضا در ایران هستیم. (اولین بخش پیوند کلیه در تهران در سال 1363 تاسیس شد.)

اما با وجود گذشت چند سال از زمان تصویب و ابلاغ قوانین و آیین‌نامه‌های پیوند اعضا از بیماران مبتلا به مرگ مغزی، روند حرکت در این بخش بسیار کند است و هزاران بیمار علی‌رغم وجود اهداکننده مقابل چشمان اعضای خانواده و گروه‌های پزشکی جان خود را از دست می‌دهند. این در حالی است که ایران از معدود کشورهای جهان است که تمام موانع و مشکلات قانونی و حتی شرعی مربوط به اهدای عضو را مرتفع کرده و پزشکان ایرانی قادر به پیوند اعضا با عالی‌ترین سطح کیفیت در میان پزشکان معتبر دنیا هستند.

مشکلات پیوند

ملل مختلف دنیا با توجه به اعتقادات اجتماعی و مذهبی، برخوردهای متفاوتی با مساله برداشت عضو از مردگان دارند. حتی در کشورهای اروپایی و آمریکایی هم که در پیوند اعضا منع قانونی ندارند، بیشتر مردم حاضر به اهدای عضو نیستند و ریشه فرهنگی این موضوع انزجار انسان‌ها از تکه تکه شدن بدن افراد پس از مرگ است. مشکل دیگر در موضوع پیوند اعضا که آن هم منشاء فرهنگی دارد نارضایتی اطرافیان متوفی است که حتی اگر متوفی نیز رضایت خود را برای اهدای پس از مرگ اعلام کرده باشد، در بیشتر موارد اطرافیان این اجازه را نمی‌دهند. عدم قطعیت در مرگ مغزی و احتمال سوءاستفاده در مراکز خصوصی پیوند اعضا از دیگر مشکلات مربوط به اهدای عضو است.