آشنایی با پروتکل‌های شبکه

در دنیای شبکه‌ها کلمه پروتکل به‌معنای قوانینی است که برای انتقال پیام‌ها بر روی شبکه وضع شده است. TCP یک پروتکل قانونی است که کامپیوترها باید برای تبادل داده‌ها با یکدیگر بر روی شبکه رعایت کنند. پروتکل شبکه دارای قوانین مربوط به اعلام وصول پیام، پیدا کردن خطا و ساختار اطلاعات است، برای درک بهتر پروتکل مثالی ساده می‌زنیم.

فرض کنید یک فارسی‌زبان می‌خواهد با یک چینی یا هندی صحبت کند ولی هیچ‌یک به زبان دیگری آشنایی ندارند، اما هر دو نفر انگلیسی می‌دانند و می‌توانند به‌کمک این زبان با یکدیگر ارتباط برقرار کنند. این ارتباط ممکن است به‌واسطه کمک دو مترجم فارسی به انگلیسی و انگلیسی به هندی و نیز منشی‌ها یا پستچی‌ها و دیگر افراد که هر یک وظیفه‌ای مشخص در راه انتقال پیام آن دو نفر دارند، انجام شود. بنابراین در اینجا زبان انگلیسی همراه با زنجیره‌ای از امور، پروتکلی بین آن دو نفر است و وظیفه پروتکل در شبکه هم همین است.

TCP/IP  عمومی‌ترین پروتکلی است که هم‌اکنون در شبکه اینترنت از آن استفاده می‌شود. در سال 1980 سازمان بین‌المللی استانداردسازی ایزو (ISO)، طرحی را به‌نام ارتباط سیستم باز یاOSI 2 به‌وجود آورد که آن مدل بر پایه لایه‌بندی پروتکل پایه‌گذاری شده و کار آن به این صورت است که وقتی دو کامپیوتر می‌خواهند با هم ارتباط برقرار کنند، قسمت‌های کوچک استاندارد نرم‌افزاری روی هر سیستم برای بهتر کردن این ارتباط عملیاتی انجام می‌دهند.
برای نمونه یک بخش برای حصول اطمینان از این‌که داده به‌طور مناسب بسته‌بندی شده است، تلاش می‌کند و بخشی دیگر از فرستادن پیام‌های گم شده مراقبت می‌کند و قسمت‌های دیگر نیز پیام‌ها را در سراسر شبکه می‌فرستند. هر کدام از این قسمت‌ها که تحت عنوان لایه از آنها یاد می‌شود، کار مشخصی برای انجام این ارتباطات دارند و به این قسمت‌های ارتباطی که با هم استفاده می‌شوند پشته پروتکل3 می‌گویند. مدل OSI از هفت نوع از این لایه‌ها تشکیل شده که هر کدام نقشی مشخص و معین در انتقال داده‌ها در شبکه دارند که یادگیری کار این لایه‌ها برای درک مفهوم شبکه لازم و مفید است.

مدل مرجعOSI  از هفت لایه زیر تشکیل شده است:

1- لایه فیزیکی4

2- لایه پیوند داده‌ها5

3- لایه شبکه6

4- لایه انتقال7

5- لایه جلسه8

6- لایه نمایش9

7- لایه برنامه کاربردی10

در این درس مقدمه‌ای راجع به شبکه و مدل مرجعOSI  توضیح داده شد. در درس‌های بعدی بیشتر با شبکه و عملکرد هر لایه در OSI آشنا خواهید شد.

پی‌نوشت

1. Transmission Control Protocol

2. Open System Interconnection

3. Protocol Stack 

4. Physical Layer

5. Data link layer

6. Network Layer

7. Transport Layer

8. Session Layer

9. Presentation Layer

10. Applictation Layer

بهروز کمالیان