روز قرآن‌

حضرت امام صادق(ع)‌ نیز در اصول کافی از قرآن به عنوان عهد و میثاق الهی نزد بندگان تعبیر کرده و می‌فرماید: القرآن عهد اللّه الی خلقه، فقد ینبغی للمرء المسلم ا‡ن ینظر فی عهده و ا‡ن یقرا‡ منه فی کلّ یوم خمسین آیه.

«قرآن عهد خداوند است به سوی بندگان، همانا سزاوار است که هر مرد مسلمان در هر روز به آن عهد نظر کند و از آن پنجاه آیه قرائت کند.»

اما آنچه از تلاوت قرآن مهم‌تر است، فهم معنای قرآن و عمل به آن است و شایسته است در این روزهای مبارک از درگاه احدیت فهم معانی قرآن و عمل به آموزه‌های آن مسالت شود.

در روایات نیز رجوع به قرآن و تدبر در معانی آن بسیار امر شده است. حتی از جناب امیرالمومنین، علیه‌السلام، در کتاب آداب تلا‌وه القرآن  نقل است که فرمودند:

لا خیر فی عباده` لا فقه فیها و لا فی قرائه` لا تدبّر فیها

(خیری نیست برای عبادتی که در آن فهم نباشد، و برای قرائتی که در آن تدبر نباشد.)

قرائت قرآن متضمن آدابی ظاهری و باطنی است که قاری هنگام قرائت باید به آن مبادرت ورزد. از جمله آداب ظاهری تلاوت این است که با وضو باشد، و به حالت  ادب و سکون و وقار ایستاده یا نشسته رو به قبله بوده حتی‌الامکان تکیه گاهی نداشته باشد، آیات الهی را  شمرده و با تانی بخواند و حال گریه داشته باشد. در صورتی که ترسی از حالت ریا ندارد اندکی بلند و اگر می‌تواند با آواز نیکو و خوش بخواند، حق آیات را  بدین سان مراعات نماید که چون آیه سجود خواند سجده کند، و چون به آیه عذاب رسد به خدا پناه برد، و چون به آیه رحمت و نعمت‌های بهشت رسد از خدای تعالی مسالت نماید که آن را روزی او گرداند و چون به آیه‌ای رسد که در آن تسبیح و تکبیر الهی باشد تسبیح و تکبیر گوید، و چون به آیه دعا یا استغفار رسد دعا و استغفار کند و در آغاز قرائت بگوید: اعوذ باللّه السمیع العلیم من الشیطان الرجیم، و بعد از فراغت از هر سوره بگوید: صدق الله العلی‌العظیم.‌

از جمله آداب باطنی تلاوت قرآن نیز عبارتند از:

1- فهمیدن عظمت کلام و بلندی قدر آن‌

2- بزرگداشت صاحب کلام: کسی که قرآن می‌خواند در ابتدای تلاوت باید عظمت متکلم را به یاد آورد و بداند آن از گفتار بشر نیست، بلکه کلام آفریدگار است. 

3- فروتنی و نرم دلی: امام صادق علیه‌السلام فرمود: هر که قرآن بخواند، و خاضع نشود و دلش نرم نگردد، و اندوه و ترسی در دل او پدید نیاید، شان عظیم خدای تعالی را حقیر شمرده و آشکارا زیانکار است.

4- حضور قلب و ترک سخن گفتن با خود (حدیث نفس) و وسوسه‌ها و خاطره‌های نفسانی‌ 

5- تدبّر [در معانی قرآن‌]: و آن علاوه بر حضور قلب است، زیرا خواننده قرآن بسا که در غیر قرآن تفکر نمی‌کند و لیکن تنها گوش او تلاوت را می‌شنود بدون تدبّر در معانی آن.

سیدحامد حسینی‌