آموزش و پرورش در ربع قرن گذشته

پیروزی انقلاب اسلامی در ایران نقطه عطفی در تحولات سیاسی ، اجتماعی ، اقتصادی و بویژه فرهنگی در کشور ما بود که توانست زمینه های استقلال ، خودباوری و عزت را در میان مردم این سرزمین به وجود آورد و ضرورت و واقعیت توانش را در اذهان عموم ، بویژه نسل جوان بنشاند.

کد خبر: ۲۰۲۵۶

عاملی که خود از فرهنگ غنی و قوی مذهبی و ملی سرچشمه گرفته بود و به ضرورت می بایست به وسیله فرهنگ نیز استمرار پیدا کند، لذا آموزش و پرورش رسمی در کشور به عنوان متولی تربیت ، تعلیم و بالندگی فرزندان این مرز و بوم مسوولیت سنگینی را به عهده گرفت و در بیش از 2دهه گذشته راه پرفراز و نشیبی را پشت سر گذاشت و اقدامات بسیاری را به انجام رسانید. کارهایی که اگرچه انتقادهای متعددی بر آن وارد است ؛ اما نمی توان جنبه های مثبت و مطلوب آن را نادیده گرفت و فقط با نگاه انتقادی و عیب جویانه به تلاشهای آن نگریست . نگاهی به عملکرد وزارت آموزش و پرورش از نظر تحت پوشش بردن کودکان لازم التعلیم نشان می دهد که امروزه بیش از 98درصد این افراد تحت پوشش نظام تحصیلی کشور هستند و افزون بر 95درصد جوانان از سواد خواندن و نوشتن بهره مندند و رشد سوادآموزی در کشورمان طی 24سال پس از پیروزی انقلاب اسلامی با وجود افزایش جمعیت بالغ بر 82درصد است ، در حالی که براساس سرشماری سال 1355 تنها 5/52 درصد از جمعیت 36میلیونی کشور باسواد بودند. پیش از پیروزی انقلاب اسلامی ، در سال 1357 ، تعداد دانش آموزان کشور حدود 8میلیون نفر بود؛ اما امروز افزون بر 18میلیون دانش آموز در مدارس سراسر کشور به تحصیل مشغولند و امکان تحصیل برای همه افراد لازم التعلیم فراهم است . همچنین طی این مدت وزارت آموزش و پرورش تلاشهای گسترده ای را برای ارتقای تحصیلی معلمان به عنوان بنیانگذاران تحول در آموزش و پرورش به انجام رسانیده و امکان ادامه تحصیل در دانشگاه و نیز استفاده از کلاسهای ضمن خدمت برای همه آنها به وجود آمده ، محتوای کتابهای درسی تغییر یافته و تلاش شده تا بیشتر تاکید بر توانایی های تحلیلی و ترکیبی دانش آموزان معطوف شود. برنامه مدارس در نظام جدید به سالی واحدی تغییر کرده تا امکان استفاده بیشتر از اوقات درس و کلاس به وجود آید و مردودی از نظام آموزشی حذف شده است . این وزارتخانه همچنین درصدد است تا شیوه های ارزشیابی را نیز تغییر دهد. در طول بیش از 2دهه گذشته تلاشهای فراوانی هم برای فعال کردن هنرستان ها و مراکز فنی حرفه ای به عمل آمده و تلاش شده تا از تراکم دانش آموزان در رشته های نظری کاسته شود. همچنین در این مدت فعال بودن نهاد امور تربیتی برای هدایت فعالیت های فوق برنامه و هدایت دانش آموزان ، از دیگر برنامه های این وزارتخانه بوده است . تلاش برای تمرکززدایی از وزارتخانه در این مدت سبب شد تا اختیارات بیشتری به استان ها داده شود و اداره های کل به سازمان تبدیل شوند و افزون بر همه اینها به منظور آشناکردن دانش آموزان با فعالیت سازمان مدنی و نحوه مشارکت در امور اجتماعی ، فرهنگی و سیاسی علاوه بر فعالیت انجمن های اسلامی ، سازمان دانش آموزی ، مجلس دانش آموزی و حتی طرح شهرداران مدرسه نیز به اجرا درآمده که با استقبال خوبی روبه رو بوده است . وزارت آموزش و پرورش در طول این سالها اگرچه تلاشهای بسیاری را به انجام رسانیده ؛ اما برای رسیدن به هدف که همان توسعه کشور است ، هنوز راه طولانی و دشواری را در پیش دارد و نیازمند پژوهش و تامل بیشتری است.