روز عفاف‌

در دعای این روز از خدای متعال، زینت شدن به صفت ستر و عفاف درخواست می‌شود که این دو صفت در مسیر تکاملی انسان کنارهم نقش آفرینی می‌کنند. یکی از این دو صفت که ملازم انسان صالح است، صفت ستر و به معنای خوف و حیا در عمل است بدین معنا که انسان در اعمال خویش دقت داشته و با عنایت به خصیصه ستر، ترس و دلهره از ارتکاب معصیت و حیاء از پروردگار را همیشه به خاطر داشته باشد. توجه به این مهم، باعث توجه به ذات ربوبی، بزرگ شمردن او در آستانه انجام عمل، حیا از او هنگام ارتکاب معاصی و خوف از عذاب او می‌گردد. به معنایی دیگر ستر پرده‌ای از شرم و حیا را مقابل چشمان انسان می‌آویزد که او را از ارتکاب معاصی و اعمال ناشایست باز می‌دارد. در کنار صفت ستر، صفتی به نام عفت نیز نقش‌آفرینی می‌کند عفاف چنان‌که در مجمع البحرین ذکر گردیده از ماده عفف و به معنای غنای نفس از غیرخدای متعال و کف نفس از محرمات است. بدین معنا که خصیصه غنای نفس، موجب ایجاد صبر در مقابل ارتکاب گناه و دوری جستن از معاصی می‌شود.

این دو صفت مکمل معنوی یکدیگر در آزمون مواجهه با گناه هستند. بدین لحاظ که صفت ستر با ایجاد کنش سلبی در خوف از نتیجه گناه و حیا از درگاه ربوبی و عفاف با ایجاد کنش ایجابی در یادآوری ارزش انسانیت، غنای نفس و در نهایت ایجاد احساس صبر در مقابل گناه، از ارتکاب معصیت جلوگیری می‌کنند، اتصاف به صفت ستر، ستاریت خدای متعال را برای انسان به ارمغان می‌آورد که موجب پوشیده ماندن گناهان انسان و آمرزیده شدن آنها می‌شود و اتصاف به لباس عفت، آمرزش خدای متعال را موجب می‌شود.

نکته دوم: آثار عدالت در زندگی انسان‌

عدالت دارای معانی مختلفی است. در قرآن کریم ماده عدل به معنای انصاف، به معنای توازن و تناسب و همچنین به معنای عدول و سرپیچی به کار رفته است. در میان این معانی، واژه عدالت بیشتر به معنای انصاف، توازن و تناسب کاربرد دارد. توجه به توازن و تناسب در زندگی انسان نقش بسزایی ایفا می‌کند. اگر انسان در مسیر زندگی بتواند میان اجزای مختلف زندگی و تمایلات گوناگون روحی و جسمی‌، نوعی ارتباط متناسب و اعتدال ایجاد نماید، به صفت عدالت دست یافته و او را می‌توان به عنوان شخص عادل معرفی کرد. اعتدال در زندگی نوعی نظم و هدفمندی در رفتار را شکل می‌دهد که انسان را از پوچگرایی و بیهودگی وا می‌رهاند. از جمله صفات شخص عادل این است که برای ایجاد تناسب در ارتباط با عالم هستی و اجزای آفرینش پا از مرزها و حدود الهی و انسانی فراتر نمی‌گذارد و از فرامین خداوند هرگز عدول نمی‌کند.

سید حامد حسینی‌