در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» از مشکلات خانواده ها در آستانه اول مهر
لوازمالتحریر؛ گران یا بیکیفیت
گروه جامعه - کتایون مصری: آقا اجازه، مداد ما نیست! خانم اجازه، پاککن ما گم شده! خاطره روزهای مدرسه، فقط محدود به پیدا کردن اولین دوست و همکلاسی، زنگهای تفریح، همهمه کلاسها و تقسیم خوراکیها نیست.
بوی چرم و مشمای نو، نرمی پاککنهای سفید و تراشهای براق، مدادهای صف کشیده و همقد در داخل جعبه، دفترچههای رنگی و کاغذهای تانشده و... هنوز با گذشت سالها آدم را به وجد میآورد. همه این لوازم از تجربه مشترکی سخن میگوید، کسی نیست که شوق خرید کیف و کتاب نو را تجربه نکرده باشد. این لوازم یعنی گذشته، یعنی خاطره، یعنی انرژی، یعنی کودکی، منتها آن روزها دل من و تو شاید با یک دفترچه 40 برگ کاهی و چند مداد سیاه و قرمز و یک جامدادی پارچهای هم شاد میشد. در آن روز نه از هری پاتر و باربی خبری بود و نه از جامدادیهایی به شکل PC و خودکارهای چند هزار تومانی، اما بسیاری از دانشآموزان امروز به کمتر از دفترچههای 200 برگ سیمی، مداد اتود، مداد رنگی 24 تایی ژاپنی و جامدادیهای خارجی رضایت نمیدهند. تفاوت اینجاست که پدر من و تو هفته آخر شهریور با چند اسکناس درشت چند تا بچه خانوار را نونوار میکرد، ولی حالا درآمد پدر و مادر امروز برای تامین نیاز یک فرزند بسختی کفایت میکند.امروزه رشد مارپیچی قیمتها و نبود نظارت بر رفتار فروشندگان، والدین را برای شکل دادن به خاطرات شیرین روزهای مدرسه فرزندانشان با دشواری روبهرو کرده است.
در حالی که حدود یک هفته به اول مهر یعنی روز بازگشایی مدارس باقیمانده، هجوم اولیا برای خرید نوشتافزار باعث شده تا علاوه بر رشد قیمتها، بازار شاهد تنوع بالای این محصولات باشد.
تسخیر بازار با لوازمالتحریر فانتزی
اگرچه برخی از محصولات بازار نوشتافزار در آستانه سال تحصیلی جدید با نرخ دولتی هم عرضه میشود، اما آنچه اختلاف قیمت در بازار لوازمالتحریر را تشدید میکند، ورود یکی دو ساله انواع لوازم فانتزی با کیفیت و قیمت بالاتر است. بسیاری از این لوازم به لحاظ شکل و رنگ طوری طراحی شدهاند که سلیقه دانشآموزان به سمت آنها هدایت میشود.
در حالی که محصولات دولتی با وجود قیمت پایینتر به لحاظ جذابیت ظاهری با این سلیقه فاصله دارد.
با وجود این، وزارت بازرگانی امسال با عرضه 20 میلیون جلد دفترچه و لوازمالتحریر در نمایشگاه پاییزه سعی در جلب سلیقه دانشآموزان و سبک کردن بار هزینه مالی این ایام بر خانوادهها دارد. این کالاها 20 درصد ارزانتر از بیرون به فروش میرسد.
یکی از والدین که باید تا چند روز آینده برای 2 فرزندش، لوازمالتحریر تهیه کند، میگوید: با این که هر سال دفتر و مداد و خودکار بچهها را از این گونه نمایشگاهها میخرم، اما باز هم ناچارم بخش عمدهای از لوازم را از مغازههای لوکس خریداری کنم، چون معمولا لوازم ایرانی درجه 2 هستند و بچهها به آن رضایت نمیدهند. این دفترها نه جلد خوبی دارند و نه کیفیت ورقشان خوب است.
وی کاهش تنها 20 درصدی قیمت لوازمالتحریر در فروشگاههای پاییزه را نسبت به دیگر فروشگاهها کافی نمیداند و اضافه میکند: ترجیح میدهم این 20 درصد را بپردازم تا بچهها از لوازمی مقاومتر و با کیفیتی بهتر استفاده کنند.
لوازمالتحریر را یکجا نخرید
امسال هم مانند سالهای گذشته، تب ورود و خرید نوشتافزار فانتزی در روزهای پایانی شهریور ماه بالاست. افزایش فشار تقاضا برای خرید این وسایل به صورت فصلی همزمان با افزایش سطح عمومی قیمت سایر کالاها و خدمات، فشار مضاعفی را بر بودجه خانوارها بخصوص آنها که فرزندان محصل بیشتری دارند، وارد میکند. طی همین روزها، بعضی فروشندگان نیز از فشار فصلی و کوتاهمدت متقاضیان برای خرید لوازمالتحریر فانتزی سوءاستفاده میکنند و بیمحابا با قیمتهای چندگانه محصولاتشان را به فروش میرسانند.
اصغر رمضانی، فروشنده یک فروشگاه محلی لوازمالتحریر و کتابهای درسی در شرق تهران میگوید: افزایش قیمت دفترچه و خودکار و کیف و...در برابر رشد چند برابری قیمت تخممرغ و لبنیات و هزار چیز دیگر که در طول سال بالا میرود، نباید چندان غیرمنطقی باشد؛ چراکه رشد قیمت لوازمالتحریر معمولا در روزهای خاصی اتفاق میافتد و در سایر روزها کمتر تغییری در آن رخ میدهد.
این فروشنده لوازمالتحریر، نظارت دولت بر بازار نوشتافزار را تا حدی در کنترل قیمتها مطلوب میداند؛ ولی به والدین توصیه میکند از خرید یکجا و یکباره همه نوشتافزار دانشآموزان خودداری کنند؛ چون از التهاب قیمتها یکی دو روز دیگر کم میشود. از طرف دیگر والدینی که در این روزها 20 دفتر 100 برگ، 100 خودکار، مداد، تراش و... میخرند، سرعت مصرف بچهها را هم به طور ناخودآگاه افزایش میدهند.
لوازمالتحریرهای گران و کمکیفیت
وفور کالاهای چینی، کرهای و تایوانی در بازار لوازمالتحریر این روزها بسیاری از اسکناسها را به سمت خود جذب میکند.
براساس اطلاعات موجود، در حال حاضر هزینه تولید در صنعت نوشتافزار داخل حدود 9 درصد بالاتر از نرخ تورم است. از سویی گران بودن هزینههای تولید نوشتافزار و کاهش شدید تعرفه واردات این کالاها عواملی بوده که بازار لوازم داخلی را با رکود نسبی روبهرو کرده است. هنوز خانوادهها برای خرید این کالا به شکل و ظاهر اکتفا میکنند و معیار دقیقی برای تعیین میزان کیفیت لوازمالتحریر وجود ندارد.شنیده میشود که نوشتافزار چینی و آسیای جنوب شرقی، بیشترین خریدار را در بازار ایران دارد؛ در حالی که آنچه از آن به نام لوازمالتحریر فانتزی یاد میشود نیز به لحاظ کیفیت در سطح بالایی نیست.
لوازمالتحریر فانتزی و آثار فرهنگی
ارتباط هر روز دانشآموزانی که در سن جامعهپذیری قرار دارند با لوازمالتحریر، از این وسایل ابزارهای باظرفیتی ساخته که میتواند بر الگوی مورد پذیرش فرهنگی از سوی دانشآموزان موثر باشد؛ در حالی که در کشور ما هنوز ارزش فرهنگی این لوازم درک نشده و جنبه سختافزاری آن بیشتر مورد توجه بوده، کشورهایی مانند چین، ژاپن و حتی کشورهای پیشرفته غرب به انتشار الگوهای فرهنگی خود به مدد همین لوازم پرداختهاند.نقش بستن انواع شخصیتهای غیربومی و کارتونی در ذهن و سپس لوازمالتحریر کودکان ایرانی، نشانه موفقیت برنامههای فرهنگی این کشورهاست؛ نکتهای که از طرف مسوولان آموزش و پرورش و سایر دستگاههای فرهنگی مغفول مانده است.
راستی چرا پروژه دارا و سارا حتی در حیطه نوشتافزار ایرانی با موفقیت روبهرو نبوده و کودکان و نوجوانان ایرانی همچنان گارفیلد، هریپاتر و باربی را به آنها ترجیح میدهند؟
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
