درست مثل وسترن‌

«ماجرای فیلم ریسمان باز کاملا واقعی است. فرار گاوی از کشتارگاه سال‌ها قبل اتفاق افتاده بود. این موضوع همیشه دغدغه من برای ساخت یک فیلم سینمایی بود و بعد از «گناه من» تصمیم گرفتم فیلمی متفاوت نسبت به کار اولم بسازم. گرچه «گناه من» را به عنوان کار اول قابل قبول می‌دانم.» این جملات را مهرشاد کارخانی می‌گوید، کارگردان و عکاس جوان سینمای ایران، تا ما با موضوع فیلم و چگونگی شکل گرفتن آن آشنا شویم.

به گفته کارخانی «این موضوع تازه که قرار بود در فیلم ریسمان باز مطرح شود، برایم جالب بود، اما همین موضوع سختی‌های خاص خود را داشت. خط اصلی داستان ریسمان باز درباره حمل یک گاو از پایین به بالای شهر است، اما ما در تمام مدت این فیلم یک کشش دراماتیک در داستان می‌بینیم. به عقیده من این فیلم ایده‌ای تازه در سینمای ایران مطرح می‌کند که کمتر به آن پرداخته شده و به همین دلیل می‌تواند با مخاطب خود ارتباط برقرار کند».

با توجه به این موضوع معلوم است که تهیه‌کنندگان سینمای ایران کمتر حاضر می‌شوند روی این جور فیلم‌ها سرمایه‌گذاری کنند. کارگردان فیلم هم این را قبول دارد و بعد از تایید این حرف می‌گوید: «آقای کاسه‌ساز بعد از خواندن طرح اولیه فیلم تولید آن را پذیرفت. خوشبختانه با گروهی جوان و حرفه‌ای کار کردم و از نتیجه آن نیز راضی هستم. طرح اولیه متعلق به خودم بودم، اما فیلمنامه آن با همکاری بابک پناهی به نگارش درآمد».

فضای وسترن‌وار فیلم هم موضوع دیگری است که کارخانی در مورد رسیدن به این فضا جواب می‌دهد: «در ریسمان باز سعی کردم قهرمان فیلم‌های وسترن را با فرهنگ خودمان به روز کنم و آن را در یک فضای ایرانی نشان دهم. با انتخاب رنگ گرم و طلایی برای فیلم و نوع پوشش ماشین، قصدم نزدیکی به فضای فیلم‌های وسترن بود. هنوز هم ژانر وسترن در سینما اهمیت ویژه‌ای دارد و روی جوانان تاثیر بسیاری می‌گذارد. دوست داشتم فیلم من با تاثیر پذیرفتن از این ژانر سینمایی، اثری بین سینمای خیابانی و وسترن باشد».

او از انتخاب بازیگران راضی است، چون می‌گوید: «بازیگران نسل جدید سینمای ایران انگشت‌شمارند. به همین دلیل اگر فیلمسازی بخواهد با آنها کار کند نمی‌تواند، زیرا با پروژه‌های دیگر قرارداد دارند و همیشه سرکارند، اما فکر می‌کنم بابک حمیدیان و پژمان بازغی به عنوان دو بازیگر اصلی فیلم انتخاب‌هایی خوب برای بازی در نقش‌های میکائیل و عسگر بودند. برای این دو نقش در ریسمان باز این بازیگران انتخاب اول بودند که در انتخاب آنها به گیشه هم فکر کردم، اما فکر می‌کنم همیشه حضور بازیگران مطرح دلیلی برای فروش خوب فیلم نیست. موضوع و ساختار نیز نقش اساسی در جذب مخاطب دارد. معرفی درست به بیننده نیز در گرایش او برای دیدن فیلم تاثیرگذار است».

او البته امیدوارم است که «ریسمان باز» را مخاطبان ببینند و فیلم جایگاهی مناسب در بین آنها پیدا کند، چون فکر می‌کند این فیلم، حتی اگر در آینده از تلویزیون نیز پخش شود با این طیف بیننده ارتباط خود را برقرار خواهد کرد.

«ریسمان باز» که از 30 مردادماه در گروه سینمایی عصر جدید اکران شده، داستان دو دوست است که 24 ساعت مهلت دارند یک گاو را از پایین شهر به شمال شهر برسانند. فیلمنامه فیلم را کارخانی و بابک پناهی نوشته‌اند و پژمان بازغی، بابک حمیدیان، نرگس محمدی و کرامت رودساز در آن بازی کرده‌اند. سایر عوامل تولید این فیلم عبارتند از:

تهیه‌کننده: حبیب کاسه‌ساز، مدیر فیلمبرداری: فرشاد محمدی، صدابردار: محمود خرسند، صداگذار: علیرضا علویان، تدوینگر: شهرزاد پویا، طراح صحنه و لباس: بابک پناهی، طراح گریم: کوروش علیزاده و موسیقی: ستار اورکی.

سفر به ماوراء با پیوند اعضا

فیلم «حقیقت گمشده» دومین فیلم بلند محمد احمدی بعد از «شاعر زباله‌ها»  است. این فیلم نیز از 30 مردادماه طبق عادت اکران فیلم‌های فرهنگی در گروه سینمایی آزاد اکران شده است. این اثر در بیست و ششمین جشنواره فیلم فجر نیز به نمایش درآمد. در این فیلم که به عقیده برخی شباهت‌هایی به «21 گرم» الخاندرو گونزالس ایناریتو دارد، حمید فرخ‌نژاد و پریوش نظریه به ایفای نقش می‌پردازند. احمدی در حقیقت گمشده سعی کرده روایتی متفاوت از این داستان را به تصویر بکشد. البته خود کارگردان معتقد است شباهتی بین این 2 فیلم دیده نمی‌شود و بیشتر وجه تشابه به روایت این دو اثر از 3 زندگی مختلف است.

اما ایده اولیه «حقیقت گمشده» از کجا آمده است؟ احمدی می‌گوید: «فیلمنامه ابتدایی، نوشته علی حداد بود و از طرف تهیه‌کننده به من پیشنهاد شد. بعد از خواندن آن تصمیم گرفتم با توافق حداد فقط از طرح اولیه استفاده کنم و بعد به همراه محمود غلامی، رضا خطیبی و مهدی حسینی‌نژاد فیلمنامه را دوباره نوشتیم که البته این کار در حال حاضر ارتباطی با فیلمنامه اولیه ندارد.»

احمدی البته خودش درباره شباهتی بین «حقیقت گمشده» با فیلم «21 گرم» نمی‌بیند: «شخصا هیچ شباهتی بین این 2‌‌فیلم نمی‌بینم. من آن فیلم را دیده‌ام و معتقدم اثر خوبی است. تنها شباهتی که ممکن است بین این دو اثر دیده شود، پرداختن به 3 زندگی است. البته در آن فیلم خط اصلی داستان درباره اهدای قلب است، اما در «حقیقت گمشده» بحث اهدای کلیه مطرح می‌شود.»

او «حقیقت گمشده» را اثری عرفانی می‌داند که در آن به موضوع ایثار، از خودگذشتگی و عشق به خانواده پرداخته می‌شود. به گفته وی «21 گرم ایناریتو فیلمی فلسفی است و مسائلی دیگر را مطرح می‌کند. از این لحاظ من فکر می‌کنم شباهتی بین این 2 فیلم دیده نمی‌شود.»

از او در مورد پرداختن به موضوع زندگی یک جانباز می‌پرسم که می‌گوید: «من با مطرح کردن این موضوع به نوعی می‌خواستم بدون این که فیلم جنگی بسازم، به بچه‌های جنگ ادای دین کنم. اهدای عضو را در این فیلم آدم معمولی هم می‌توانست انجام دهد، اما به عقیده من این ایثار را با بچه‌های جنگ بیشتر می‌توان نشان داد».

احمدی که «شاعر زباله‌ها» را هم در کارنامه کاری‌اش دارد، در مورد ساختار غیرکلاسیک فیلم هم می‌گوید: «قصه حقیقت گمشده را می‌توان به صورت کلاسیک نیز روایت کرد، اما می‌خواستم مخاطب آن را به گونه‌ای دیگر ببیند. سعی کردم با فلاش‌بک، میزانسن و حرکت هر شخصیت نوعی دیگر از روایت را به مخاطب نشان دهم.»

وی درباره انتخاب بازیگران «حقیقت گمشده» می‌گوید: «می‌خواستم برخلاف شاعر زباله‌ها که لیلا حاتمی تنها حرفه‌ای آن بود، در این فیلم از چهره‌های مطرح بهره ببرم. بازی حمید فرخ‌نژاد را بسیار دوست دارم و از اول هم می‌دانستم خود را در اختیار فیلم می‌گذارد. او حتی 12 کیلو وزن کم کرد. خانم پریوش نظریه انتخاب اول من بود و با احمد مهرانفر هم قبلا همکاری داشتم.»

البته در انتخاب بازیگران حقیقت گمشده به گیشه نیز توجه داشتم. من برای پول درآوردن فیلم نمی‌سازم، اما دوست دارم کارم را مخاطب ببیند. البته علاقه‌مندم فیلمی که می‌سازم روی مخاطب خود تاثیر هم بگذارد، به گونه‌ای که او را تا مدتی پس از پایان فیلم به فکر وادارد.

«حقیقت گمشده» که در بیست و ششمین جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد، در 3 داستان موازی به زندگی 3 خانواده می‌پردازد که تقدیر باعث ارتباط بین آنها می‌شود. در این فیلم فرخ‌نژاد، نظریه، حبیب دهقان‌نسب، مهرانفر، ستاره چالاکی و مریم رهبری به ایفای نقش می‌پردازند و تهیه‌کنندگی آن را حسین صابری بر عهده داشته است.

از عوامل تولید این فیلم که از 30 مرداد در گروه سینمایی آزاد اکران شده می‌توان به احمدی مدیر فیلمبرداری، اصغر شاهوردی صدابردار، کیوان مقدم طراح صحنه و لباس و بابک شعاعی طراح چهره‌پردازی اشاره کرد.

بیتا موسوی‌