اعتیاد اینترنتی‌

علائم‌

مانند تمامی انواع دیگر اعتیادها، اعتیاد اینترنتی، نوعی اختلال و بی‌نظمی روانی  اجتماعی با مشخصه‌هایی چون تحمل (نیاز به افزایش زمان لازم برای کسب مطلوبیت برابر با زمان‌های اولیه استفاده)، علائم کناره‌گیری (بویژه رعشه و ارتعاش، اضطراب، بی‌حوصلگی)، اختلالات عاطفی (افسردگی، تندخویی و بدخلقی) و ازهم‌گسیختگی روابط و مناسبات اجتماعی (کاهش و یا فقدان روابط اجتماعی به لحاظ کمی یا کیفی) است.

علائم اختلال اعتیاد اینترنتی عبارتند از: مشکلات میان فردی و یا مشکلات در هنگام کار یا مطالعه، نادیده گرفتن مسوولیت‌های مربوط به دوستان، خانواده، کار یا مسوولیت‌های فردی، کناره‌گیری پس از دست کشیدن از اینترنت، کج‌خلقی هنگام تلاش برای دست کشیدن از اینترنت، آنلاین ماندن بیش از زمان برنامه‌ریزی شده، دروغ گفتن یا مخفی نگهداشتن زمان واقعی کار با اینترنت از نظر دوستان یا خانواده، تغییر در سبک زندگی به منظور گذران وقت بیشتر با اینترنت، کاهش فعالیت فیزیکی، بی‌توجهی به سلامت شخصی و بی‌خوابی یا کم‌خوابی یا تغییر در الگوی خواب به منظور گذران وقت در اینترنت.

از طرفی، افراد در صورت استفاده از اینترنت، نه تنها رفتارهایی متفاوت با الگوهای رایج در جامعه از خود نشان می‌دهند، بلکه نوع تفکرشان نیز با اکثریت افراد جامعه، متفاوت می‌شود. این افراد اندیشه‌های وسواسی راجع به اینترنت دارند، کنترل چندانی بر وسواس و انگیزه‌های اینترنتی‌شان نداشته و حتی فکر می‌کنند اینترنت تنها دوست آنهاست. همچنین، این‌گونه افراد فکر می‌کنند که اینترنت تنها جایی است که آنها در آن، احساس خوبی نسبت به خود و جهان اطراف دارند.

وسواس اینترنتی‌

یکی از آسیب‌های روانی اینترنت به وجود آمدن وسواس است. از ویژگی‌های برجسته وسواس، عدم‌توانایی مهار رفتارها یا اندیشه‌های خاص است. برای مثال فردی که وسواس شستشو دارد، نمی‌تواند میل به شستشو را کنترل کند و گاهی تا ساعت‌ها مشغول شستن دست‌ها می‌شود. اگر از فرد وسواسی بخواهیم عمل یا فکر وسواسی‌اش را کنار بگذارد، دچار اضطراب شدیدی خواهد شد. این اختلال را می‌توان در بررسی کردن‌های پی‌درپی پست الکترونیک (وسواس عملی) یا دلنگرانی از وصل نشدن یک دوست به اینترنت (وسواس فکری) مشاهده کرد.

7 نشانه‌

اگر بخواهیم فردی را معتاد به اینترنت بنامیم، باید حداقل 3 مورد از معیارهای هفتگانه زیر، در طول یک دوره 12ماهه (یک ساله) در وی دیده شود.

1. تحمل: این معیار به معنای صرف زمان بیشتری برای اینترنت به منظور رسیدن به رضایت است. در این شرایط، با وجود صرف همان میزان وقت، میزان رضایتمندی کاربر کمتر است و نیاز به زمان بیشتری دارد تا به همان درجه از رضایت قبلی برسد.

2. وجود دو یا چند علامت کناره‌گیری در طی 2 روز در ماه که بعد از کاهش و یا ترک مداوم استفاده از اینترنت حاصل می‌شود. این مساله باید موجب بروز دردها و رنج‌ها یا اختلالاتی در عملکرد اجتماعی، فردی و یا آموزش شود.

3. از اینترنت به منظور تخفیف و یا اجتناب از علائم کناره‌گیری استفاده می‌شود.

4. از اینترنت، اغلب در دوره‌های زمانی پیش از آنچه که در ابتدا مدنظر بود، استفاده می‌شود.

5. حجم قابل توجهی از وقت صرف فعالیت‌های مربوط به کاربری اینترنتی (برای مثال، کتاب‌های اینترنتی، یافتن جستجوگرهای جدید وب، جستجوی فروشندگان اینترنتی و جز اینها) می‌شود.

6. به‌خاطر استفاده از اینترنت، از فعالیت‌های مهم اجتماعی، شغلی یا تفریحی دست کشیده یا کاسته می‌شود.

7. فرد به‌دلیل استفاده مفرط از اینترنت، خطر فقدان روابط مهم، شغل، و فرصت‌های آموزشی و شغلی را می‌پذیرد.

برای درمان چه کنیم؟

همانند روش‌های موجودی که در ترک سیگار و موادمخدر وجود دارد، روانپزشکان معتقدند که در صورت بروز علائم اعتیاد به اینترنت، منع کامل دسترسی به اینترنت نیاز نیست و توصیه هم نمی‌شود؛ اما باید تمهیداتی اندیشیده شود تا در نهایت به کاهش این دسترسی تا مرز اعتدال منجر شود، لازم است.

برای مثال استفاده فرد از 8 ساعت در روز به یک ساعت کاهش یابد. قدم بعدی یافتن جایگزین مناسب جهت اینترنت است. بازگشت به گذشته و مقایسه آن با حال نشان خواهد داد که کدام فعالیت خانوادگی و اجتماعی و شخصی مانند گذراندن وقت با همسر و فرزندان، دوستان، ورزش، مطالعه و خواب جای خود را با اینترنت تعویض کرده‌اند.

شناخت نقاط ضعف و قدرت هر شخص جهت ترک اعتیاد کاملا به آمادگی روحی وابسته است و مراجعه به پزشک و در میان نهادن مشکلات شخصی و خانوادگی با وی کاملا ضروری به نظر می‌رسد و نباید از آن غفلت کرد.