اکثر پناهجویان پس از ترک عراق ، مسیر مهاجرت را بسان جاده ای یکطرفه می بینند و به دلیل اشاعه ناامنی در عراق حاضر به بازگشت به کشورشان نیستند. تلفیق عناصری چون فقدان امنیت ، ناتوانی دولت عراق در ارائه خدمات پایه ای چون جمع آوری زباله از سطح شهرها و تامین برق با بی اعتمادی شهروندان عراقی به سیاستمداران این کشور و اقدامات نیروهای اشغالگر موجب شده اکثر پناهجویان رغبتی به بازگشت نداشته باشند.
کمیساریای عالی پناهندگان ماه گذشته با انتشار گزارشی که محتوایش با ادعاهای دولت امریکا در مورد آغاز روند مهاجرت معکوس پناهجویان عراقی تناقض داشت ، بر بی رغبتی پناهجویان عراقی به بازگشت به کشورشان صحه گذاشت . در این گزارش تصریح شده سوریه حدفاصل فوریه 2006تا اکتبر 2007هر ماه پذیرای 30تا 60هزار پناهجوی جدید بوده است.
مقامات مرزی عراق در نقطه مرزی التنف که گذرگاه مرزی اصلی عراق و سوریه است طی ماه ژانویه سال جاری میلادی از میانگین خروج روزانه 1200عراقی از کشور و ورود 700نفر به قلمرو عراق خبر دادند که خود به خوبی گواهی بر ادامه روند مهاجرت عراقی ها به خارج است.
واقعیت این است که اگرچه خشونت ها در برخی مناطق عراق طی ماه های اخیر کاهش یافته اما در مقابل حملات انتحاری گروه های شورشی در برخی شهرها و مناطق سیری صعودی داشته است.
بسیاری از مهاجران عراقی که به کشورهای عرب زبان همسایه پناهنده شده اند با وجود دست وپنجه نرم کردن با فقر ترجیح می دهند از بازگشت به کشور خودداری کنند چون لااقل از احتمال گرفتار آمدن در خشونت های شایع در اکثر مناطق عراق در امان هستند.
بدتر آن که نیروهای امریکایی ، جوانان عراقی را پس از بازگشت به کشور در برخی مبادی ورودی به طور گزینشی و البته کاملا اتفاقی بازداشت کرده و مورد بازجویی قرار می دهند و همین مساله باعث شده جوانان به مراتب بیشتر از افراد میانسال به بازگشت بی رغبت باشند.
آوارگی و فقر ارمغان تهاجم ائتلاف ائتلاف رهبری امریکا به عراق و اشغال پنج ساله این کشور برای میلیون ها عراقی بوده که در داخل و خارج از این کشور به آینده ای مبهم چشم دوخته اند. این پناهجویان نقطه امیدی در دوردست نمی بینند تا با نور آن به بازگشت و مشارکت در بازسازی کشورشان فکر کنند.