به سایپا و سپاهان چقدر میتوان امید بست؟
صبر تلخ 16 ساله
با احتساب سال 2008 که ماه دوم آن نیز پایان یافته و ماه سوم آن (مارس) مدتی است به جریان افتاده، 16 سال است که جامهای فوتبال باشگاهی آسیا را نبردهایم. در نتیجه با نوعی بدبینی اجباری باید پرسید که نسبت به مرتبه جدید حضور نمایندگانمان در جام قهرمانان باشگاههای آسیا که از 22 اسفند و با به میدان آمدن سایپا و سپاهان شروع میشود، چگونه و به چه میزان میتوان امید بست؟
البته در این مدت مدید چند حضور خوب و شایسته هم داشتهایم که متاسفانه به کسب قهرمانی منجر نشده است. سرآمد آنها صعود تقریبا حماسی سپاهان تا بازیهای رفت و برگشت فینال سال پیش بود که به شکست در برابر اوراوا ردز دایاموندز ژاپن و کسب عنوان نایب قهرمانی منجر شد و از آنجا که سپاهان در چنان راهی امثال الشباب عربستان، وردی کاوازاکی ژاپن و الوحده امارات را حذف کرد، نمیشد کار آن تیم را تحسین نکرد. اما چه سود که حرفهایگری رقیب ژاپنی در مرحله نهایی بسیار بیشتر از ما بود.
یک بار دیگر به سال 1999 نیز به وسیله استقلال تهران نایب قهرمان شدیم، اما ارزش آن توفیق قدری کمتر از موفقیت سال 2007 بود؛ زیرا مرحله نهایی مسابقات آن سال به طور دورهای و فشرده در تهران برگزار شد و طبعا آن مساله تا صعود شاگردان حجازی به دیدار نهایی نقشی عمده داشت، ولی در آن مرحله حتی امتیازات میزبانی آنان را از گذرگاه سخت جوبیلو ایواتای ژاپن عبور نداد.
سوم شدن در سال 2002 (باز به وسیله استقلال و باز در تهران و آن بار در دریاچهای که بر اثر ریزش باران وحشتناک در ورزشگاه آزادی شکل گرفت) دیگر رتبه قابل توجه ما طی این صبر بلیغ تلخ و آزاردهنده 16 ساله بوده است.
در دیگر ادوار و بویژه پس از ادغام دو جام باشگاهی قبلی قاره و بیرون آمدن تک جام قهرمانان باشگاههای آسیا از درون چنان ادغامی، یا از گروهمان اصلا بالا نرفتهایم و یا اگر رفتهایم، در همان مرحله اول حذفی ناکام و حاشیهنشین شدهایم (نمونه: پاس در 2004) با این حساب، افق و منظر پیشرو برای سایپا و سپاهان چندان روشن نیست. سپاهان میتواند به این دلخوش دارد که همین فصل پیش دوم شده است، اما از یکسو بین سپاهان لوکا بوناچیچ با سپاهان ویهرا تفاوتهای زیادی وجود دارد و از جانب دیگر سپاهان دیگر آن تیم قبلی نیست که تفاوت و توجهی را در ذهن رقبایش بر نینگیزد و بعکس چون نامدار و صاحبعنوان شده، رقبا بیش از پیش، رویش تمرکز کرده و برای بیاثر کردن نقاط قوت آن بسیج شدهاند و به این خاطر تکرار دستاورد دوره پیش صد درجه برایش سختتر خواهد بود.
فقدان تجربه بینالمللی
درخصوص سایپا چه میتوان گفت؟ سایپا حتی با فرم و روال سال پیش خود نمیتوانست یک مدعی درجه اول برای تک جام بزرگ باشگاهی قاره به حساب آید؛ زیرا فاقد تجربه کافی در این سطح است. چه برسد به امسال که حتی نیمی از توان و کارایی فصل پیش خود را بروز نداده است و رده و رتبه نازلش در جدول لیگ برتر فوتبال و حذف زودهنگامش از جام حذفی کشور هم نشانگر همین مساله است.
این توضیح و توجیه علی دایی که در برخی روزها بداقبالی شدید دامان تیمش را گرفته و داوران به ضرر تیم او سوتهای اشتباه متعددی زدهاند، برای قابل قبول دانستن شمار اندکی از ناکامیهای سایپا کفایت میکند، اما درباره بیشتر توقفهای دیگر این تیم نمیتوان این فرضیهها را پذیرفت و میبایست بالاتر و موثرتر از مسائل فنی دانست. بواقع دایی باید بیابد که چرا حملهوران تیمش اینقدر در برابر دروازه رقبا پراشتباه و بد عمل میکنند و چرا آدریانو الوز از ابتدای فصل و عیسی ترائوره از نیم فصل دوم نیز نتوانستهاند این نقیصه را برطرف و گلزنی را مرور و ملکه ذهن خویش کنند. درخشش جوانترهایی مثل زنیدپور در ترکیب سایپا طی هفتههای اخیر امیدبخش بوده، اما بسیار بعید است که فقط با همین سلاحهای اندک بتوان در جامی قهرمان شد که 16سال است آن را نبردهایم و دلایلی کاملا علمی نیز بر این فرآیند وجود داشته است.
سخت و سختتر
اگر صریحتر بخواهیم بگوییم، دلیل اصلی ناکامیهای سایپا در این فصل کاستیهای فنی تیم و عدم توانایی دایی در رفع آن بوده است و سبب اصلی که سپاهان صراحت عمل و تلالو دو فصل گذشته را ندارد، خستگی ناشی از تعدد مسابقاتش و تغییر سرمربیاش است. حضور 2 نماینده ما در فصل جدید مسابقات لیگ قهرمانان قاره در چنین فضا و با مقدماتی از این دست شروع میشود. سپاهان در گروهی بالنسبه سختتر و در دسته اول قاره و در کنار الاتحاد عربستان، الاتحاد سوریه و کروفچی ازبکستان قرار گرفته است و اگر الاتحاد حتی 80 درصد قدرتی را داشته باشد که در سالهای 2004 و 2005 طی دو مرتبه پیاپی قهرمانی در این رقابتها داشت، قدری بعید است که یاران نویدکیا و عقیلی از این گروه صعود کنند. سایپا نیز در گروه دوم با الوصل امارات، الکویت کویت و نیروی هوایی عراق همدسته شده است.
در روز نخست (چهارشنبه 22 اسفند) سپاهان میزبان الاتحاد سوریه است و سایپا به میهمانی الکویت میرود؛ اما مشکل نه فقط در روز اول بلکه در این فرمول و قانون همیشگی است که از گروههای هفتگانه 4 تیمی مسابقات فقط یک تیم بالا میرود و در نتیجه هیچ مجالی برای لغزش نیست و کوچکترین اشتباه و حتی یک نتیجه بد برای حذف نمایندگان ما کفایت خواهد کرد.
با کمترین فاصله
سپاهان پیش از اوجگیری سال پیش خود چند بار این روال و حذف شدن با کمترین فاصله را تجربه کرده و یکبار در دوره مربیگری فرهاد کاظمی فقط به دلیل تفاضل گل از گروهش بالا نیامده بود. اینها نما و نمونهای از مشکلات نمایندگان ما در شروع فصلی تازه از این مسابقات است که به خاطر فرمول اجرای کج و معوج «AFC » گاه 10 ماه طول میکشد و برخی اوقات بین مرحله گروهی و حذفی آن 4 ماه فاصله میافتد و این بار که دور مقدماتی جام جهانی 2010 را هم در دستور کار قاره داریم، بعید است که آن سناریو تکرار نشود.
آیا سایپا و سپاهان برای چنین تورنمنت فرسایشی آزاردهندهای به اندازه کافی مهیا هستند؟
وصال روحانی
گفت و گو
