در انتظار آشتی

پیش از هر چیز، فرم تصویری برنامه نامناسب است ، چراکه کاملا شبیه همان نوع بزرگسالش است و متناسب با نوع برنامه تغییر چندانی در آن داده نشده است . دکور، اجرا، زیرنویس ها، متن خبرها و تصاویر خبری هیچ کدام تفاوت مشهودی با اخبار بزرگسالان ندارند. مجری های برنامه هم گرچه جوان هستند اما جوانه نیستند و دست کم روحیه جوانه ها را هم ندارند و نمی توانند مخاطب کودک و نوجوان را با خود همراه کنند. آن مقصود اولیه یعنی شکستن تصور ناخوشایند جوانه ها نسبت به اخبار بشدت نیازمند تفاوتی آشکار در فرم و قالب تصویری برنامه است . تصور خامی است که فکر کنیم تنها با تغییر نام یک برنامه و قدری هم گزینش محتوایی ، می توان مخاطب را به کل تغییر داد.

حالا این مخاطب وقتی قشر سختگیر و حساس و مهمی مثل کودک و نوجوان باشد دیگر تکلیف مشخص است . مخاطب اخبار جوانه ها با همان ادبیات کلیشه ای اخبار سراسری روبه روست . همان واژه های رسمی و گاهی پیچیده که قرار است به ایجاز گفتارها کمک کنند و مهم هم نیست که این ایجاز چه بر سر فهم درست مطلب می آورد. ادبیاتی که برای بسیاری از بزرگ ترها هم کاملا قابل فهم نیست و از میان آنها هم به قشر تحصیلکرده و خاصی نظر دارد. اگر نپذیریم که سادگی در گفتار همه جا مفید و لازم است برای بچه ها که نمود کامل سادگی و بی پیرایگی هستند، بی تردید ضروری است . ضروری چه به لحاظ درک درست مطلب از سوی کودک و چه به لحاظ جذابیت و مقبولیتش برای وی و پیشگیری از قهر او با برنامه ای که به طور ویژه برای او ساخته شده است.

مساله دیگری هم اینجا مطرح است . این که چه نوع خبرهایی برای جوانه ها واقعا مناسب است ؟ آیا فقط خبرهایی که در ظاهر ارتباطی با کودک و نوجوان پیدا می کنند؟ این که مثلا گفته شود کودکی در فلان شهرستان از توانایی ویژه ای برخوردار شده یا این که قوانین جدید آموزش و پرورش و دیگر نهادهای مرتبط با کودکان چه بوده است ؟ کودکان در کجای دنیا موفقند و در کجا حقوقشان پایمال شده است ؟ اگر منظور از واژه ترکیبی «اخبار جوانه ها» جوانه هایی بود که خبرساز شده اند قضیه فرق می کرد اما ظاهرا منظور، خبرهایی است که لازم است جوانه ها بدانند و البته بر کسی پوشیده نیست که نیاز خبری کودک و نوجوان امروز خیلی وسیع تر از اینهاست.

بار دیگر جمله نخست : «اخبار اختصاصی برای کودکان و نوجوانان یا همان «جوانه ها» ایده بسیار خوبی است برای آشتی دادن نسل سوم با برنامه ای که گویا مهم ترین محل اختلاف تلویزیونی بزرگ ترها و کوچک ترها در خانواده است ». بدیهی است ؛ فکر اولیه برای ساخت این برنامه ، کاملا قابل تحسین است اما اجرای این ایده دست کم تا اینجا ناموفق بوده . پس منتظر می مانیم.

آزاد جعفری