دگردیسی آتزوری

از شب قهرمانی ایتالیا در جام جهانی 2006 مدت‌ها می‌گذرد، اما ایتالیایی‌ها نمی‌خواهند آن خاطره شیرین را لحظه‌ای فراموش کنند. آنها  24 سال با خاطره قهرمانی 1982 دلخوش بودند، ولی حالا می‌توانند درخشش چهارمین ستاره را روی پیراهن تیمشان ببینند. فوتبالی که همواره برچسب دفاعی بودن خورده، سال‌هاست یک تیم دفاعی نیست ولی بهتر از هر تیم دیگری در دنیا دفاع کردن را بلد است.

ایتالیایی‌ها در سه دوره متوالی جام‌جهانی با ضربات پنالتی، رقت‌انگیزترین وضع ممکن دست خالی ماندند. در سال 90 در حالی که در کشورشان امید اول قهرمانی بودند در نیمه پایانی مغلوب مارادونا و یارانش شدند. در سال 94 در فینال برابر برزیل به این سرنوشت دچار شدند و در سال 98 نیز در مرحله یک چهارم نهایی مقابل قهرمان بازی‌ها فرانسه در ضربات پنالتی بازی را واگذار کردند.

در یورو 2000  سرنوشت ایتالیا مغلوب شدن با گل طلایی ترزگه (فرانسه) در دیدار پایانی بود. بعد نوبت به دوران تاریک تراپاتونی رسید. در مدت مربیگری تراپ ایتالیا بدترین نتایج سال‌های اخیر را کسب کرد. در جام‌جهانی 2002، ایتالیا با زحمت خود را به مرحله دوم رساند و در مرحله یک هشتم نهایی برابر کره‌جنوبی میزبان با گل طلایی مغلوب و حذف شد تا همه به یاد طوفان زرد کره شمالی در جام جهانی 1966 بیفتند. در یورو 2004 ایتالیا بدون شکست در دور مقدماتی حذف شد، چون با دانمارک و سوئد مساوی کرده بود.

اما داستان دوران مارچلو لیپی بسیار متفاوت بود. جدا از این که ایتالیا در مدت مربیگری لیپی صاحب 18 برد، 9 مساوی و فقط دو باخت شد، با ارائه بازی‌های زیبا هر کسی را به تحسین وادار می‌کرد. پیروزی‌های 13 برابر هلند و 14 برابر آلمان قبل از شروع جام‌جهانی میزان آمادگی تیم لیپی را نشان می‌داد. آمادگی‌ای که قهرمانی در جام‌جهانی را در پی داشت.

مخمصه‌

تیمی که برابر پرتغال به زمین رفت فاقد ستاره‌هایی چون جان لوئیجی بوفون، کریستین پانوچی، مارکو ماتراتزی، جورجو کیلینی، جنارو گتوزو، مائورو کامورانزی بود که در ماه‌های اخیر یاران ثابت دونادونی بوه‌اند. با این حال نفرات جایگزین به قدری خوب بازی کردند که خلاء یاران یاد شده احساس نشد. نقطه کلیدی بازی ایتالیا مهار کریستیانو رونالدو بود که خیلی‌ها معتقدند بهترین بازیکن حال حاضر جهان است. البته بازی ایتالیا خصوصا در نیمه اول فاقد نکته منفی هم نبود. آنها  در دقایقی تحت تاثیر بازی رو به جلوی مردان تکنیکی پرتغال قرار گرفتند تا مشخص شود آنها  در برابر تیم‌هایی که با سبک لاتین بازی می‌کنند، با مشکلاتی مواجه می‌شوند.

خودیابی ایتالیایی‌ها در ادامه بازی که با بازی محکم کاناوارو در دفاع، بازیسازی پیرلو در مرکز زمین و هنر گلزنی تونی همراه بود، قهرمان جهان را از مخمصه بیرون کشید و در مسیر پیروزی قرار داد.

شب خوب آملیا

پیش از شروع این بازی، شایعات زیادی درباره مصدومیت بوفون شنیده می‌شد. بهترین دروازه‌بان جهان دوباره به کمردرد مزمن مبتلا شده و گفته می‌شود در صورتی که به یورو 2008 نرسد و مارکو آملیا هم نتواند جانشین خوبی برای او در نبرد با پرتغال باشد، فرانچسکو تولدو به تیم ملی باز خواهد گشت. تولدو در 2 سال اخیر در اینتر ذخیره ژولیو سزار بوده و مدت‌هاست از تیم ملی خداحافظی کرده، چون می‌دانست با وجود بوفون فقط مکانی روی نیمکت نصیبش خواهد شد.

ضعف دیگر دروازه‌بان‌های ایتالیایی، باعث قطع امید دونادونی از آنها  شده است. مورگان دی سانکتیس و کریستین آبیاتی پراشتباه هستند و جانلوکا کورچی هم در رم به سرنوشت تولدو مبتلا شده و ذخیره‌نشین دونی برزیلی شده است. در این شرایط مارکو آملیا که همچنان به تیم ته جدولی لیوورنو پایبند مانده، شب بسیار خوبی را در برابر رونالدو و یارانش پشت سر گذاشت تا نگرانی‌ها بابت آسیب‌دیدگی بوفون کاهش یابد.

دیوار برلین

از آنجا که همواره ایتالیا محل پرورش بهترین مدافعان بوده، در حالی که نستا از تیم ملی خداحافظ کرده، با بودن مارکو ماتراتزی، آندره‌ آ بارزالی و جورجو کیلینی، ایتالیا در مرکز دفاع مشکلی را حس نمی‌کند. دعوت از آلساندرو گامبرینی که در فیورنتینا در این فصل خوب بازی کرده، نشان از آینده‌نگری دونادونی دارد.

با وجو انتقادهای غیرمنصفانه‌ای که از فابیو کاناوارو می‌شود، او همچنان نقش دیوارگونه خود را در میدان ایفا می‌کند و هدایت خط دفاع را به عهده دارد. دونادونی در کناره‌های خط دفاع مشکلی حس نمی‌کند. او در سمت راست ماسیمو اودو و کریستین پانوچی را دارد و برای سمت چپ هم می‌تواند روی جانلوکا زامبروتا و فابیو گروسو و مارکو کاستی حساب باز کند. اگر بخواهیم انتقادی به عملکرد این مدافعان وارد کنیم، در مورد اودو، کاستی و گروسو می‌توانیم به عملکرد ضعیفشان در کار دفاع نسبت به حمله اشاره کنیم درخصوص پانوچی هم می‌توان به 34 ساله بودنش و اشتباه‌های گاه و بی‌گاه وی اشاره کرد. زامبروتا هم زیاد آسیب می‌بیند که نمونه آن همین بازی با پرتغال بود.

سیستم جدید

میانه زمین برای ایتالیا در دوره لیپی تبدیل به یک نقط مثبت شد. در این خط آندره آپیرلو یک بازیساز و پاسور تمام عیار است که سرعت بازی را مانند یک ساعت دقیق تنظیم می‌کند. جنارو گتوزو در کنار او یک بازیکن تخریب‌گر است و با توجه به سال‌ها بازی در کنار هم این دو بازیکن به درک  متقابل دست یافته‌اند. در اکثر بازی‌های یک سال گذشته ایتالیا از جمله نبرد حساس کلاسکو مقابل اسکاتلند، آمبروزینی ضلع سوم خط میانی ایتالیا بوده است تا مرکز زمین کاملا میلانی باشد. ماسیمو آمبروزینی در پست هافبک دفاعی بازی‌های کم‌نقصی را ارائه کرده است.

بعد از میلانی‌ها، رمی‌ها هم در میانه زمین نمایندگان قابلی دارند. دانیله دروسی یک هافبک شوتزن و سرزن است، سیمونه پروتا می‌تواند همچون جام‌جهانی با دوندگی‌های بی‌امانش یک بازیکن تاثیرگذار در میانه زمین باشد و آلبرتو آکویلانی جوان هم می‌تواند به یک هافبک بزرگ تبدیل شود.
اگر دونادونی تصمیم بگیرد مثل اکثر بازی‌های ماه‌های اخیر ایتالیا 334 بازی کند، مائورو ژرمن کامورانزی هافبک با تکنیک یوونتوس می‌تواند در سمت راست خط حمله هم به میدان برود. فرانکو سیمونی هافبک راست فیورنتینا، پاسکواله فوجا هافبک چپ‌پا و تکنیکی کالیاری، استفانو مائوری هافبک نفوذی لاتزیو و آلساندرو روسینا پدیده تیم تورینو پشتوانه بازیکنان نامبرده هستند. این بازیکنان کمابیش به وسیله دونادونی در بازی‌های دوستانه نه چندان مهم مثل بازی برابر آفریقای جنوبی به میدان می‌روند تا تجربه ملی را نیز کسب کنند.

خط آتش سه دندانه

در غیاب توتی که از تیم ملی خداحافظی کرده، تقریبا 12 نفر بر سر سه مکان خط حمله می‌جنگند. در میان آنها  جای لوکا تونی مطمئن‌تر از همه به نظر می‌رسد. تونی اکنون یکی از بهترین مهاجمان نوک جهان است. آقای گل بوندس‌لیگا، بسیار راحت‌تر از حد تصور دروازه‌ها را باز می‌کند. او نه تنها با سر و با دو پا قادر به گلزنی است، بلکه در جریان بازی با استفاده از قدرت بدنی فوق‌العاده‌اش تاثیرگذار است. برای پست‌های کناری خط حمله، آنتونیو دی ناتاله از اودنیزه، انتخاب اول است. او از عوامل اوجگیری اودنیزه در این فصل بوده است. دیگر گزینه خط حمله کامورانزی است، اما اگر او مصدوم باشد، رافائله پالادینو پدیده این فصل یوونتوس، فابیو کوالیارلا گلزن جنوبی اودنیزه، جوزپه روسی گلزن جوان ویارئال اسپانیا شانس بازی کردن خواهند داشت، هرچند این آخری با وجود تمام شایستگی‌ها هنوز به تیم ملی فرا خوانده نشده است. برای پست مهاجم نوک هم به جز تونی، کریستین لوکارلی، کریستین ویری، آلبرتو جیلاردینو، فیلیپو اینتراگی و حتی مارکو بوریلو شانس خود را جستجو می‌کنند. با توجه به اتفاقات ماه‌های اخیر، دیگر نمی‌توان برای آلساندرو دل پیرو شانسی قائل شد.

وی که 33 ساله و بسیار کارآزموده است، بعد از آن‌که در بازی برگشت با فرانسه بدترین بازی خود را به نمایش گذاشت، گفت دیگر هرگز در نقش مهاجم کناری بازی نمی‌کند و پس از آن دیگر توسط دونادونی به تیم دعوت نشد، چون او سیستم مورد نظرش را یافته است. دل‌پیرو در این فصل 7 گل از جمله دو گل بسیار تماشایی به لاتزیو به ثمر رسانده، ولی با وجود رقبای آماده‌ای که دارد، نباید به پوشیدن دوباره پیراهن لاجوردی امیدوار باشد آنتونیو کاسانو مهاجم بداخلاق سمپدوریا نیز به نوعی دیگر از تیم ملی دور است.

او در زمان مربیگری تراپاتونی بسیار مورد توجه بود، ولی خیلی جنجال‌ساز است و کمتر مربی‌ای پیدا می‌شود که حاضر به کار کردن به او باشد. کاسانو تنها در صورتی می‌تواند به بازگشت به تیم ملی امیدوار باشد که تا پایان فصل فوق‌العاده بدرخشد و خود را به دونادونی تحمیل کند.

گروه مرگ‌

اکنون که 4 ماه تا شروع مرحله نهایی یورو 2008 باقی مانده، مربی قهرمان جهان بیش از پیش به فکر رقبای پرقدرتی است که با آنها همگروه است. دونادونی مسلما بابت همگروه شدن با تیم‌های قدرتمند هلند، فرانسه و رومانی راضی نیست، اما باید با آن کنار بیابد. هلند آخرین ‌بار در یورو 2000 در یک دیدار رسمی با ایتالیا بازی کرد و در حالی که میزبان بود و دو پنالتی را نیز در طول بازی از دست داد، سرانجام در ضربات پنالتی مغلوب ایتالیا و تولدوی آماده شد. ماجرای فرانسه اما یک ماجرای جنجالی است. بعد از فینال جام‌جهانی، ریموند دومنک کوچکترین فرصتی را برای حمله لفظی به ایتالیایی‌ها از دست نداده است. پیروزی 13 در سن‌دنی و تساوی بدون گل در میلان در مرحله انتخابی رقابت‌ها هم نتوانسته آتش انتقام شکست فینال برلین را برای دومنک خاموش کند.

به هر حال نبرد این دو تیم که در روز 27 خردادماه سال 87 در زوریخ سوئیس برگزار می‌شود، جذابترین دیدار مرحله مقدماتی رقابت‌ها خواهد بود. رومانی را هم نباید یک تیم ضعیف قلمداد کرد، چون آنها در مرحله انتخابی رقابت‌ها بالاتر از هلند به‌عنوان تیم نخست گروه هفتم به جام ملت‌های اروپا راه یافته‌اند. به هر حال ایتالیا که فقط یک بار در سال 1968 به قهرمانی اروپا رسیده، با توجه به داشتن بازیکنان با استعداد و با تکنیک و کار تیمی خوب به قهرمانی در سوئیس و اتریش بسیار خوشبین است.

مزدک میرزایی‌