قهرمانان را روایت کنیم

چرا دانش‌آموز ما ممکن است درباره قهرمانان ورزشی، بازیگران و چهره‌های مشهور بداند، اما درباره دانشمندانی که بخشی از مسیر پیشرفت علمی این کشور را ساخته‌اند اطلاعات بسیار کمی داشته باشد؟ 
از همان زمان راجع به کاظمی آشتیانی بیشتر خواندم و به این نتیجه رسیدم که مسأله فقط معرفی یک دانشمند نیست. مسأله پیدا کردن الگو‌هایی برای نسل جدید است؛ الگو‌هایی از جنس علم، تلاش، خودباوری، مسئولیت اجتماعی و خدمت. 
چند روز پیش به بنیاد فرهنگی البرز رفتم؛ جایی که نام «حسینعلی البرز» با علم و آینده جوانان این سرزمین گره خورده است. 
حسینعلی البرز از فعالان اقتصادی شناخته‌شده زمان خود بود، اما آنچه نام او را ماندگار کرد، ثروتی نبود که به‌دست آورد؛ تصمیمی بود که برای ثروتش گرفت. او در سال ۱۳۴۲ تمام اموال خود را در بنیاد فرهنگی البرز وقف کرد تا از علم و دانش و استعداد‌های ایرانی حمایت شود. 
البرز می‌توانست ثروتش را برای خود و خانواده‌اش نگه‌دارد، اما انتخاب دیگری کرد: سرمایه‌گذاری روی انسان. او بنیاد را برای حمایت و تشویق دانشمندان، پژوهشگران، دانشجویان و دانش‌آموزان مستعد بنیان گذاشت و این مسیر، امروز نیز با عنوان «جایزه البرز» ادامه دارد. بخش جذاب‌تر ماجرا، ادامه پیدا کردن این اندیشه پس از انقلاب اسلامی بود. بنابر اسناد و روایت رسمی بنیاد، حسینعلی البرز در فروردین ۱۳۵۸ مسئولیت اداره موقوفات بنیاد را به امام خمینی (ره) واگذار کرد تا این مسیر ادامه پیدا کند. 
وقتی در بنیاد قدم می‌زدم، موزه البرز را می‌دیدم و با مدیرعامل آن گفت‌و‌گو می‌کردم، دوباره همان حسی سراغم آمد که هنگام مطالعه زندگی کاظمی آشتیانی پیدا کرده بودم؛ حس مواجهه با آدم‌هایی که باید بسیار بیشتر درباره‌شان حرف بزنیم و رسانه‌ها بیشتر به او ضریب بدهند؛ آدم‌هایی که می‌توانند برای یک نوجوان، معنای موفقیت را تغییر دهند. این شاید یکی از جدی‌ترین وظایف رسانه باشد. 
رسانه فقط قرار نیست اتفاقات روز را روایت کند. رسانه می‌تواند به جامعه بگوید چه کسانی ارزش دیده شدن دارند. اگر قرار است نوجوان ایرانی الگو داشته باشد، چرا بخش مهمی از این الگو‌ها نباید از میان دانشمندان، معلمان، پژوهشگران، مخترعان، واقفان و انسان‌هایی انتخاب شوند که عمر و سرمایه خود را صرف ساختن آینده این کشور کرده‌اند؟ 
امروز بنیاد البرز بیش از شش دهه تکاپو، همچنان همین مسیر را ادامه می‌دهد و بنابر اعلام بنیاد، هزاران نفر از دانشمندان، مخترعان، دانشجویان، طلاب و دانش‌آموزان ممتاز کشور را مورد حمایت و تشویق قرار داده است. 
اما چند سوال جدی وجود دارد: 
_ چند نفر از ما نام این آدم‌ها را می‌دانیم؟ 
_ چند دانش‌آموز در کتاب‌های درسی خود با داستان زندگی یک واقف علمی مثل حسینعلی البرز آشنا شده است؟ 
_ چند دانش‌آموز می‌داند یک انسان می‌تواند ثروتمند شود، اما معنای بزرگ‌تر ثروت، چیزی است که برای نسل‌های بعد باقی می‌گذارد؟ 
جای چنین روایت‌هایی در نظام آموزشی ما خالی است. 
ما در کتاب‌های درسی بیش از آن‌که به اطلاعات بیشتری نیاز داشته باشیم، به داستان‌های الهام‌بخش بیشتری نیاز داریم؛ داستان آدم‌هایی که به یک نوجوان نشان دهند علم فقط نمره و مدرک نیست. علم می‌تواند به خدمت تبدیل شود. وقف فقط ساخت مسجد و مدرسه نیست. می‌تواند وقف برای علم، پژوهش و آینده انسان باشد. 
لازم است رسانه‌ها سراغ گنجینه‌هایی بروند که در همین کشور وجود دارد؛ آدم‌هایی که زندگی‌شان می‌تواند سوژه ده‌ها فیلم، مستند، کتاب و روایت تربیتی باشد. کاظمی آشتیانی یکی از این آدم‌هاست و حسینعلی البرز یکی دیگر. احتمالا در گوشه‌گوشه این سرزمین، صد‌ها و بلکه هزاران نفر دیگر هم هستند که هنوز داستان زندگی‌شان به اندازه‌ای که باید شنیده نشده است. این آدم‌ها فقط شخصیت‌های تاریخی نیستند؛ مواد اولیه تربیت نسل آینده‌اند. 
شاید یکی از مهم‌ترین کار‌هایی که رسانه، آموزش و پرورش، دانشگاه و نویسندگان کتاب‌های درسی می‌توانند انجام دهند این باشد: 
_ قهرمانان واقعی این سرزمین را پیدا کرده، زندگی‌شان را روایت کنیم و اجازه بدهیم نسل جدید آنها را بشناسد. این آدم‌ها فقط شخصیت‌های تاریخی نیستند؛ مواد اولیه تربیت نسل آینده‌اند. 
یکی از مهم‌ترین کار‌هایی که رسانه، آموزش و پرورش، دانشگاه و نویسندگان کتاب‌های درسی می‌توانند انجام دهند، همین است؛ قهرمانان واقعی این سرزمین را پیدا کنیم، زندگی‌شان را روایت کنیم و اجازه بدهیم نسل جدید آنها را بشناسد.