براساس اعلام سازمان سنجش آموزش کشور، کنکور امسال پنجشنبه ۲۹ و جمعه ۳۰ مرداد در ۴۱۵ شهرستان برگزار میشود. در نخستین روز، داوطلبان گروه علوم تجربی صبح پنجشنبه و متقاضیان گروههای هنر و زبانهای خارجی بعدازظهر همان روز به رقابت میپردازند و صبح جمعه نیز نوبت داوطلبان گروههای علوم ریاضی و فنی و علومانسانی است.
با نزدیک شدن به زمان برگزاری آزمون، کارت ورود به جلسه و راهنمای شرکت در آزمون نیز از دوشنبه ۲۶ مرداد در سامانه جامع آزمون سراسری قرار گرفته و داوطلبان تا امروز، چهارشنبه ۲۸ مرداد، فرصت دارند کارت خود را دریافت و اطلاعات درجشده روی آن را بررسی کنند. داوطلبانی که علاوهبر یکی از گروههای اصلی علوم ریاضی و فنی، علوم انسانی یا علوم تجربی، در گروه هنر یا زبانهای خارجی نیز ثبتنام کردهاند، دو کارت ورود به جلسه دارند و باید برای هر آزمون، مطابق تاریخ و نشانی درجشده روی کارت مربوط، به حوزه امتحانی خود مراجعه کنند.
اما تنها داشتن کارت برای ورود به جلسه کافی نیست و زمان حضور در حوزه نیز اهمیت زیادی دارد. فرآیند برگزاری آزمون در نوبتهای صبح از ساعت ۷:۳۰ و در نوبت عصر از ساعت ۱۵ آغاز میشود و درهای حوزههای امتحانی بهترتیب ساعت ۷ صبح و ۱۴:۳۰ بسته خواهد شد. به همین دلیل، داوطلبان باید زمان کافی برای رسیدن به حوزه، پیدا کردن محل آزمون و استقرار در جلسه را در نظر بگیرند و حضور خود را به دقایق پایانی موکول نکنند. از سوی دیگر، مدارک هویتی را نباید فراموش کرد؛ چراکه همراه داشتن پرینت کارت ورود به جلسه و اصل کارت ملی یا اصل شناسنامه عکسدار الزامی است و براساس اعلام سازمان سنجش، از ورود داوطلبانی که مدارک هویتی اصلی خود را همراه نداشته باشند، جلوگیری خواهد شد.
امشب زمان جبران نیست
دانستن زمان و مکان آزمون و رعایت نکات اجرایی، هرچند شرط لازم برای یک رقابت بیدردسر است اما بهتنهایی موفقیت در آزمون را تضمین نمیکند؛ چون داوطلب باید بتواند، حاصل ماهها تلاش خود را بهدرستی بهکار گیرد. در این میان، ساعات پایانی پیش از کنکور اهمیت ویژهای دارد؛ چراکه خواب کافی، آمادگی جسمی و وضعیت روانی داوطلب میتواند مستقیما بر تمرکز و عملکرد او در جلسه اثر بگذارد.
هامون سبطی، دبیر کمیسیون آموزش دیدهبان شفافیت و عدالت با تأکید بر اهمیت ساعات باقیمانده تا کنکور میگوید: داوطلبان در این زمان بیش از آنکه به مطالعه بیشتر نیاز داشته باشند، باید مراقب خواب، وضعیت جسمی و آرامش روانی خود باشند؛ چراکه ساعاتی مانده به کنکور، زمان مناسبی برای جبران نیست و بیدار ماندن تا نیمهشب برای چند ساعت مطالعه بیشتر، میتواند نتیجه ماهها تلاش را تحتتأثیر قرار دهد.
به گفته او، مهمترین مسأله این است که مشکلات خواب، جسمی و روحی داوطلب در روز کنکور به حداقل برسد. شاید از بین بردن کامل این مشکلات ممکن نباشد اما باید تلاش کرد با کمترین میزان خستگی و اضطراب وارد جلسه شد.
داوطلبانی که عادت به مطالعه شبانه دارند نیز بهتر است ریتم خواب و بیداری خود را تا حد امکان با ساعت برگزاری آزمون هماهنگ کنند. بنابراین اینکه فرد تصور کند با بیدار ماندن تا پاسی از شب میتواند از حداکثر زمان خود برای مطالعه استفاده کند، اشتباه بزرگی است.
سبطی ادامه میدهد: هر سال با داوطلبانی مواجه هستیم که ماهها تلاش کردهاند اما به دلیل اشتباهاتی که به آن اشاره شد، نتیجه مناسب نمیگیرند. چراکه ذهن نیز خسته میشود و اگر داوطلب با در چنین شرایطی سر جلسه حاضر شود، نمیتواند آموختههای یک سال گذشته را بهدرستی روی پاسخنامه پیاده کند.
بنابراین چند ساعت مطالعه بیشتر، اگر بهقیمت خستگی ذهن تمام شود، نهتنها کمکی به داوطلب نمیکند بلکه ممکن است نتیجه معکوس داشتهباشد.
مصرف دارو فقط با تجویز پزشک
اضطراب و استرس بیش از حد والدین و دانشآموزان در روزهای باقیمانده تا برگزاری کنکور، سبب شده برخی فرصتطلبان به فکر سوءاستفاده از شرایط ایجاد شده باشند. برای نمونه برخی افراد سودجو به والدین توصیه میکنند با مصرف داروهایی مانند ریتالین، استرس و اضطراب نوجوان خود را کاهش دهند. این درحالی است که این دارو در چنین مواردی تجویز نمیشود و فرصت طلبان فقط با فروش آن قصد خالی کردن جیب خانوادهها را دارند.
لیلا کریمیفرشی، روانشناس دراین باره به جامجم میگوید: نباید فریب چنین اشخاص سودجویی را خورد. والدین باید بدانند چنین داروهایی سبب بدتر شدن شرایط فرزندشان خواهد شد به همین دلیل دانشآموزان فقط باید با تجویز پزشک اقدام به مصرف دارو کنند. آنطور که کارشناسان توصیه میکنند، بعد از خواب و آمادگی جسمی، نکته دیگری که در ساعات پایانی میتواند عملکرد داوطلب را تحتتأثیر قرار دهد، وضعیت ذهنی و روانی اوست. در این مرحله، وسواس برای تمامکردن مطالب باقیمانده و ترس از نتیجه میتواند بیشتر از آنکه کمکی به داوطلب کند، تمرکز او را برهم بزند؛ بنابراین حفظ اعتمادبهنفس و آرامش، بخشی از آمادگی برای روز آزمون است. در همین راستا سبطی نیز میگوید: داوطلبان نباید در شب کنکور دچار وسواس مطالعاتی شوند و تصور کنند که باید تا آخرین لحظه همه مطالب باقیمانده را بخوانند یا تمام برنامهای را که برای یک سال خود نوشتهاند، به پایان برسانند. دبیر کمیسیون آموزش دیدهبان شفافیت و عدالت با اشاره به لزوم کاهش ترس و اضطراب عنوان میکند: داوطلبان باید به تلاشی که در یک سال گذشته کردهاند، احترام بگذارند و از آزمون پیشرو نترسند. همچنین بدانند که اضطراب طبیعی است اما ترس نباید بر آنها غلبه کند. افزون بر این، داوطلبان باید به خاطر داشته باشند که با طراحان کنکور یا معلمانشان رقابت نمیکنند؛ بلکه با داوطلبانی همسن خود و با نقاط قوت و ضعف مشابه رقابت میکنند. آنطور که سبطی میگوید، آمادگی برای کنکور فقط به میزان مطالعه و تعداد تستهایی که داوطلب زده، محدود نمیشود و وضعیت جسمی و روانی نیز بخشی از آمادگی او برای آزمون است. بر این اساس، در فاصله یک روز مانده تا کنکور، داوطلبان بهتر است به جای تلاش برای خواندن حجم زیادی از مطالب جدید، تمرکز خود را روی داشتن خواب مناسب، کاهش خستگی و حفظ آرامش بگذارند.
والدین مراقب باشند
نکته دیگری که کارشناسان نسبت به آن هشدار میدهند. افزایش استرس و اضطراب در والدین و انتقال آن به دانشآموزان است. در این روزهای پایانی والدین باید مراقب باشند که استرس خود را به دانشآموزان منتقل نکنند.
لیلا کریمیفرشی، روانشناس دراینباره به جامجم میگوید: در روز برگزاری کنکور ما شاهد والدینی هستیم که استرس زیادی دارند و این استرس را قبل از آزمون به دانش آموزان منتقل میکنند.
برای نمونه برخی والدین هنگام خداحافظی با فرزندشان گریه میکنند. چنین رفتاری سبب میشود دانشآموز با استرس زیادی در آزمون شرکت کند، چون تصور میکند اگر در کنکور قبول نشود، زحمات پدر و مادرش را به هدر داده است.
به همین دلیل بهتر است والدین در روز برگزاری آزمون رفتاری طبیعی داشته باشند؛ برای نمونه اگر همیشه یکی از آنها فرزندشان را به مدرسه میرسانده است، در این روز نیز لزومی ندارد هر دویشان نوجوان را تا محل برگزاری آزمون همراهی کنند.
