دوقطبی دولت-صداوسیما؛ سمی برای انسجام ملی

ال
در باب انتقاداتی که دولت از عملکرد صداوسیما دارد، باید نکاتی را لحاظ کرد؛ نکته اول این است که تقریبا همه دولت‌ها و همه رؤسای جمهور علاقه‌مندند و دوست دارند که صداوسیما، به‌عنوان یک رسانه پرقدرت، در اختیارشان باشد.
کد خبر: ۱۵۶۰۸۵۹
نویسنده بیژن مقدم/ تحلیلگر مسائل رسانه

 این مساله ارتباطی به این یا آن رئیس‌جمهور ندارد؛ آن‌چه نگارنده به‌یاد دارد این است که همه رؤسای جمهور قبلی هم همین را می‌خواستند و به‌دنبال این معنا بودند؛ این در حالی است که چنین رویکردی خلاف قانون اساسی و خلاف روح استقلال صداوسیماست. 
صداوسیما تشکیلاتی است که به همین دلیل، در قانون اساسی اداره آن به رهبری سپرده شده و زیر نظر هیچ‌کدام از قوا نیست. البته در عین حال باید به همه کمک کند و این هم یک واقعیت است. بنابراین، این یک واقعیت است که دولت‌ها به‌واسطه استقلال عملکردی و سیاست‌گذاری و رویکرد‌های متفاوت، طبیعتا خواسته‌هایی از رسانه‌ها دارند و در این میان صداوسیما به‌عنوان یک سامانه ملی و فرا‌دولتی استقلال عملکرد خود را دارد و نمی‌توان انتظار داشت که در اختیار دولت مستقر قرار بگیرد؛ البته استقلال صداوسیما به‌این‌معنا نیست که صداوسیما همیشه مخالف و منتقد دستگاه‌ها باشد. صداوسیما در عین حال که مطالبات مردم و کارشناسان را مطرح می‌کند، با دستگاه‌های مختلف دولتی و سایر قوا هم همکاری می‌کند و طبیعتا بخش عمده اطلاع‌رسانی دولتی و سایر قوا از طریق این سازمان انجام می‌شود. 
اختلاف نظر و شکاف همیشه در هر جامعه انسانی هست؛ موضوع این است که آن را چطور مدیریت کنیم که گسترده و عمیق نشود. طبیعتا کنترل لحن و در واقع اتخاذ لحن همدلانه و مسولانه و همین‌طور بیان نقاط قوت، انتقاد را از حالت مچ‌گیری به نقد سازنده تبدیل می‌کند. در عین حال، بالا‌بردن آستانه تحمل و تقویت مهارت شنیدن کلام و تمرکز بر «مال قال» به‌جای تمرکز بر «من قال» خود بخشی از همان چیزی است که تاب‌آوری خوانده می‌شود و در این زمینه دولت باید الگو باشد و نباید اشتباهات سهوی و یا نظرات چند کارشناس را به حساب مدیریت و کلیت سازمان صداوسیما گذاشت. البته وظیفه صداوسیما در بهره گیری هرچه‌بهتر از مجریان توانمند و آگاه به مسائل را نیز نباید فراموش کرد. 

برخورد اصولی این است که اگر سخنان آن کارشناس‌ها اشتباه است، می‌توان با ارسال پاسخ فنی یا اجرای برنامه با کارشناسانی که نظر دولت را درست می‌دانند، به انتقاد‌ها پاسخ اصولی داد وگرنه به‌طور طبیعی آن انتقادات در ضمیر بخشی از جامعه می‌مانند و دوباره و چند‌باره مطرح می‌شوند که گاه ممکن است باعث سوء‌استفاده دشمنان شود. 

برخی معتقدند این فرصتی برای دولت است که به انتقاد‌ها از دریچه صداوسیما بشنود و به آنها پاسخ کارشناسی دهد تا زمینه سوءاستفاده‌ها از ضعف‌های احتمالی برچیده شود. 

از سوی دیگر، انتظار این‌که سازمان صداوسیما تنها یک صدا را منتشر کند، خلاف اصول مردم‌سالاری دینی است. اصولا وظیفه سازمان صداوسیما است که نظرات مختلف کارشناسی را در چارچوب منافع ملی و اصول اساسی نظام جمهوری اسلامی بازتاب دهد. همان‌طور که دولت بدنه بسیار وسیعی متشکل از طیف‌های مختلفی از کارشناسان و فن‌سالاران دارد که در برخی موارد در سخنان و سیاست‌ها و عملکردها‌شان تعارض دیده می‌شود و منطقی نیست که همه این تعارضات یا ضعف‌ها را به رئیس دولت یا وزرا منتسب ساخت؛ طبیعتا هم نمی‌توان انتظار داشت که در صداوسیما هم به‌عنوان یک مجموعه بسیار بزرگ و متنوع در مورد مسائل مختلف مثلا فقط یک یا چند برنامه محدود با لحن کاملا مطلوب و تایید‌شده یک طیف از کارشناسان دولت ساخته شود. 

روحیه تاب‌آوری و نگاه برخاسته از «رحماء‌بینهم» ایجاب می‌کند که ما از بیان ضعف‌های یکدیگر در قالب رسانه‌های ملی نهراسیم و آن را فرصتی برای پاسخگویی، بازسازی و توانمندسازی داخلی تلقی کنیم و از رها‌کردن اختلافات یا پاسخ‌دادن به آنها با لحن سیاسی دوری کنیم چرا که تداوم انتقادات فنی و کارشناسی لازم و حوالت‌دادن آنها به رقابت سیاسی، به تعمیق اختلافات و دو‌قطبی‌سازی‌های کاذب می‌انجامد که برای کشور سم است. حرکت به‌سمت وحدت یعنی همین تلاش برای پاسخگویی فنی و قطعا این تلاش ولو این‌که اقناع کامل در میان منتقدان حاصل نشود، دیده خواهد شد و مؤثر خواهد بود و از دو‌قطبی‌سازی‌های کاذب و بی‌فایده مانند دو‌قطبی دولت و صداوسیما جلوگیری خواهد کرد.

newsQrCode
ارسال نظرات

نیازمندی ها