بسیاری از واحدهای تولیدی و خدماتی با کمبود نقدینگی و مشکلات تداوم فعالیت مواجه شده و ناچار شدند بخشی از فعالیت خود را کاهش دهند یا به طور موقت متوقف کنند؛ موضوعی که بر اشتغال و درآمد خانوارها نیز اثر میگذارد. با این حال کسب و کارها برای بازگشت به شرایط عادی نیازمند سیاستهای حمایتی سریع و هدفمند است و حمایت از بنگاههای آسیبدیده و حفظ اشتغال به مهمترین اولویتهای دولت در دوره پساجنگ تبدیل شده است.
دولت بستههای حمایتی مختلفی را برای کسبوکارها در نظر گرفته است؛ اقدامی که توانسته بخشی از نگرانی فعالان اقتصادی را کاهش دهد. این حمایتها پنج حوزه مالیات، تامین اجتماعی، گمرک و تجارت خارجی، تسهیلات بانکی و سایر امور کسبوکار را شامل میشود. چند مصوبه نیز توسط شورای عالی امنیت ملی و دستگاههای مختلف صادر شده که وزارت اقتصاد نیز پیگیر تصویب مصوبه جدیدی است. در شرایط فعلی، یکی از مهمترین اقدامات برای رشد اقتصادی، پرداخت تسهیلات و حمایت مؤثر از کسبوکارهاست و انتظار میرود دولت دامنه حمایتهای خود را افزایش دهد. زیرا اقتصاد باید فعال بماند و مردم نباید علاوه بر آسیب جنگ، از توقف فعالیت خود نیز زیان ببینند.
وزارت امور اقتصادی و دارایی نیز برای بنگاههای کوچک بستههای حمایتی از جمله تسهیلات بانکی در نظر گرفته است. سیدعلی مدنیزاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی چند روز پیش اعلام کرد که ۱۰۰هزار میلیارد تومان برای حمایت از خانوارهای فاقد شغل ثابت در مناطق آسیبدیده پیشبینی شده و ۸۰هزار میلیارد تومان نیز به بنگاههای کوچک آسیبدیده اختصاص یافته است. علاوه بر این تسهیلات، برنامهریزی جهت تامین منابع بازسازی صنایع در دستور کار این وزارتخانه قرار دارد.
۴۴ میلیون تومان به ازای هر نیروی شاغل
اکنون وزارت امور اقتصادی و دارایی از آغاز ثبتنام تسهیلات حمایتی کسبوکارهای آسیبدیده از جنگ خبر داد. این تسهیلات درراستای اجرای مصوبات کارگروه اقتصادی دولت، طرح اعطای تسهیلات سرمایه در گردش کوتاهمدت با هدف حمایت از کسبوکارهای آسیبدیده، تامین نقدینگی برای پرداخت حقوق و مزایای کارکنان و تقویت تابآوری اقتصادی بنگاهها در نظر گرفته شده است. تمام بنگاههای حقیقی و حقوقی دارای شناسه ملی و کد کارگاهی تامین اجتماعی که براساس لیست بیمه دی و بهمن پارسال بین دو تا ۵۰ نیروی کار داشته باشند، مشمول دریافت این تسهیلات هستند.
براساس اعلام وزارت اقتصاد، مبلغ تسهیلات به ازای هر کارگر ۴۴میلیون تومان معادل حقوق پایه فروردین و اردیبهشت است و امکان واریز آن به حساب بنگاه یا کارکنان وجود دارد. بازپرداخت طی دو تا چهار قسط و از شش ماه پس از دریافت تسهیلات آغاز میشود. نرخ سود این تسهیلات در صورت حفظ ۸۰ تا ۱۰۰درصد نیروها ۲۳درصد و در صورت حفظ ۱۰۰درصد نیروها ۱۸درصد است. در صورت کاهش کارکنان به زیر ۸۰درصد تا خرداد امسال، نرخ سود ۲۳درصد به علاوه ۳۵درصد جریمه که بهصورت یکجا با اصل و سود تسهیلات دریافت میشود تعیین شده است. ثبت نام از دیروز ۲۶فروردین به مدت پنج روز و از طریق سامانه کات (kat.mefa.ir) شروع شده است. در صورت تایید مستندات ارائه شده از سوی متقاضی، طی ۲۴ساعت تسهیلات واریز خواهد شد.
اولویت با حمایتهای غیرمالی از بنگاهها
مرتضی زمانیان معاون سیاستگذاری اقتصادی وزارت اقتصاد نیز اعلام کرده بخشی از مهمترین حمایتها ماهیت مالی ندارند و بیشتر شامل اصلاحات گمرکی، بانکی، بیمهای، مالیاتی و مجوزها هستند. بسیاری از مشکلات کسبوکارها اداری است و برای رفع آنها اختیارات اقتصادی دولت به کارگروه چابکی واگذار شده تا تصمیمگیریها در شرایط جنگی سریعتر انجام شود. وی تاکید کرد: یکی از مهمترین اهداف دولت در دوره پساجنگ، حفظ اشتغال است.
زمانیان افزود: در ابتدای جنگ بخشی از فرآیندهای گمرکی و ارزی اصلاح شد و برخی تعهدات بنگاهها مانند ضمانتنامهها و تسویهحسابها نیز برای مدتی به تعویق افتاد تا فشار کمتری بر تولیدکنندگان وارد شود. او همچنین از راهاندازی حساب کاربری «همراه_کسبوکار» در پیامرسان بله خبر داد و گفت: این سامانه برای ثبت مشکلات فعالان اقتصادی، بهویژه مسائل غیرمالی طراحی شده است. به گفته زمانیان، تاکنون بیش از ۱۰هزار درخواست در این سامانه ثبت شده که بسیاری از آنها پاسخ داده شده یا برای پیگیری به دستگاههای مربوط ارجاع شده است.
اعتبار فراگیر ایرانیان برای خانوارها
معاون وزیر اقتصاد در مورد حمایت از خانوارها و مشاغل بسیار کوچک نیز اعلام کرد: این افراد در قالب طرح اعتبار فراگیر ایرانیان مورد حمایت قرار میگیرند. در این طرح برای خانوارهایی که با کاهش درآمد مواجه شدهاند_ بهویژه خانوارهای فاقد درآمد ثابت_ اعتبار خرید در نظر گرفته میشود. پیشبینی شده برای یک خانوار چهار نفره حدود ۲۰ تا ۲۵میلیون تومان اعتبار با نرخ سود پایین و بازپرداخت شش ماهه اختصاص یابد که برای خرید کالاهای مصرفی و بادوام در فروشگاههای مشخص قابل استفاده خواهد بود.
وام مسکن برای خسارتدیدگان جنگ
وزارت راه و شهرسازی نیز سامانه ثبتنام تسهیلات قرضالحسنه اسکان موقت رافعال کرده است. این تسهیلات با هدف تامین محل اسکان موقت برای خانوارهای صاحب واحدهایمسکونی تخریبی،تعمیری یادرحال مقاومسازی پرداخت میشود. متقاضیان پس از تشکیل پرونده در بنیاد مسکن محلسکونت خود میتوانند جهت تکمیل فرآیند به نشانی saman.mrud.ir مراجعه کنند.سقف تسهیلات ودیعه اسکان موقت، در روستاها تا ۳۰۰میلیون تومان وشهرهای زیر ۲۵هزار نفر ۴۰۰میلیون تومان. سایر شهرها ۶۰۰میلیون تومان و مراکز استان (غیر از کلانشهرها) ۷۰۰میلیون تومان است. البته خدماترسانی در کلانشهرها (بالای یک میلیون نفر) برعهده شهرداریهاست.
فرزانه صادق وزیر راه و شهرسازی در هفتمین جلسه کشوری پایش فرآیند اسکان و بازسازی مسکن اعلام کرد: تلاشهای زیادی از سوی مسئولان بازسازی و شبکه بانکی به منظور تسریع در امر بازسازی و پرداخت تسهیلات به آسیبدیدگان جنگ انجام شده است. وی افزود: پرداخت تسهیلات ودیعه مسکن به خسارتدیدگان در اولویت همه کارها قرار دارد و منابع آن نیز تا حد زیادی تامین شده و لازم است کار با سرعت بالاتری انجام شود.
وزیر راه و شهرسازی با تاکید بر اینکه همه موانع موجود در مسیر تامین مسکن برای خانوارهای آسیبدیده ناشی از جنگ که واحدهای مسکونی آنها قابل سکونت نیست باید برداشته شود، تاکید کرد: تسهیلات ودیعه مسکن باید هرچه سریعتر به همه خانوارهایی که واحدهای مسکونی آنها تخریب شده و قابل سکونت نیست، پرداخت و همه فرآیندهای دست و پاگیر و موانع اداری در این زمینه باید از میان برداشته شود. وی ادامه داد: انتظار میرود پرداخت تسهیلات با سرعت بیشتری انجام شود و تا پایان هفته جاری، وام ودیعه مسکن به تمام افراد معرفی شده از سوی بنیاد مسکن و وزارت راه و شهرسازی پرداخت شود.
آغاز بازسازی واحدهای مسکونی
مجید جودی، معاون بازسازی و مسکن روستایی بنیاد مسکن انقلاب اسلامی نیز از آغاز عملیات ارزیابی و بازسازی در مناطق شهری و روستایی آسیبدیده از حملات دشمن خبر داد و با اشاره به انجام عملیات ارزیابی در ۲۴استان و ۳۵۲شهر و روستا گفت: تاکنون حدود ۹۹هزار واحد مسکونی ارزیابی شده که از این تعداد، حدود ۱۵هزار و ۵۲واحد نیاز به نوسازی کامل دارند و مابقی واحدها دچار خسارت جزئی تا متوسط هستند.
جودی از پرداخت تسهیلات ودیعه مسکن قرضالحسنه با همکاری بانک مسکن و وزارت راه و شهرسازی خبر داد و افزود: تاکنون حدود ۲۰۰۰خانوار واجد شرایط شناسایی شدهاند و از روز چهارشنبه گذشته روند پرداخت آغاز شده که ۳۸۰فقره تسهیلات ودیعه مسکن به خانوادههای آسیبدیده پرداخت شده و این روند ادامه دارد.