حالا که هوا دارد کم کم رو به خنکی می رود ، حالا که گرما دارد زورهای آخرش را می زند ، زنجان مقصد مناسبی است برای یک سفر کوتاه.
کد خبر: ۱۴۶۴۶۶
این که زنجان را برای یک سفر در این فصل مناسب می دانیم به دو دلیل است. اول : زنجان فاصله دوری با پایتخت ندارد. اگر با سواری شخصی یا مسافربر سفر کنید، 3ساعته به زنجان می رسید و اگر با اتوبوس یا قطار بخواهید سفر کنید ، در عرض 4 ساعت رسیده اید. دوم : گول این مظلوم نمایی گرما را نخورید. معمولا تابستان پیش از آن که برود یک زهرچشم از زمینیان می گیرد. آب و هوای کوهستانی زنجان پناهگاه خوبی است تا شما هم یک زهر چشم از تابستان گرفته باشید. پناهگاهی که شبهایش باید حتما لباس گرم بپوشید و پتو را تا زیر چانه بالا بکشید. حالا اگر توصیه ما را گوش کرده اید و روانه زنجان شده اید ، می توانید به دیدن بنایی بروید که مخصوص زنان و تنها بنای ویژه زنان در عصر خودش بوده است.
رختشویخانه پیش از این که تبدیل به بنای زیبای فعلی شود محلی بوده است در پرتراکم ترین منطقه شهر که زنان از آن برای شستن رختهایشان استفاده می کرده اند. بنای اولیه در دوران قاجاریه بین دو محله مرکزی و اصلی شهر یعنی عباسقلی خان و بابا جمال چوقوری (گودال بابا جمال) ساخته می شود. ساخت بنای فعلی اما به دوران زمامداری پهلوی اول ، به سال 1307 باز می گردد. این بنا به دستور و با بودجه علی اکبر خان توفیقی ، رئیس بلدیه وقت و به دست دو برادر به نامهای مشهدی اکبر معمار و مشهدی اسماعیل بنا ساخته شده است . اما علی اکبر خان توفیقی که بوده است؛ علی اکبر توفیقی در جوانی سودای انقلاب در سر داشت . او یک انقلابی چپگرا بوده که با کمینترن هم ارتباطی داشته است . در جریان همین ارتباط است که توفیقی مبلغی پول از کمینترن دریافت می کند تا بتواند یک تشکیلات انقلابی راه اندازی کند. پول که به دستهای علی اکبر می رسد، سودای انقلاب را از دل می زداید و با آن مبلغ چند پارچه روستا می خرد تا از آن پس بشود علی اکبر خان توفیقی ! علی اکبر خان از آن پس سر بر آستان حکومت وقت می ساید و همین است که به عنوان اولین شهردار زنجان یا همان رئیس بلدیه منسوب می شود. در همین دوران است که علی اکبر خان دستور می دهد بنای رختشویخانه در قامت بنای فعلی ساخته شود تا زنانی که لباسهای خانواده معمولا پرجمعیت شان را می شستند بتوانند از آن استفاده کنند. آن چند پارچه روستا، اما بالاخره کار دست انقلابی دیروز و خان امروز می دهد. فرقه دموکرات آذربایجان که در سال 1324 در زنجان مستقر می شود، رئیس بلدیه را بازداشت می کنند و در شب چهارشنبه سوری ، پشت کارخانه کبریت به همراه 3 نفر دیگر او را تیرباران می کنند. بنای رختشویخانه اما می ماند تا شما بتوانید در یک سفر کوتاه به زنجان از دیدن آن لذت ببرید. رختشویخانه به طور کلی از دو بخش تشکیل شده است . قسمت اول بخش سرایداری است که شامل حیاط و بنایی است که سرایدار رختشویخانه در آن زندگی می کرده اند. سرایدار رختشویخانه توسط رئیس بلدیه تعیین می شده است و تا سالها شخصی به نام اصغرخان و همسرش معصومه خانم سرایداری این بنا را به عهده داشته اند. بخش دوم هم که با چند پله بزرگ پایین تر از سطح زمین می رود ، بنای اصلی رختشویخانه است . خود این بنای کاربردی به 4بخش تقسیم می شود. قسمت اول خزینه یا محل جمع شدن آب بوده است که آب قنات حاج میربهائالدین آن را سرشار از آبهای زیرزمینی پاک می کرده است . اگر به دیدن بنای رختشویخانه رفتید می توانید این بخش بنا را از بوی نایی بشناسید که هنوز انگار لابه لای منفذ دیوارها ماندگار شده است . قسمتهای بعدی شامل 3 حوض می شود که در امتداد هم قرار دارند و آب از سرریز حوض اول به حوض دوم و از سرریز حوض دوم به حوض سوم می رسیده است . حوض اول مخصوص آب خوراکی بوده است . کسی حق نداشته در این حوض چیزی بشوید. حوض دوم مخصوص آب کشی ظروف آشپزخانه بوده ، مجرای آب حدفاصل حوض دوم و سوم مخصوص شستن لباسهای نسبتا تمیز و بالاخره حوض سوم محل شستن لباسهای آلوده و نیز لباسهای افرادی بوده که بیماری مسری داشته اند. سالن بزرگ و طولانی رختشویخانه بر ستونهای بلندی تکیه می کند که با یک پرسپکتیو زیبا در امتداد سالن ساخته شده اند. کل بنا با سنگهایی ساخته شده که از معادن سنگ روستای "اژدهاتو" در نزدیکی زنجان استخراج شده و پس از حجاری با گاری های دواسبه بلدیه به محل ساختمان منتقل شده است. این سنگها را مخلوطی از لاشه سنگ و ساروج به هم پیوند داده است . روی سقف دریچه هایی تعبیه شده که هم ورودی نور است و هم خروجی هوا. یک دستگاه تهویه متبوع باستانی . اگر به زنجان رفتید و اگر از بنای رختشویخانه بازدید کردید ، بدانید که همان نزدیکی ها عمارت ذولفقاری قرار دارد که یکی دیگر از دیدنی های زنجان است . محمودخان ذولفقاری مهمترین و قدرتمندترین خان زنجان در دورانی بوده است که هنوز مردم رعیت بودند. هر چند چیزی بیشتر از نمای بیرونی این بنا را نخواهید دید چون 5سالی می شود که مرمت بنا ادامه دارد و انگار تمام هم نمی شود اما باز هم دیدن این بنا از همان بیرون خالی از لطف نیست . حالا می توانید برای خوردن غذا باز هم به جایی بروید که بوی تاریخ و کهنگی بدهد. "کاروانسرا سنگی" ، کاروانسرایی صفوی که حالا تبدیل به یک رستوران سنتی زیبا شده است. گزینه بعدی هم چایخانه سنتی "حاج داداش" است. این چایخانه سنتی یکی از حمامهای قدیمی شهر است که با حفظ همان فضای سنتی اینک به محلی برای استراحت و نوشیدن چای و خوردن غذا تبدیل شده است . این را هم بدانید که عاشیق ها یا همان نوازندگان موسیقی آذربایجانی گاه گاهی در چایخانه حاج داداش برنامه اجرا می کنند.
سوغات زنجان
معروف ترین سوغات زنجان چاقوی زنجانی است با دسته هایی از شاخ گوزن و تیغه هایی که سیاه نمی شود. هر چند حالا چاقوهای چینی بازار چاقوهای زنجان را کساد کرده ، اما بدانید که هیچکدام این چاقوهای چینی به گرد پای چاقوی زنجان هم نمی رسد. چاقوهای زنجان چاقوهایی است که تا عمر دارید با شما می مانند. البته این را هم نوشته باشیم که دیگر عمر چاقوهای جیبی فشاری و ضامن دار گذشته و شما تنها می توانید با آن خیار پوست بکنید. چاقوهای میوه خوری و همچنین کارد آشپزخانه ساخت زنجان کاربردی تر است و بیشتر به کار می آید. چاقوسازهای زنجانی ، ساطور و قندشکن هم می سازند. اگر هنوز قند را در خانه می شکنید یا سبزی را در خانه ساطوری می کنید ، بهترین یادگاری که می توانید از زنجان داشته باشید همین است .چاروق یادگاری دیگری است که می توانید در سفر به زنجان تهیه کنید. چاروق کفشی است بافته شده از نخهای رنگین زیبا که بیشتر برای زنها مناسب است. کیفیت این نخها طبیعی است که رابطه مستقیمی با قیمت چاروق داشته باشد. بهترین ، زیباترین و البته گرانترین چاروق های زنجانی از نخ ابریشم بافته می شوند. می توانید یک جفت چاروق بخرید و از آن به عنوان دمپایی رو فرشی استفاده کنید. مطمئن باشید پشیمان نمی شوید. ملیله هم سوغات زنجان است . اگر پول کافی همراه نبرده اید اصلا سراغ این سوغات گران قیمت نروید. ملیله در واقع در هم پیچیدن مفتول های نقره ای است که در فرآیند خود تبدیل به فنجان و سینی و کاسه و گردن بند می شود. یک کاسه کوچک ملیله کاری شده به طور متوسط 60هزار تومان قیمت دارد اما این قیمت در مقابل ماده اولیه ای که برای ساخت این کاسه صرف شده و وقتی که ملیله کار برای ساختن آن گذاشته هیچ است . ملیله می تواند یادگاری مناسبی باشد برای این که در گنجه خاطرات تان یاد هوای خنک زنجان را برای همیشه ثبت کنید اما اگر از کسانی هستید که به سوغاتی های خوراکی علاقه دارند بروید سراغ شیرینی های سنتی زنجان . شیرینی پزهای سنتی زنجان البته دیگر منقرض شده اند. پسران با مرگ پدران یا مغازه ها را فروخته اند یا دیگر حوصله پختن شیرینی های پردردسر سنتی را ندارند و حالا دارند نان خامه ای و پای سیب می پزند اما هنوز یک مغازه مانده است که پسری جوان در آن سنت پدرانش را ادامه می دهد و اصلا خیال ندارد مغازه اش را تعطیل کند. شیرینی فروشی زرگری در خیابان سعدی وسط زنجان هنوز بوی خوش سنت می دهد. آخرین یادگار از سالهایی که رفته اند و دیگر نمی آیند. این شیرینی ها 150سال پیش که پدر اسماعیل زرگری که می توانست از ترکیب های گوناگون آرد و نشاسته و شکر شیرینی های لذیذی بسازد تا مردم شهری کوچک به خریدنش تشویق شوند ، هنوز در فهرست سنتهای شهر جایی نداشتند. این بود که معجون ، شکلات کشی مخصوص زنجان ، سوهان سفید، باقلوای زنجان ، راحتی آردی و نبات چای شاید در صبح گرم یک تابستان ، آن هم تابستان های ساکت زنجان متولد شد و قنادی زرگری شد مغازه ای که خاندان زرگری باید پشت به پشت آن را حفظ کنند.همان طور که وقتی اسماعیل زرگری رخ در نقاب خاک کشید ، پسرش صمد اداره مغازه را به عهده گرفت و حالا که صمد خودش را بازنشسته کرده است ، حمیدرضای جوان سکان تنها شیرینی پزی سنتی شهر را در دست دارد. سکانی که می خواهد آن را به پسرش بسپارد. اگر به شیرینی پزی زرگری رفتید، فراموش نکنید که بیماری قند ، بیماری سختی است. پس می توانید شیرینی های لذیذ را بخرید و بعد به اندازه بخورید. این یک توصیه جدی است.