بدون سمعک بشنوید
آیا تاکنون با افراد کم شنوا برخورد کرده اید که از سمعک استفاده می کنند؛ جالب آن که بسیاری از این افرادی که به سمعک نیاز دارند به دلیل برخوردهای نامناسب از استفاده آن امتناع می کنند.
حال متخصصان درمان ناشنوایی و کم شنوایی برای رفع چنین مشکلی ، به مدد فناوری ، چاره ای اندیشیده اند. دستگاه ایمپلنت استیم که پشت گوش و زیر پوست فرد کاشته می شود می تواند جایگزین سمعک شود.
جالب تر آن که ایران اولین کشور در آسیا و پنجمین کشور پس از امریکا ، آلمان ، فرانسه و سوئیس در کل دنیاست که موفق به بهره گیری از این فناوری شده است.
گفتگوی ما را با دکتر فرامرز معماری ، فوق تخصص گوش در ارتباط با این سیستم نوین بخوانید.
فناوری ساخت سمعک در طول زمان شاهد چه تحولاتی شده است؛
سمعک ها بتدریج در ابعاد کوچکتر ساخته شده و نیز کیفیت شنوایی با سمعک های دیجیتال بهبود یافته است اما هنوز بیماران از کیفیت غیرطبیعی صدا با سمعک و نیز از صداهای زمینه ای شکایت داشتند همچنین سمعک های داخل گوشی در بعضی افراد باعث تجمع جرم گوش و ترشحات پشت سمعک شده یا در برخی افراد باعث سوت زدن سمعک می شود. تعویض مکرر باتری و همچنین برداشتن آن هنگام دوش گرفتن و شنا باعث ایجاد مشکل در برخی افراد می شود. تعدادی نیز از نظر زیبایی با سمعک مشکل دارند و نمی خواهند افراد دیگر از کاهش شنوایی آنها باخبر شوند. با کاشت پروتز شنوایی جایگزین سمعک ، پس از مدتی خود شخص نیز وجود آن را فراموش کرده و به زندگی عادی خود با شنوایی طبیعی ادامه می دهد. در نتیجه شخص قادر خواهد بود صداهای گفتاری را که مهمتر است بهتر بشنود. مزیت دیگر این دستگاه کاشته شدن آن به طور کامل است ، به طوری که هیچ قسمت خارجی در پشت گوش یا مجرای گوش خارجی قابل مشاهده نیست.
اصولا کدام دسته از مبتلایان به اختلالات ناشنوایی و کم شنوایی به سمعک نیاز دارند؛
بیمارانی که دچار اختلال ناشنوایی از نوع حسی عصبی هستند و کاهش شنوایی آنها بین 35 تا 85 دسی بل است نامزد این نوع پروتز شنوایی (معروف به سمعک قابل کاشت) هستند.
ساختار سمعک و نوع عملکردش برای جبران کم شنوایی چگونه است؛
این پروتز شنوایی که جایگزین سمعک برای بیماران می شود از نظر سخت افزاری شامل یک پردازشگر گفتار است که زیر پوست و پشت لاله گوش کار گذاشته می شود. این دستگاه با 2سیم به داخل گوش میانی و استخوانچه های شنوایی اول و سوم (چکشی و رکابی) متصل و با سیمان خاصی در جای خود نگه داشته می شود. در این پروتز از پرده گوش به جای میکروفن سمعک استفاده می شود. اصوات پس از برخورد به پرده گوش توسط آن جذب و به استخوانچه اول شنوایی (استخوانچه چکشی) منتقل می شود. ارتعاشات صوتی از استخوانچه چکشی سپس به وسیله سیم اول به پردازشگر گفتار که در گوش بیمار و زیرپوست او کار گذاشته شده است ، انتقال می یابد. در این دستگاه امواج صوتی تقویت شده و نیز صداهای زائد شامل صداهای زمینه ای فیلتر و حذف می شود و سپس این جریان تقویت شده از طریق سیم دوم از دستگاه به استخوانچه سوم شنوایی (استخوانچه رکابی) و سپس به گوش داخلی و عصب شنوایی انتقال می یابد و به این طریق راه شنوایی به شخص کم شنوا بازخواهد شد.
|
ساختار دستگاه ایمپلنت استیم دستگاه ایمپلنت استیم شامل چند قسمت است ؛ پردازشگر گفتار که پشت گوش و زیر پوست کاشته می شود و نیز دو سیم مربوط به آن که یکی حس کننده ارتعاشات صوتی است و روی مفصل بین استخوانچه چکشی و سندانی در حین عملی جراح با سیمان مخصوص بیولوژیک شده ، سیم دوم که حرکت دهنده است به استخوانچه رکابی متصل می شود. در حقیقت به جای مسیر طبیعی شنوایی که انتقال صوت از طریق پرده تمیان به استخوانچه های اول ، دوم و سوم شنوایی است ، این مسیر تغییر کرده و از دستگاه پردازشگر گفتار عبور می کند تا این دستگاه صورت را تقویت و نیز اصوات زائد را فیلتر کند و سپس انرژی به اندازه مناسب را به گوش داخلی از طریق استخوانچه سوم شنوایی (استخوانچه رکابی) انتقال می دهد. همچنین این دستگاه شامل یک کنترل از راه دور است که می تواند قدرت دستگاه و در نتیجه شنوایی بیمار را کم یا زیاد کند. تکمه های خاصی روی کنترل از راه دور دستگاه تعبیه شده که با فشردن آن شنوایی بیمار متناسب با محیط وی تغییر می کند مثلا با فشار یک تکمه کنترل در محیطهای شلوغ صداهای زمینه ای به میزان بیشتری فیلتر شده و در نتیجه شخص قادر خواهد بود صدای مخاطبش را بهتر بشنود. وقتی دستگاه مورد استفاده نیست ، می شود دستگاه را خاموش کرد تا بیمار با خیال راحت بخوابد! |
بحث ساختار پروتزهای جایگزین سمعک از کجا و چگونه مطرح شده است؛
بحث ساخت پروتزهای جایگزین سمعک از دهه 80 میلادی به وسیله دکتر ادوارد هاوس که مخترع پروتز کاشت حلزون نیز است مطرح شد و تحقیقات درباره ساخت آن از همان زمان شروع شد. در دهه 90 اشکال جدیدی ساخته شد که در آن قسمتی از پروتز شنوایی جایگزین سمعک کاشته می شد ولی قسمتی دیگر در مجرای گوش خارجی قرار می گرفت ولی اواخر دهه 90 به خاطر درخواست بیماران بسیاری مبنی بر کاشته شدن کامل پروتز و نداشتن هیچ گونه قسمت خارجی ، تحقیقات روی پروتزهای جدیدی که کاملا قابل کاشت بودند ، شروع شد که با پیشرفت سریع این فناوری در 2 سال اخیر در بیماران در امریکا و آلمان به کار گرفته شده است.
استیم چگونه و با چه نوع عمل جراحی در گوش کار گذاشته می شود؛
استیم با یک عمل جراحی بسیار ظریف و دقیق باید در گوش کار گذاشته شود. گوش میانی و پرده گوش این بیماران باید طبیعی باشد. عمل جراحی کاشت پروتز شنوایی استیم نیاز به مهارت جراحی و دستگاه های خاص داشته و فقط در مراکز جراحی و بیمارستان های خاص و فوق تخصصی قابل انجام است. به همین علت تاکنون فقط در 5 کشور دنیا این پروتز کاشته شده است (به ترتیب شامل امریکا ، آلمان ، فرانسه ، سوئیس و ایران).
هزینه کارگذاری این ایمپلنت ها نسبت به سمعک چه میزان است؛
هزینه کارگذاری استیم در حال حاضر بالاست. قیمت آن برای کشور ایران هنوز دقیقا به وسیله کارخانه سازنده مشخص نشده است ولی در اروپا این پروتز به قیمت حدود 20 هزار یورو به فروش می رسد. به احتمال زیاد قیمت تعیین شده کارخانه برای ایران کمتر از این میزان خواهد بود.
آیا در کشور ما برای نخستین بار این ایمپلنت ها ارائه می شوند و از چه زمانی در دسترس مردم قرار می گیرند؛
در کشور ما و همچنین در قاره آسیا برای نخستین بار این ایمپلنت ها ارائه می شوند. این پروتزها برای تمام بیماران دچار کم شنوایی توصیه نمی شود و نامزد مناسب این عمل باید پس از انجام آزمایش های شنوایی سنجی و سی تی اسکن مشخص شود. حدودا در عرض یک تا 3 ماه آینده ، این پروتز در دسترس مردم در ایران قرار خواهد گرفت.
پونه شیرازی
گفت و گو
