جنگ کاکائو
جنگ الماس برای مردم سیرالئون عنوانی ناشناخته نیست. در دهه 1990 میلادی شورشیان سیرالئون که متحد چارلز تایلور، دیکتاتور لیبریا تلقی می شدند برای دستیابی به سلاح و نقدینگی مورد نیاز خود اقدام به عرضه سنگهای قیمتی استحصالی از معادن پرشهرت این کشور کرده و متاع خود را به دلالان و واسطه های بین المللی می فروختند.
پس از آن نوبت به جنگ چوب در لیبریا رسید. وقتی سازمان ملل متحد در سال 2001 میلادی صادرات سنگهای قیمتی بویژه الماس را از لیبریا ممنوع اعلام کرد تایلور برای تداوم جنگ سیرالئون جنگلهای لیبریا را به حراج گذاشت تا منابع مالی مورد نیاز شورشیان سیرالئون را تامین کند و اکنون زمان آن رسیده تا کشور دیگری در غرب آفریقا هزینه های مناقشه داخلی خود را از کالایی محبوب در غرب یعنی شکلات تامین کند. دولت و رهبران شورشیان ساحل عاج که حایز عنوان بزرگترین تولیدکننده کاکائو در دنیاست ، هر یک میلیون ها دلار از تجارت کاکائو برای تامین هزینه های جنگ داخلی سالهای 2002 و 2003 میلادی که این کشور باثبات و ثروتمند غرب آفریقا را دو پاره کرد ، کسب کردند.براساس گزارش گلوبال ویتنس ، گروهی مستقر در لندن که روی فساد مالی ناشی از مشارکت در فعالیت های قانونمند متمرکز است دولت ساحل عاج طی 2 سالی که جنگ داخلی خونبار این کشور در جریان بود حداقل 58 میلیون دلار از محل صدور کاکائو به دست آورد؛ در حالی که سهم شورشیان از این تجارت پرسود نزدیک به 30 میلیون دلار بوده است .ساحل عاج بزرگترین تولیدکننده و صادرکننده کاکائو در جهان است و این کشور به تنهایی 40 درصد کاکائوی جهان را تامین می کنند و در سال 2006 میلادی بیش از یک میلیارد دلار از این محل عایدی داشت . جنگ در ساحل عاج با به دست گرفتن کنترل نواحی جنوبی کشور از سوی نیروهای دولت لورنت گباگو ، جایی که 90درصد کاکائوی کشور در آنجا تولید می شود و تسلط شورشی ها بر نواحی شمالی پایان یافت .دو طرف در ماه مارس سال جاری میلادی توافق نامه صلحی امضا کردند که براساس آن گیلومه سورو ، رهبر شورشیان به دولت راه یافته و به عنوان نخست وزیر مشغول فعالیت خواهد داشت .گلوبال ویتنس اعتقاد دارد تجارت کاکائو نه تنها اقتصاد جنگ را به جریان می اندازد که هنوز هم در خدمت اهداف سیاسی دولت و شورشیان است . دولت گباگو با خشم به این گزارش واکنش نشان داد. آپیا کاربان ، جانشین رهبر حزب کنگره ملی برای مقاومت در راه دموکراسی که هوادار دولت است ، می گوید: اگر دولت از تجارت کاکائو هزینه های جنگ با شورشیان را تامین نمی کرد ، منابع مالی لازم را از کجا به دست آورد؛ این در حالی است که شورشیان استفاده از کاکائو برای تامین منابع مالی نیروهای شبه نظامی خود را رد کرده اند.آنچه جنگ الماس و چوب در سیرالئون و لیبریا را از وضعیت ساحل عاج متمایز می کند این که شورای امنیت سازمان ملل متحد برای جلوگیری از ادامه این دو جنگ و متوقف کردن روند کسب منافع از فروش این دو محصول اقدام به وضع تحریم هایی علیه آنها کرد در حالی که در مورد ساحل عاج هیچ اقدامی صورت نگرفت .آلونسو دجه جه مادی ، دبیر کل حزب اپوزیسیون دموکراتیک ساحل عاج که به مدت 4دهه و تا پیش از کودتای نظامی سال 1999 میلادی حاکمیت را در دست داشت ؛ می گوید تنها کاکائو نبوده که منابع مالی مناقشه داخلی ساحل عاج را تامین کرده است . او تاکید دارد هم دولت و هم شورشیان از همه منابع کشور چون قهوه ، پنبه و نفت برای تداوم جنگ استفاده می کردند در حالی که معامله این کالاها هیچ گاه شفاف نبوده است .اگر چه مادی اعتقاد دارد بی توجهی شرکتهای غربی خریدار کاکائو به نحوه خرج شدن منابع مالی ناشی از معامله این محصول و عدم نظارت بانک جهانی در ادامه ناآرامی های ساحل عاج و شکل گیری جنگ کاکائو موثر بوده لیکن گلوبال وتینس تاکید دارد مسوولیت این عملیات به عهده طرف آفریقایی بوده است.
منبع : نیویورک تایمز
گفت و گو
