انتقاد آسانتر است یا عیبجویی ؛

چندی پیش مطلبی با عنوان خلاقیت بیشتر، برنامه هایی جذابتر که به بررسی برنامه تلویزیونی رمان اختصاص داشت ، در همین صفحه چاپ گردید. مطلبی که در ذیل می آید جوابیه ای است که در مورد نقد فوق الاشاره به دستمان رسیده است . با هم بخوانیم.

کد خبر: ۱۳۸۰۲

بنده به عنوان یکی از میهمانان برنامه «رمان »- که از قضا، در قیاس با سایر منتقدان و صاحبنظران ، در این میهمانی ، سهم بیشتری داشته ام و در حدود 6یا 7برنامه در خدمت برنامه «رمان » بوده ام - پس از پخش چند بخش از برنامه ، به مجری بسیار فهیم و آشنا با مسائل ادبی ایران و جهان (آقای دکتر سلیمی ) یادآور شدم که قرار بر این بود که در تدوین نهایی برنامه رمان ، حتما از نماها و صحنه های ناب فیلمهای اقتباسی مورد اشاره ، استفاده شود؛ در ضمن ، شکل آغاز برنامه ، چیدن آدمها، بدون نشان دادن نماهای واکنشی ( )Reaction shotاز آنان ، به گمان بنده هم ، چندان زیبا و پسندیده نبود؛ اما در کل برنامه رمان ، برنامه پرمحتوایی بود و تنها برای نخبگان و متخصصان و دوستداران واقعی ادبیات و نویسندگی قابل استفاده بود و قرار نبود که برای تماشاگران کم حوصله نیز برنامه ای سرگرم کننده و مفرح باشد؛ از نوع برنامه های سرگرم کننده ای که فزون از شمار، شب و روز، از شبکه های چندگانه سیما پخش می شود و مجریان بسیار خوش چهره و چیره دست این نوع برنامه ها، مرتب در حال شکرپاشی و مزه پرانی هستند! اگر انتظار داشته باشیم ، در برنامه ای با مضامین حرفه ای و جدی ، از همین مجریان آشنا و مجهز به لبخند و قهقهه استفاده شود که توقع بسیار نادرستی است . در ضمن ، از یک برنامه 28تا 30دقیقه ای چه انتظاری دارید؛ لابد توقع دارید که در بررسی رمان «خوشه های خشم » (نوشته جان اشتاین بک )، کل فیلم مرحوم «جان فورد» را نشان بدهند؛ البته ، این که باید از برخی صحنه های کلیدی فیلم ، در این برنامه استفاده می شد، بنده هم با شما هم عقیده ام ؛ اما بیایید و منصفانه قضاوت کنید. در این وانفسایی که بخش عمده ای از برنامه های تلویزیونی ما غیرجدی است و برای مخاطبان عمومی ارائه می شود باید به دست اندرکاران برنامه ای همچون «رمان » خسته نباشید بگوییم . اگر اندکی دقیقتر به برنامه ها نگاه می کردید، متوجه می شدید که چرا حقیر- به زعم شما در مقام «منتقد سینمایی »- سعی داشتم متن هر رمان را در حال و هوای فیلمهای اقتباسی از روی همان رمانها بررسی کنم ، چرا این موضوع را به حساب نوعی طفره رفتن از بحثها می گذارید؛ با کمی تیزبینی و هوشیاری به آسانی درمی یافتید که اصلا بنای اصلی ما در برنامه اتفاقا بررسی رمانهایی بود که با استفاده از آنها فیلمهای برجسته ای در سینمای جهان ساخته شده است . در ضمن ، نه بنده و نه هیچ مهمان دیگری نیز هیچ گاه از بحث نشانه شناسی ، برشمردن نمادها و بررسی ساختارهای رمانها نیز شانه خالی نکرده ایم . شایسته بود یک لحظه به اهمیت ساخته شدن چنین برنامه هایی فکر می کردید و بعد، ضمن اشاره جدی و بجا به ضعفهای ساختاری برنامه ، با لبخندی شیرین به دست اندرکاران برنامه ، «خسته نباشید» می گفتید. گویا برای جوانان اهل قلم نسل امروز در دنیای نقد و بررسی ، سنت شکنی تکفیرآمیزی است که اگر منتقدی جوان ، قدردان تلاشهای ارزنده آدمهایی فرهیخته و با فرهنگ باشد؛ انگار عیبجویی های نابجا، کار آسانتری است !