خداحافظ بریتانیا
تونی بلر، نخست وزیر انگلیس و حزب حاکم کارگر پس از رویارویی با مشکلاتی که از ناحیه حمایت لندن از تهاجم تحت رهبری ایالات متحده با آن مواجه شده بود اکنون دغدغه جدی تری دارد.
گرایش اسکاتلندی ها که یکی از چهارپاره بریتانیا تلقی می شوند به کسب استقلال از انگلیس که طی ماههای اخیر روبه افزایش گذاشته یکی از دلمشغولی های رهبران لندن است. یکی از آخرین نظرسنجی هایی که در نوامبر سال گذشته میلادی در اسکاتلند انجام شد از تمایل اکثریت اسکاتلندی ها به جدا شدن این منطقه از بریتانیای یکپارچه حکایت داشت.
اگر چه بلر و دیگر مقامات ارشد دولت انگلیسی سعی کردند این نظرسنجی را بی اهمیت جلوه دهند اما با مباحثات مطرح شده در آستانه برگزاری انتخابات پارلمانی اسکاتلند در روز سوم می (13 اردیبهشت) سایه استقلال طلبی اسکاتلندی ها بیش از هر زمانی در گذشته بر شماره ده داونینگ استریت ، جایی که اقامتگاه تحت وزیران انگلیس است ، سنگین می کند.
در نظرسنجی نوامبر 2006 که توسط روزنامه Scotsman انجام شده درصد اسکاتلندی ها از جدا شدن راه اسکاتلند از انگلیس حمایت به عمل آورند. این اولین باری بودکه استقلال اسکاتلند مطلوب اکثریت ساکنان این منطقه بود. بدتر آن که مخالفان ادامه اتحاد اسکاتلند و انگلیس و باقی ماند این منطقه در چارچوب بریتانیا نه به دلیل تعلق خاطر به بریتانیای واحد که به دلیل دلمشغولی های اقتصادی و نگرانی از افول شاخص های اقتصادی در صورت فروپاشی بریتانیا با جدا شدن اسکاتلند از انگلیس مخالفت کرده بود.
احزاب اسکاتلندی و در صدر آنها حزب ملی گرا اسکاتلند(SNP) از هواداران استقلال اسکاتلند هستند اما مشکلات داخلی این احزاب در سالهای گذشته به کاهش حمایت از آنها منتج شده است. دیوید کایرنز، وزیر امور اسکاتلند در دولت بریتانیا معتقد است موضوع استقلال طلبی اسکاتلندی ها را نباید جدی گرفت چرا که اگر در مورد این موضوع همه پرسی برگزار شود استقلال اسکاتلند 20 درصد آرای رای دهندگان را نیز به دست نمی آورد.
آنچه کایرنز می گوید لااقل با واقعیت های ملموس جامعه بریتانیا همخوانی ندارد. اگر چه گردون براون ، وزیر خزانه داری که قرار است پس از پایان دوره نخست وزیری بلر جانشین او شود، اسکاتلندی است و هوادار مشارکت اسکاتلندی ها در دولت بریتانیا تلقی می شود اما این بدان معنا نیست که همه اسکاتلندی ها درمورد باقی ماندن اسکاتلند در چارچوب بریتانیا نظری مشابه او دارند.
براساس نظرسنجی ای که 29 آوریل (9 اردیبهشت) در بریتانیا انجام شد، مشخص شد علاوه بر اسکاتلندی ها، انگلیسی ها هم از جدایی اسکاتلند از بریتانیا حمایت می کنند. در این نظرسنجی که توسط موسسه ICM انجام شد 56 درصد انگلیسی ها به پایان اتحاد و یکپارچگی 300 ساله انگلیس و اسکاتلند رای دادند که به مراتب بیشتر از حمایت 41 درصدی اسکاتلندی ها از فروپاشی بریتانیا بود.
این که اسکاتلندی ها سهم بیشتری از درآمدهای عمومی بریتانیا را جذب می کنند و قانونگذاران اسکاتلندی محق به بازنگری در قوانین عمومی در حیطه هایی چون آموزش و بهداشت هستند بی آن که آنها در پارلمان انگلیس محق به ایجاد تغییرات در قوانین داخلی اسکاتلند باشند، خشم انگلیسی ها را برانگیخته است.
حزب ملی گرای اسکاتلند اعلام کرده چنانچه بتواند بخش قابل توجهی از کرسی های پارلمان اسکاتلند را به دست آورد خواستار برگزاری همه پرسی پیرامون آینده اسکاتلند خواهد شد. تا پیش از این حزب کارگر اکثریت کرسی های پارلمانی را در اسکاتلند در اختیار داشت که ائتلاف این حزب با لیبرال دموکرات ها فرصت هر مانوری را از احزاب ملی گرا گرفته بود.
نگرانی ها از احتمال افزایش تلاش اسکاتلندی ها برای کسب استقلال آنقدر بالا گرفته که لیام بایرن ، وزیر ملی کابینه بریتانیا یکشنبه هفته گذشته با انتشار یادداشتی در مجله Spectator تصریح کرد اگر اسکاتلند درصدد جدایی از بریتانیا برآید این کشور دچار فروپاشی خواهد شد.
اشتیاق اسکاتلندی ها به جدا شدن از بریتانیا اصلا موضوع جدیدی نیست و لااقل طی 3 دهه گذشته بارها این مساله در سطح ملی در اسکاتلند مورد بررسی قرار گرفته اما تا پیش از این هیچ یک از احزاب سیاسی اسکاتلند به این جدیت درصدد پیگیری استقلال اسکاتلند برنیامده بود و این مساله تا به این حد از حمایت اسکاتلندی ها برخوردار نشده بود.
اقتصاد، فصل مشترک دغدغه های انگلیسی ها و اسکاتلندی ها پیرامون آینده اسکاتلند است. این که اقتصاد اسکاتلند پس از جدا شدن از بریتانیا چه وضعیتی خواهد شد مهمترین مانع در تعیین رویکرد اسکاتلندی ها در قبال مساله استقلال است.
دیلی تلگراف هشتم آوریل نتایج نظرسنجی ای را منتشر کرد که در آن 43 درصد اسکاتلندی ها گفته بودند با جدا شدن اسکاتلند از بریتانیا وضع اقتصادی این منطقه بهتر خواهد شد. در حالی که 44 درصد پاسخ دهندگان گفته بودند با توجه به درهم تنیدگی اقتصاد اسکاتلند و انگلیس هر گونه تلاش برای جدایی این دو مشکلات اقتصادی زیادی به بار خواهد آورد.
گفت و گو
