حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
گزارشی از تناقض در ارقام مصارف ارزی لایحه بودجه 86 قیمت نفت و تاکتیک بازی با ارقام
لحن اطمینان بخش و تحسین برانگیز کارشناسان و ناظران اقتصادی درباره لایحه بودجه 86اکنون تغییر کرده ؛ چرا که یکی از ارکان اصلی لایحه تردیدآمیز شده است ؛ تردیدی به نام قیمت نفت.
به گزارش خبرنگار ما، وقتی دولت به طور رسمی قیمت پیش بینی شده نفت در لایحه بودجه 86 را 33.7 دلار ذکر کرد، همه کارشناسان نفس راحتی کشیدند و با شگفت زدگی عملکرد دولتی را که با نفت 39.3 دلاری بودجه امسال ، باز هم دم از کسری بودجه و تقاضای ارز بیشتر می زند، نظاره کردند.
اما این خبرکمتر از 2 هفته دوام داشت تا این که چند تن از اقتصاددانان شاخص مجلس با بررسی بندهای دیگر لایحه به واقعیتی رسیدند که هماهنگی چندانی با آنچه دولت مطرح کرد، ندارد: مصارف ارزی دولت طوری در لابه لای بندها و جزئهای تبصره های بودجه پنهان شده که قیمت نفت 33.7 دلار وانمود شود، حال آن که اگر آن مصارف به سرجمع قیمت 33.7 دلاری اضافه شود، نتیجه نفت 42 دلاری خواهد بود.
تاکتیک ارقام
دکتر محمد خوش چهره ، استاد اقتصاد دانشگاه تهران و نماینده تهران نام این تناقض را تاکتیک ارقام می گذارد و به خبرنگار ما می گوید: ما حدود 2هفته پیش به این واقعیت پی بردیم که قیمت ذکر شده نفت در متن بودجه واقعی نیست و رقم واقعی بیش از 40دلار و در حدود 42دلار است.
وی افزود: یکی از دوستان اقتصاددان این مساله را علنی کرد وگرنه موضوع تازه روشن نشده است.
وی خاطرنشان کرد: دولتها معمولا از روشهای حسابداری که می توان نام آن را تاکتیک ارقام گذاشت ، در بزرگ نمایی یا کوچک نمایی واقعیت های بودجه استفاده می کنند. این پدیده در چانه زنی دستگاه های دولتی با سازمان مدیریت و برنامه ریزی نیز قابل مشاهده است. اما به هر حال هر چه باشد، از نظر صاحب نظران اقتصادی پسندیده و پذیرفتنی نیست.
وی تصریح کرد: این مساله به دولت نهم اختصاص ندارد، بلکه در دولت قبل نیز سابقه داشته است. مثلا دولت قبلی با سر و صدای زیادی اعلام کرد که برای اولین بار بودجه بدون کسری را به مجلس می آورد. اما برای اهل فن ، تمهیدات حسابداری آن بودجه نیز مشخص بود.
مثلا دولت به جای استقراض از بانک مرکزی به منظور صفر نشان دادن آن ، شرکتهای دولتی را مستقیما طرف بانکها کرده بود تا در قالب مانده تسهیلات تکلیفی ، خود شرکتها از بانکها وام بگیرند و مانند گذشته ، دولت وام نگیرد و به شرکتها ندهد تا بحث استقراض از بانک مرکزی صفر نشان داده شود.
خوش چهره گفت: در لایحه بودجه 86 نیز تاکتیک ارقام و تمهیدات حسابداری به چشم می خورد که این بار یکی از ارکان بودجه یعنی قیمت نفت را شامل شده است.
به عنوان مثال بحث مالیات 5درصدی نفت است که دولت با چند دست گردش باز آن را در جیب دیگرش قرار می دهد اما در حسابداری بودجه ، این رقم جزو درآمدهای مالیاتی منظور شده ؛ حال آن که درواقع این رقم جزو برداشت دولت از درآمد نفتی است.
وی افزود: نمونه دیگر بحث واردات بنزین و گازوئیل است که ظاهرا از مصارف ارزی دولت حذف شده و دولت مقرر کرده که واردات این دو کالا در ازای معاوضه با نفت خام انجام دهد.
حال آن که اهل فن می دانند چنین چیزی امکان ندارد، چراکه دولت باید نفت را بفروشد و با پول آن ، بنزین و گازوئیل وارد کند.
استاد اقتصاد دانشگاه تهران افزود: نکته دیگری که قیمت نفت را در بودجه افزایش می دهد و بر مصرف ارزی دولت می افزاید، بندی است که به بانک مرکزی اجازه می دهد در صورت محقق نشدن درآمد پیش بینی شده از محل فروش اوراق مشارکت ، کسری را از حساب ذخیره ارزی برداشت کند.
خوش چهره تصریح کرد: بحثی که رسانه ها به آن توجه نکردند، این است که خود افزایش یافتن قیمت نفت چندان مهم نیست ؛ مهم مصارف ارزی بودجه است که با چشم انداز برنامه چهارم و واقعیت های اقتصادی کشور مغایر است. این مصارف است که باعث رشد نقدینگی و تورم می شود نه قیمت نفت.
وی افزود: طبق محاسبات ما، امسال مجوز مصارف ارزی دولت 36.7میلیارد دلار بود که با مجوزهای بعدی به 40میلیارد دلار رسید، اما در لایحه بودجه 86، مصارف 39میلیارد دلار است که معلوم نیست چقدر مجوز جدید برای آن درخواست می شود. یعنی در همین ابتدا، ما افزایش 2.3میلیارد دلاری در مصارف ارزی بودجه داریم که با مصالح اقتصادی کشور و حرفهای گفته شده مغایرت دارد.
گفت و گو
