احتیاط های روزه‌داری در بیماران دیابتی

بیماران دیابتی تیپ 2 که با شیوه زندگی مناسب (تغدیه و ورزش) و داروهای متفورمین، آکاربوز و تیازولیدون‌ها کنترل می‌شوند به شرط این‌که اولا قند خون متوسط کمتر از 150 باشد و در طول روز قند خون بالاتر از 180 نباشد و ثانیا بیماری همزمان دیگری (بیماری‌های قلبی، چشمی، کلیوی و...) نداشته باشند، در دسته بیماران کم خطر قرار می‌گیرند.
موضوع مهم این است که این بیماران اگر در زمان افطار مبادرت به خوردن غذاهای حاوی قندهای ساده کنند، دچار قند بسیار بالا بعد از افطار می‌شوند و بهتر است زمان افطار و بعد از آن بیشتر از مایعات و غذاهای سبک و بدون قند استفاده کنند.
دیابتی‌های تیپ1 که نیازمند تزریق روزانه چند وعده انسولین هستند، اگر مبادرت به روزه‌داری کنند در بسیاری موارد با هیپوگلیسمی مواجه می‌شوند. کم کردن دوز انسولین دریافتی که برای پیشگیری از این مشکل انجام می‌شود ریسک ایجاد کتواسیدوز را که بیماری بسیار خطرناک و کشنده است در این دسته از بیماران را بسیار افزایش می‌دهد.
دیابتی‌های باردار
دیابتی‌هایی که مجبورند کار شدید بدنی در طول روز انجام دهند و همین‌طور دیابتی‌هایی که سابقه کمای هیپراسمولار یا کتواسیدوز در سه ماه اخیر داشته‌اند و نیز دیابتی‌هایی که بیماری حاد دارند.
در بیمارانی که قند خون بالاتر از 180 است، ادرار زیاد موجب بروز کم آبی پیشرونده می‌شود.
این بیماران اگر در ماه‌های گرم مبادرت به روزه‌داری کنند به خصوص اگر مجبور به فعالیت در ساعات روز باشند در معرض ایجاد کم آبی و خشک شدن مایعات بدن هستند. این دسته افراد نه تنها در معرض خطر بروز سنکوپ بوده، بلکه با افزایش احتمال ترومبوز یعنی لخته‌شدن خون روبه‌رو هستند.

دکتر رضا کریمی

فوق‌تخصص غدد و متابولیسم