محاصره‌شکنی با دیپلماسی ممکن نیست

یکی از مسائل مهم در حوزه روابط بین‌الملل، مقوله «معادله‌سازی» است. کشور‌ها در مواجهه با یکدیگر، به‌ویژه در بزنگاه‌هایی مانند جنگ تلاش می‌کنند با ایجاد معادلات جدید، قدرت خود را به طرف مقابل تحمیل کنند. در واقع معادله‌سازی یکی از اهرم‌های اعمال قدرت کشور‌ها در عرصه بین‌المللی است.
کد خبر: ۱۵۶۲۹۴۸
نویسنده حسام‌الدین برومند - کارشناس مسائل سیاسی

محاصره‌شکنی با دیپلماسی ممکن نیستدر ماجرای تنگه هرمز، هنگامی که ایران با توجه به شرایط جنگی و تهدیدات موجود، ترتیبات و مدیریت خاصی را در این تنگه اعمال کرد، طرف مقابل (دولت آمریکا) تلاش کرد در برابر این اقدام معادله‌ای متقابل ایجاد کند. آمریکایی‌ها تلاش کردند «محاصره دریایی ایران» را به‌عنوان نقطه مقابل اقدامات ایران در تنگه هرمز مطرح کنند. اما نکته اساسی این است که محاصره دریایی ایران اساسا معادل اقدام ایران در تنگه هرمز نیست. ایران در تنگه هرمز اقدام به بستن یک آبراه بین‌المللی نکرده بلکه با توجه به شرایط امنیتی ناشی از جنگی که به کشور تحمیل شده، ترتیبات و مدیریت خاصی را در این منطقه اعمال کرده است. تنگه هرمز نیز در محدوده آب‌های ساحلی ایران و عمان قرار دارد و موضوع آن با اقدام یک کشور خارجی برای محاصره دریایی یک کشور تفاوت اساسی دارد. 
در مقابل، اقدام آمریکا در محاصره دریایی ایران، برخلاف ماجرای تنگه هرمز، اقدامی غیرقانونی و فاقد توجیه از منظر حقوق بین‌الملل و موازین حاکم بر روابط بین‌الملل است. آمریکایی‌ها از آن سوی جهان در منطقه ما حضور یافته‌اند و با محاصره دریایی یک کشور اقدامی را در پیش گرفته‌اند که نمی‌توان آن را صرفا در چارچوب یک اقدام دیپلماتیک تفسیر کرد. 
از این منظر، مسأله مهم آن است که آیا محاصره دریایی ایران را باید یک اقدام دیپلماتیک تلقی کرد که در برابر آن صرفا باید از ابزار‌های دیپلماتیک استفاده شود؟ پاسخ منفی است. زمانی که یک کشور با اقدامی خلاف حقوق بشر و مغایر با موازین و محکمات حقوق بین‌الملل، یک کشور دیگر را تحت محاصره قرار می‌دهد، این رفتار دیگر صرفا یک اقدام دیپلماتیک نیست بلکه ماهیتی جنگی و نظامی پیدا می‌کند؛ بنابراین جمهوری اسلامی ایران نیز برای مقابله با چنین اقدامی و در صورت تداوم محاصره دریایی، از ظرفیت‌های مختلف خود برای اعمال قدرت استفاده خواهد کرد. تجربه نشان داده وقتی طرف مقابل اقدامات غیرقانونی انجام می‌دهد، لزوما نمی‌توان انتظار داشت این اقدامات صرفا از طریق دیپلماسی متوقف شود. اگر آمریکا حاضر نباشد از اقدامات غیرقانونی خود دست بردارد، طبیعی است ایران نیز برای دفاع از منافع و امنیت خود، گزینه‌ها و راهکار‌های متناسبی در اختیار دارد. 
بر این اساس، اگر محاصره دریایی ایران ادامه پیدا کند و آمریکا بر رفتار‌های غیرقانونی و مغایر با حقوق بین‌الملل خود اصرار داشته باشد، جمهوری اسلامی ایران قطعا راهکار‌ها و گزینه‌هایی برای برهم زدن این محاصره و تغییر معادله‌ای که آمریکا در قبال تنگه هرمز ایجاد کرده است، خواهد داشت.

newsQrCode
ارسال نظرات

نیازمندی ها