صدای بلند ادبیات کودک و نوجوان

علاوه بر فعالیت ناشران و مترجمان، این روزها نهادهای دیگری هم از سوی دیگر فعالان این حوزه تشکیل شده که به بررسی کیفی آثار تولید شده برای کودکان و نوجوانان می‌پردازد. از جمله این نهادها «لاک‌پشت پرنده» است که با همکاری مشترک موسسه شهر کتاب و فصلنامه تخصصی پژوهشنامه ادبیات کودک و نوجوان، در پایان هر دوره به مرور و بررسی آثار این حوزه می‌پردازد و در فهرستی که منتشر می‌کند، آثار برگزیده کودک و نوجوان را براساس معیارهای خود، درجه‌بندی می‌کند.

از میان آثاری که تاکنون در حوزه کودک و نوجوان ترجمه کرده‌ام، امسال دو اثرم به نام‌های «بی‌صدایی» و «هشت‌کلید» به این فهرست راه پیدا کردند و در جمع برگزیدگان فصل حاضر شدند.

بی‌صدایی که توانست عنوان چهار لاک‌پشت را در جشن امسال کسب کند، اثری نوشته ریچل مید است. او در بی‌صدایی داستانی تاثیرگذار روایت کرده که جنس سورئال و روایت اساطیری‌اش، در لحظاتی از قصه مخاطب را به یاد نوشته‌های نویسندگان مطرحی چون مارکز و موراکامی می‌اندازد. این کتاب داستان روستایی کوهستانی و صعب‌العبور را روایت می‌کند که پیشه اصلی تمام مردمانش کار در معدن است. مردم این روستا از مدت‌ها پیش دچار ناشنوایی شده و ارتباطاتشان با هم فقط به‌صورت زبان اشاره صورت می‌گیرد؛ اما مشکل از این‌جا آغاز می‌شود که حالا در اثر اتفاقی ناگهانی دارند بینایی‌شان را هم از دست می‌دهند و «فِی» قهرمان داستان تصمیم می‌گیرد به مبارزه برخیزد...

در فهرست لاک‌پشت پرنده امسال، تاکید این کتاب بر مواردی چون توجه به کودکان با نیازهای استثنایی، افزایش توانمندی و روحیه خودباوری دلیل انتخاب کتاب عنوان شد.

در این مراسم هشت‌کلید به قلم سوزان لافلور هم نشان سه لاک‌پشت را کسب کرد. لافلور نویسنده کتاب‌های تحسین شده‌ای چون «با عشق، اوبری» است که برای نگارش همین رمان نامزد جایزه کتاب کودک برتر بریتانیا هم شد. لافلور در تجربه‌های داستان‌نویسی‌اش این بار سراغ داستانی با نام «هشت کلید» آمده و روایت دختری 11 ساله با نام الیز را روایت می‌کند که در آستانه ورود به سن نوجوانی، درگیر تضادهایی درونی شده و با خانواده و مدرسه و حتی دوست صمیمی دوران کودکی‌اش، فرانکلین به مشکل برمی‌خورد. لافلور این کتاب را برای تمام دختربچه‌هایی نوشته که در آستانه بلوغ‌اند و ممکن است تغییرات ذهنی این سن برایشان کمی آزاردهنده باشد.

زهرا غفاری

روزنامه‌نگار و مترجم آثار کودک و نوجوان