ضرورت برگـزاری یک جشنواره

سوالی که مخالفان و موافقان خود را دارد. برای پاسخ به چنین سوالی ابتدا باید خود را به زاویه دید پرسش‌کننده نزدیک کرد. مخالفان برگزاری جشنواره عموما موضوع را از زاویه برگزاری، نحوه و زمان و مکان اجرا، داوری‌ها و... نگاه کرده و اعتقاد دارند چنین مراسمی صرفا هزینه است و نه فایده. با چنین نگاهی مسلما جشنواره تلویزیون پر از اما و اگر و ایرادهای ریز و درشت است که می‌توان با جزئیات و آب و تاب به آن دامن زد.

اما اگر به جشنواره تلویزیون به عنوان فعالیتی هدفمند که در بستر تولید و همسو با فعالیت‌ها و اجزای دیگر برنامه‌سازی نگاه کنیم، شاید به این باور برسیم که جشنواره فرصتی است تا گروهی از افراد زبده گردهم جمع شوند تا تولیدات تلویزیونی را در قالب‌های مختلف ارزیابی کرده و بر ترازوی اندازه‌گیری گذارند و در نهایت با معرفی بهترین‌ها برندگان تشویق و بازندگان انگیزه بهتر شدن پیدا کنند.

مهم‌تر آن که جشنواره در طول زمان و به مرور می‌آموزد که این کارزار را چگونه اداره کرده و باید به کجا برسد. با چنین نگاهی در طول زمان ملاک‌های نقد روشن‌تر شده و مدیریت تولید برنامه‌ها انسجام و قوام خواهد گرفت. رشد کیفیت آثار در نهایت باعث می‌شود تا ملاک روشنی برای ارزیابی دقیق‌تر و مؤثرتر هزینه ـ سود جشنواره تعریف می‌شود.

فرایند هدفمند

جشنواره تلویزیون فرصتی است تا در فرآیندی هدفمند تولیدات سیما ارزیابی و بررسی شوند.
17 اسفند 96 همزمان با میلاد مسعود بانوی دو عالم یک بار دیگر پس از وقفه‌ای چندساله تلویزیون از بهترین‌های خود در جشنی با حضور برنامه‌سازان و در برنامه‌ای ویژه از بهترین‌های خود قدردانی می‌کند. به دنبال انتخاب بهترین‌های تلویزیون برگزارکنندگان جشنواره به تشریح اهداف و برنامه‌های چهارمین جشنواره تلویزیونی جام‌جم پرداختند که در ادامه می‌آید.

رسانه، نقطه استراتژیک در جامعه

دکتر مرتضی میرباقری، قائم مقام رئیس رسانه ملی در امور سیما، رسانه ملی را یکی از پایگاه‌های مهم ترویج فرهنگ و اشاعه دین در جامعه می‌داند و تاکید می‌کند هر گاه غنای فرهنگی و کیفیت محصولات رسانه‌ای بیشتر باشد، آن جامعه به سمت تعالی پیش خواهد رفت.

وی از صدا و سیما به عنوان جعبه جادویی یاد و تصریح می‌کند: به دلیل پر بیننده بودن، رسانه ملی همیشه نقطه استراتژیکی برای جامعه ما بوده و دشمنان انقلاب همیشه تلاش کرده‌اند از همین نقطه ما را دچار مشکل کنند. لذا باید هوشیار‌تر و با دقت بیشتری در این موضوع کار کرد. باید بیدار بود و با تولید آثار ارزشی، خوابگردها را به بیداری رهنمون کرد. توجه به این نکته و توجه به اهالی زحمتکش صدا و سیما، اهمیت به اصل فرهنگ است.

معاون سیما برگزاری جشنواره را قدرشناسی سیما نسبت به برنامه‌سازان توصیف می‌کند و می‌افزاید: ما این زحمت را قدر می‌نهیم و می‌کوشیم تا در راستای سخنان گران‌قدر مقام معظم رهبری که فرمودند جهت انقلابی را با دقت تمام حفظ کنید؛ حافظ این مهم باشیم. یادمان نرود که صدا و سیما جایگاه ویژه‌ای در جامعه دارد و باید کوشید این جایگاه حفظ و پاسداری شود تا رسانه‌های مخرب نتوانند خدشه‌ای به آن وارد کنند.

دکتر میرباقری مهم‌ترین هدف جشنواره‌ها را اهمیت دادن به فرهنگسازان می‌داند و می‌افزاید: اصولا جشنواره‌ها نشانه‌ای از ارج نهادن بر کار هنرمندان است و رقابت تنها به دلیل ایجاد هیجان در این راستاست وگرنه هر کسی که در این زمینه فعالیت می‌کند، برنده است.

جشنواره گامی در جهت آگاهی از افکار عمومی

محمد احسانی، دبیر چهارمین جشنواره تولیدات تلویزیونی با تشریح برنامه‌های این جشنواره، آن را از مهم‌ترین اتفاقاتی می‌داند که در راستای دستیابی به اهداف متعالی رخ می‌دهد.

وی در مورد نحوه حضور برنامه‌ها و نوع داوری‌ها چنین توضیح داده و می‌گوید: ما در این دوره در چهار بخش داوری داشتیم که بازه زمانی آن از اول 93 تا پایان تابستان 96را در برمی‌گرفت و به این ترتیب، سه‌سال و نیم مورد بررسی قرار گرفت. ما به طور رسمی کار را از اوایل مهر امسال شروع و فراخوان را به همه شبکه‌ها ارسال کردیم تا برنامه‌های خود را بفرستند. سه ماه و اندی پروسه انتخاب طول کشید. بعد جلسات جمع‌بندی باید اتفاق می‌افتاد تا آثار را به دبیرخانه مرکزی بفرستیم. به این ترتیب چهار دبیرخانه معین و یک دبیرخانه اصلی در نظر گرفته شد.

احسانی با اشاره به برنامه‌ریزی‌های انجام گرفته در جشنواره چهارم اضافه می‌کند: دبیرخانه‌های معین شامل سیما فیلم، شبکه سه، شبکه مستند و مرکز پویانمایی صبا به ترتیب وظیفه انتخاب آثار فیلم و سریال، مسابقه، مستند و انیمیشن را برعهده داشتند که در مدت تعیین شده این آثار از شبکه‌ها و مراکز تولید جمع‌آوری و بررسی و به دبیرخانه اصلی ارسال شد. این سنجش وقتی مهم‌تر جلوه می‌نماید که در مقیاس وسیع‌تر و عمومی‌تر در مورد سازمانی انجام شود که عملکرد آن از داوری مردم امتیاز خواهد گرفت. در همین راستا معاونت سیمای جمهوری اسلامی ایران، بار دیگر با برگزاری چهارمین جشنواره جام‌جم تصمیم به بازبینی تولیدات شبکه‌های تلویزیونی و آگاهی از افکار عمومی گرفته است.

مدیر شبکه نسیم برگزاری جشنواره جام‌جم را نشانه جسارت معاونت سیما در نقد خود دانسته و می‌گوید: سیمای جمهوری اسلامی کوشش کرده با انتخاب هیاتی متخصص از داوران و همچنین آگاهی از آرمان‌های مخاطب در چهار بخش «فیلم و سریال»، «مسابقه»، «مستند» و «پویانمایی» به شناسایی کاستی‌های عرصه تولید و پالایش آن بپردازد. وقتی یک سازمان فرهنگی خود را در معرض داوری قرار می‌دهد نشان از جسارت آن نهاد دارد.

وی اضافه می‌کند: اساسی‌ترین دستاوردهای جشنواره که قابلیت تحقق دارد، ارتقای کیفی برنامه‌ها، تمرکز بر برنامه‌های شاخص و واکاوی تولیدات شبکه‌های تازه تاسیس است که می‌تواند به تغییر رویکردهای محوری و سیاستگذاری‌های جدید منجر شود.

مدیر شبکه نسیم و دبیر جشنواره جام‌جم درباره شرکت دادن نظرات مردم در این انتخاب نیز می‌گوید: ما در ابتدا جشنواره به فکر قسمت مردمی نبودیم چون برنامه «سه ستاره» در شبکه سه این بخش را پوشش می‌داد بعد فهمیدیم این برنامه تولید نمی‌شود، در نتیجه از اواسط پروسه جشنواره به آن فکر کردیم. من به دوستانم در شبکه سه پیشنهاد کردم از ظرفیت برنامه «حالا خورشید» استفاده شود و نظرسنجی‌ها در این برنامه متمرکز شد. بنابراین در این دوره از جشنواره بخشی به نظرات مردمی اختصاص پیدا کرده است و در پایان آرای بینندگان نیز مورد توجه قرار می‌گیرد.

احسانی در پاسخ به این سوال که چرا در این دوره از جشنواره از بخش‌هایی مثل برنامه ترکیبی یا تاک شو غفلت شده است، می‌گوید: ما از بین قالب‌های متنوع چهار قالب را انتخاب کردیم. همه قالب‌ها مهم‌اند، اما ما دلایلی داشتیم؛ مثلا تمرکز و توجه روی بخش‌ها و جوایز باید بیشتر و در صورت شرکت دادن همه قالب‌ها، مراسم پایانی مطول می‌شد. در دوره بعد بخش‌های دیگری غیر از این چهار بخش (بجز فیلم و سریال که در هر دوره حضور دارد) شرکت خواهند داشت، ضمن این‌که سازمان کوچکی در مرکز طرح و برنامه سیما شکل گرفته تا جشنواره‌هایی را برگزار کند و بخش‌های غایبِ این دوره، آنجا فرصت دیده شدن داشته باشند.