چند قدم تا وبگردی نامحدود

دلیل این عدم رضایت هم مشخص است: سرعت پایین و محدودیت‌های حجمی. در بحث سرعت که برای دیدن نام کشورمان، در فهرست سرعت اینترنت کشورها باید از آخر بگردید! در مورد حجم، این‌که اینترنت موبایل حجمی باشد جای تعجب ندارد و در بسیاری از کشورهای دنیا هم به همین مدل عرضه می‌شود، ولی محدودیت حجم مصرفی در اینترنت‌های ثابت با سرعت بالا تقریبا امری منسوخ به حساب می‌آید. حالا وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات برای حل این مسأله، طرحی به نام «مدل غیرحجمی تعرفه‌‌ سرویس‌های ثابت» تصویب کرده، اما با اعمال این طرح وضعیت اینترنت ثابت به چه صورت خواهد بود؟

نگاهی به مصوبه‌ جدید

مصوبه‌ای که 21 آبان به تصویب وزارت ارتباطات رسید، در اصل نسخه‌ دوم مدل غیرحجمی به شمار می‌آید. نسخه‌ اول این مصوبه که ابتدای مرداد امسال (اواخر دوره‌ وزیر پیشین ارتباطات) توسط کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات تصویب شده بود، عملا مدلی حجمی نبود؛ زیرا کماکان سقف و کف حجم مصرف برای کاربران در نظر گرفته شده بود!

در مدل جدید که جدول تعرفه‌های آن توسط وزیر ارتباطات منتشر شد، هفت سطح سرعت برای اینترنت مبتنی بر سیم مسی (ADSL)، از 512 کیلوبیت تا 16 مگابیت بر ثانیه و سه سطح برای اینترنت مبتنی بر فیبر و VDSL، از 20 تا 50 مگابیت بر ثانیه تعریف شده است. برای هرکدام از این سطوح، مبلغی به‌عنوان سقف تعرفه مصوب شده که در ADSL از 12 هزار و پانصد تومان برای 512 کیلوبیت تا 80 هزار تومان برای 16 مگابیت خواهد بود. براساس این مصوبه، کف تعرفه نیز به میزان 80 درصد سقف تعرفه تعیین می‌شود.

تا اینجای قضیه که خوب و مشخص است، اما دعوای اصلی سر حجم مصرفی کاربران است. با توجه به آن‌که در کشور نمی‌توان انتظار اینترنت کاملا نامحدود و بدون هیچ شرطی را داشت، در این مدل هم قیدی به نام «مصرف منصفانه» گذاشته شده است. براین اساس، اگر مشترکی بیش از حد مصرف منصفانه استفاده کند، شرکت‌ها باید تا پایان دوره‌ ماهانه، سرویس را با حداقل سرعت (128 کیلوبیت) به او ارائه کنند. می‌پرسید سقف این مصرف منصفانه چقدر است؟ این سقف هنوز مشخص نیست و قرار است بین 18 شرکت ارائه‌کننده‌ اینترنت به رقابت گذاشته شود! حالا این‌که چقدر این شرکت‌ها انصاف را در تنظیم سقف مصرف منصفانه اعمال می‌کنند، بحث جدایی است.

البته ذکر این نکته هم ضروری است که طبق این مصوبه، تعرفه‌ ترافیک داخلی نصف ترافیک بین‌المللی محاسبه می‌شود. یعنی استفاده‌ یک گیگابایت ترافیک داخلی معادل دو گیگابایت ترافیک سایت‌های خارجی به حساب می‌آید.

نگاهی به تعرفه‌های حاضر

اما بیایید ابتدا به‌طور خلاصه تعرفه‌هایی را که شرکت‌ها در حال حاضر به مشترکان ارائه می‌کنند، بررسی کنیم تا بتوانیم مقایسه‌ای با مصوبه‌ جدید داشته باشیم. با توجه به غیرحجمی بودن این مصوبه‌، تنها سرویس‌های غیرحجمی و همچنین نامحدود ارائه‌شده توسط اپراتورها را در نظر خواهیم گرفت. این نکته را مد نظر داشته باشید که سرویس‌های غیرحجمی بر اساس مصوبه‌ پیشین کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات تنها در چهار سرعت 1، 2، 4 و 8 مگابیت بر ثانیه عرضه می‌شود.

از شرکت مخابرات شروع می‌کنیم که نرخ تعرفه‌های غیرحجمی‌اش در این چهار سرعت از 25 هزار تومان شروع و به صدهزار تومان برای 8 مگابیت می‌رسد. با این نرخ، می‌توانید ترافیک (بین‌المللی) ماهانه از 10 گیگ برای یک مگابیت تا 30 گیگ برای 8 مگابیت داشته باشید. هزینه‌ مصرف اضافه بر این ترافیک هم به‌صورت پلکانی برای شما محاسبه می‌شود. شرکت شاتل نیز دقیقا همین سطح‌بندی و حجم ترافیک را برای سرویس‌های غیرحجمی‌اش در نظر گرفته است. پارس‌آنلاین هم سیستم عجیبی در مدل غیرحجمی‌اش اعمال کرده که با همین قیمت‌ها، ترافیک بسیار پایینی (4 گیگ) را به‌صورت ماهانه ارائه می‌کند که مشخص نیست چرا کاربر باید این نوع سرویس را انتخاب کند!

اما تمام غیرحجمی‌ها در همین سطح نیستند. سه شرکت آسیاتک، صبانت و های‌وب (تعرفه‌های کنونی)، با همین قیمت‌ها، ترافیک‌های بین‌المللی 17 تا 50 گیگ را عرضه می‌کنند که قاعدتا برای کاربران به‌صرفه‌تر خواهد بود.

در مدل‌های نامحدود قضیه را می‌توان کمی ساده‌تر بررسی کرد. از میان این شرکت‌ها، در حال حاضر تنها چهار شرکت پارس‌ آنلاین، شاتل، آسیاتک و صبانت سرویس‌های نامحدود ارائه می‌کنند. اگر سرعت 512 مگابیت را به‌عنوان پایه‌ درخواست کاربران فرض کنیم، در تمام سرویس‌ها به جز یک مورد باید حداقل 90 هزار تومان به‌صورت ماهانه پرداخت کنید. آن یک مورد هم مربوط به سرویس طلایی شرکت آسیاتک است که به‌صورت 9 ماهه عرضه می‌شود و هزینه‌ ماهانه‌ آن به طرز جالبی حدود 33 هزار تومان در می‌آید. البته فراموش نکنید در همه‌ این سرویس‌های نامحدود بحث مصرف منصفانه به انحاء مختلف مطرح است و نمی‌توانید 24ساعته دانلود بگذارید!

محمود صادقی