موانع حمایت از تولید چادر مشکی

از سوی دیگر، برخی کارشناسان و فعالان عرصه تولید پارچه معتقدند منافع اقتصادی واردات این کالا آنچنان است که دست‌های پنهانی تاکنون ایران را به‌رغم امتیازهای بالقوه از خودکفایی در تولید پارچه چادر مشکی محروم کرده است. از این‌رو جام‌جم گفت‌وگویی اختصاصی با افسانه محرابی، مدیرکل دفتر صنایع نساجی و پوشاک داشته تا از وی درباره واقعیت بازار تولید و واردات پارچه چادر مشکی بپرسد.

ظرفیت تولید خطوط نصب شده پارچه چادر مشکی در ایران چقدر است؟

هم‌اکنون تنها واحد تولیدکننده پارچه چادر مشکی در کشور کارخانه مستقر در شهرکرد است که ظرفیت سالانه آن ده میلیون متر است. البته کارخانه دیگری نیز در استان یزد با بخشی از ماشین‌آلات خود سابقه تولید این نوع پارچه را داشته، اما در حال حاضر به دلیل نبود سفارش و شرایط بازار در زمینه تولید دیگر پارچه‌ها فعالیت دارد.

میزان نیاز بازار و واردات این محصول در کشور چه میزان است؟

نیاز بازار مصرف پارچه چادر مشکی در کشور حدود 80 میلیون یارد در سال برآورد می‌شود که هم‌اکنون به‌رغم راه‌اندازی اولین واحد تولیدی در این زمینه، بخش عمده آن از طریق واردات تامین می‌شود.

میزان خروج ارز برای واردات این کالا در سال گذشته چقدر بوده و تعرفه واردات چند درصد است؟

براساس بررسی‌های صورت گرفته سالانه رقمی حدود 70 تا 80 میلیون دلار ارزبری واردات پارچه چادر مشکی است. همچنین حقوق ورودی واردات پارچه مشکی در حال حاضر مشابه دیگر پارچه‌ها و به میزان 32 درصد تعیین شده است.

چرا هنوز سرمایه‌گذاری منطقی در این زمینه صورت نگرفته است. با وجود این که بازار فروش این کالا در کشور وجود دارد؟

به هر حال هرگونه طرح سرمایه‌گذاری به منظور تولید، نیازمند توجیه فنی و اقتصادی بوده که بحث بازار فروش فقط یکی از مولفه‌های موثر در طرح مربوط است که در کنار دیگر مولفه‌ها و عوامل، برآیند آن نهایتا نتیجه سرمایه‌گذاری را مشخص می‌کند. در هر صورت تولید پارچه چادر مشکی همواره طی سال‌های گذشته و هم‌اکنون جزو اولویت‌های سرمایه‌گذاری و حمایت‌های این وزارتخانه بوده است، ازاین‌رو در صورت ارائه تقاضا، این وزارتخانه با نگاهی ویژه و در چارچوب قوانین و مقررات و اختیارات موجود، نهایت همکاری و پشتیبانی لازم را انجام خواهد داد.

چه کشورهایی صادرات چادر مشکی به ایران دارند؟

با توجه به پارچه‌های موجود در بازار، بیشتر محصولات تولید کشورهای چین، اندونزی و کره‌ جنوبی هستند.

آیا برنامه‌ای برای افتتاح کارخانه‌های مشابه شهرکرد داریم؟

در شرایط کنونی چند شرکت تولیدی بخش خصوصی درحال بررسی و مطالعه در زمینه طرح‌های سرمایه‌گذاری در این زمینه هستند ولیکن تاکنون نهایی نشده است. آنچه مسلم است وزارتخانه و دولت ضمن توجه به بعد فرهنگی چادر مشکی، به عنوان پشتیبان‌ و حمایت‌کننده از طرح‌های تولیدی مربوط وارد عمل می‌شوند که همان‌گونه که مطرح شد، تولید این نوع پارچه‌ها در فهرست اولویت‌های سرمایه‌گذاری وزارتخانه است و در صورت تقاضای بخش خصوصی، حداکثر همکاری و حمایت لازم صورت خواهد گرفت. به عنوان مثال، یکی از اقدامات دولت در جهت ایجاد انگیزه بیشتر برای سرمایه‌گذاری و تولید داخلی پارچه چادر مشکی، افزایش حقوق ورودی آن از سال 1393 بوده است.

دلیل این‌که تنها کارخانه چادر مشکی ایران هنوز به ظرفیت نهایی تولید نرسیده، چیست؟

اصولا طرح‌های سرمایه‌گذاری بسته به نوع پروژه و محصول تولیدی و وضعیت بازار مصرف طی سال‌های اولیه راه‌اندازی با ظرفیت کامل فعالیت نمی‌کنند. ضمن آن‌که مباحث مربوط به ورود بازار مصرف نیز مطرح است که در مورد این محصول نیز بازار مصرف شرایط خاص خود را دارد، البته با پیگیری‌های صورت گرفته هم از سوی وزارتخانه و هم از سوی مجموعه مدیریتی شرکت، امید آن می‌رود بتدریج شاهد افزایش سهم تولیدات داخلی در بازار این پارچه‌ها باشیم.

آیا واقعا رانتی برای جلوگیری از تولید در ایران وجود دارد؟

تولید چادر مشکی به عنوان یکی از طرح‌های ملی کشور عنوان و اجرا شده و در عمل، مقابله‌هایی را در برابر حجم پرسابقه وارداتی این کالای فرهنگی ـ ‌اقتصادی دارد که بالطبع مقاومت‌ها و مخالفت‌هایی را از سوی واردکنندگان این کالا برمی‌انگیزد. البته با یکسان‌سازی حقوق ورودی پارچه چادر مشکی با سایر پارچه‌ها، مشکلات در این زمینه تا حدود زیادی کاهش پیدا کرده است، اما به هر حال هنوز مشکلاتی وجود دارد که با تلاش مدیران واحد تولیدی مذکور در حال مرتفع شدن است، البته در صورت لزوم اقدامات حمایتی بیشتری نیز قابل بررسی است.