شگفتی های طبیعت در مازندران ترکیب دل انگیز جنگل ، دریا و آثار تاریخی

جاذبه های دیار سرسبز و دل انگیز مازندران تنها منحصر به کوه ، جنگل ، دریا، دشت ، آبشار و یا آثار تاریخی آن که همه ساله عده زیادی را به منظور استفاده از مناظر چشم انداز و مواهب طبیعی به خود جلب می کند نیست

کد خبر: ۹۸۵۶

این دیار با شرایط آب و هوایی متنوع و طبیعت گوناگون خود، زیستگاه مناسبی برای زندگی همیشگی یا فصلی مجموعه ای از حیوانات در زنجیره حیات وحش است بی انصافی است اگر همه ما نسبت به زندگی این زیباترین موجودات عالم خلقت در این سرزمین ، بی توجه باشیم و درباره آنها اندیشه نکنیم جنگلهای انبوه در موازات خطوط ساحلی دریای مازندران و دامنه های شمالی رشته کوه البرز و نیز مناطق مرتفع کوهستانی با اقلیم مساعد و مناطق معتدل هیرکانی و حتی دشتها و تالابها، زیستگاه مناسبی برای انواع مختلف جانوران وحشی فراهم آورده است که در مجموع اکوسیستمهای خزری نامیده می شوند.در چند سال گذشته ، بر اثر تخریب و عقب نشینی جنگلها به طرف ارتفاعات البرز و دخل و تصرفات انسانی در مراتع کوهستانی ، این اکوسیستم ها در معرض خطرات جدی قرار گرفتند که در نتیجه سرمایه های بیشتری را برای حمایت از مهمترین مجموعه زیستی کشور الزامی ساخته است . اقدامات موضعی سازمان حفاظت محیط زیست به تعیین برخی از مناطق زیستگاه های حفاظت شده با عنوان مناطق چهارگانه )پارکهای ملی ، پناهگاه حیات وحش ، مناطق حفاظت شده و اثر طبیعی ملی ( صورت گرفته و شرایط طبیعی مناسب و منحصر به فرد این مناطق ، فعالیت بیشتری را در این زمینه ایجاب کرده است.پناهگاه حیات وحش میانکاله ، یکی از9 ذخیره گاه کره زمین و18 تالاب بین المللی معرفی شده به کنوانسیون رامسر است . این منطقه از ایستگاه های مهم و باارزش پرندگان مهاجر و آبزی و تعدادی از پرندگان بومی باارزش نظیر قرقاول است که تنها بازمانده تیپ اراضی مشجر ساحلی در سطح دریای مازندران ، به شمار می آید. مختصات جغرافیایی این منطقه در36 درجه و57 دقیقه عرض شمالی وپنجاه وچهار درجه طول شرقی در منتهی الیه جنوب شرقی دریای مازندران واقع شده است.مساحت این منطقه 66 هزار و800 هکتار و از2 منطقه خلیج گرگان و شبه جزیره میانکاله تشکیل شده است . این منطقه مجموعه ای از شنزارهای ساحلی ، اراضی باتلاقی و آبگیر و اراضی پست و گودافتاده است که انواع گونه های گیاهی و جانوری خاص این منطقه در نقاط مختلف آن، پراکندگی دارند.این پناهگاه به سبب دارا بودن شرایط ویژه و منحصر به فرد اکولوژیکی و وجود خلیج گرگان ، مامن بسیار مناسبی برای زمستان گذرانی پرندگان مهاجر به شمار می رود و از این نظر به عنوان یکی از ذخایر باارزش کره زمین لقب یافته است . سازمان یونسکو برای این منطقه شناسنامه مخصوصی که خصوصیات آن را به صورت کامل تشریح کرده و آن را به عنوان محلی که باید برای انجام مقاصد علمی ، تحقیقاتی و پژوهشی به دقت مورد حفاظت قرار گیرد قلمداد کرده است این منطقه در سطح بین المللی از ارزش و اعتبار خاصی برخوردار است.این پناهگاه با مساحتی حدود937 هکتار در36 درجه و33 دقیقه عرض شمالی و53 درجه و7 دقیقه طول شرقی در5 کیلومتری شرق ساری واقع شده است و ارتفاع آن از سطح دریا4164 متر است این منطقه ، تنها بازمانده جنگلهای جلگه ای در اطراف شهر ساری و در این خط تراز )منحنی میزان ( است که به منظور حفاظتاز گونه قرقاول ایرانی و ذخیره گاه این پرنده ، که مورد حفاظت سازمان محیط زیست است ، قرار گرفته است.در حال حاضر، در سطحی حدود400 هکتار از اراضی ضلع شمال شرقی این پناهگاه ، تعدادی گوزن زرد نگهداری می شود که به طور طبیعی به چرا مشغول هستند.این پناهگاه با مساحتی معادل55 هکتار در36 درجه و48 دقیقه عرض شمالی و53 درجه و 5 دقیقه طول شرقی در29 کیلومتری ضلع شمال شرقی ساری واقع شده است که ارتفاع آن از سطح دریا3 متر است.این منطقه از مجموعه های جنگلی ، از باقیمانده جنگلهای جلگه ای خزری تشکیل شده وبه عنوان زیستگاه موقت گوزن زرد ایرانی مورد استفاده قرار می گیرد. گوزنهای زرد ایرانی که در این پناهگاه زندگی می کنند به صورت دستی تغذیه می شوند و وضعیت زیستی آنها توسط کارشناسان بخش محیط طبیعی اداره کل حفاظت محیط زیست استان ، به صورت مستمر مورد بررسی قرار می گیرد گوزن زرد ایرانی گونه منحصر به فرد از خانواده گوزنهاست که تنها در کشور ایران ، در جنگلهای غرب و حاشیه رودخانه دز و کرخه می زیستند.این پناهگاه با مساحتی حدود14 هزار و600 هکتار در26 درجه عرض شمالی و53 درجه و 30 دقیقه طول شرقی در ارتفاعات جنوب شهرستان ساری قرار گرفته که ارتفاع آن از سطح دریا 2357 متر است این منطقه کوهستانی از2 بخش جنگلی و مرتعی با جوامع مختلف گیاهی تشکیل شده است پوشش گیاهی این پناهگاه متاثر از رطوبت خزری ، بسیار غنی و یکی از مناطق طبیعی با اکوسیستم های تقریبا دست نخورده استان مازندران به شمار می آید که به دلیل وجود شرایط زیستی مناسب ، انواع پستانداران خاص جنگلهای هیرکانی در آن یافت می شوند.مهمترین پستانداران این منطقه رامرال )گاو کوهی (، شوکا، پلنگ ، خرس قهوه ای و گرگ تشکیل می دهند این منطقه با مساحتی حدود264 هکتار در36 درجه و42 دقیقه عرض شمالی و51 درجه و 4 دقیقه طول شرقی در منطقه عباس آباد تنکابن واقع شده است که ارتفاع آن از سطح دریا7 متر است . این ناحیه مجموعه ای از آخرین بازمانده اکوسیستم های جنگلهای جلگه ای در سطح این منطقه به شمار می آید که گونه غالب آن را درخت توسکا تشکیل می دهد این درخت به همراه درخت لرگ در سطح مازندران تنها در این محدوده به صورت انبوه وجود دارد و به همین دلیل به عنوان اثر طبیعی ملی منطقه مورد حفاظت قرار می گیرند بخشهای وسیعی از این منطقه ، آبگیر بوده و به صورت تالاب درآمده است وجود این اکوسیستم ویژه ، موجب شده است که تعدادی از انواع پرندگان آبزی نظیر حواصیل ها و اگرتها بر روی درختان توسکا لانه گزینی کنند.مجموعه این عناصر حیاتی ، جانوری و گیاهی وضعیت زیست بومی آن را ارتقا داده است لذا به منظور آشنا کردن مردم با برخی از حیات وحش مازندران ، کانونی با عنوان مرکز تجمع بازدیدکنندگان )موزه تاریخ طبیعی ( در ضلع شمالی این منطقه احداث شده که انواع گونه های تاکسیدرمی شده جانوران وحشی مازندران برای بازدید علاقه مندان ، در آن نگهداری می شوند که نقش بسزایی را در آشنایی عموم با حیات وحش دارد.در حال حاضر عرصه های تالابی این منطقه ، بر اثر تغییرات کلیاتیک تا حدود زیادی خشک شده است و بیشتر پرندگانی که قبلا در این منطقه لانه گزینی می کردند، به ندرت دیده می شوند.این منطقه با330 هزار هکتار مساحت ، در محدوده شهرستان های نوشهر تا کرج ، در استانهای مازندران و تهران واقع شده است و یکی از زیستگاه های مهم و باارزش قوچ و میش البرز مرکزی ، کل و بز، شوکا و مرال است این منطقه که در حوزه استحفاظی اداره محیط زیست نوشهر و چالوس در منطقه غرب مازندران قرار دارد، منطقه ای پوشیده شده از درختچه های شمشاد است محدوده البرز شمالی تا ارتفاعات کوهستانی آن با انواع پوشش مرتعی کوهسری شکل گرفته است و انواع حیات وحش در زیستگاه های مختلف این منطقه وجود دارند.از نظر وجود پرندگان بویژه کبک دری ، در ارتفاعات همزیست با کل و بز بوضوح دیده می شوند و در اراضی کشاورزی و محدوده های جنگلی پایین دست از طبیعت نسبتا خوب قرقاول خزری برخوردار است.در منطقه امن محدوده ، معروف به گلستانک ، از اوایل خرداد تا پایانمهر ماه هر سال ، جمعیت خوبی از مرال ، کل ، بز، پلنگ و خرس دیده می شوند این منطقه به عنوان یک ذخیره گاه ژنتیک به سازمان محیط زیست معرفی شده است .این پناهگاه با مساحتی معادل 90 هکتار در36 درجه و40 دقیقه عرض شمالی و53 درجه و 32 دقیقه طول شرقی در جنوب شرقی فریدونکنار و ضلع غربی شهرک ساحلی خزر شهر واقع شده است و ارتفاع آن از سطح دریا حدود24 متر است.این پناهگاه در واقع آب بندانی وسیع است که در آن انواع گونه های گیاهی تالابی مانند نی ، لوئی ، چگن ، نیلوفر آبی و بسیاری از انواع گیاهان آبزی به وفور یافت می شوند لپوی فریدونکنار مامن بسیار باارزش برای پرندگان مهاجر آبزی محسوب می شود و همه ساله میزبان دهها هزار از انواع پرندگان مهاجر آبزی است بارزترین گونه از پرندگان مهاجر در این منطقه ، درنای سیبری است که از گونه های نادربه شمار می آید و بعضا گونه ای است حمایت شده که نسل آن در حال انقراض است . تعداد معدودی از این پرندگان همه ساله در فصل زمستان ، به این پناهگاه مهاجرت کرده و تا پایان فصل سرما در منطقه باقی می مانند و سپس با فرا رسیدن بهار دوباره به موطن اصلی خویش در ناحیه سیبری باز می گردند به غیر از این پرنده ، پرندگانی چون قو، حواصیل ، چهارتایی ، پلیکان و انواع دیگر پرندگان مهاجر، در دستجات بزرگ و کوچکهمه ساله به این پناهگاه کوچ می کنند که حتی جمعیت آنها به 200 هزار قطعه هم می رسد.