چشم‌انداز بازار نفت در سال 2017

البته نباید از یاد برد که در گذشته برخی کشورها با اجرا نکردن تعهدات خود در بازار نفت اختلالاتی ایجاد کردند که هم خود متضرر شدند و هم کشورهای دیگر را وادار به‌ضرر کردند. در این شرایط قیمت نفت به‌شدت افت می‌کند و این اتفاق را در سال 2016 شاهد بودیم. کشورهای تولیدکننده نفت نیز در طول سال 2016 ضرر زیادی دیدند و اگر بودجه‌های خود را منوط به نفت و قیمت بالا کرده بودند با کسری بودجه‌های سنگین روبه‌رو شدند.

با وجود این باید این نکته را در نظر داشت که همه کشورها سیاست‌شان در مورد تحولات بازار نفت تغییر می‌کند و منافع ملی را در نظر می‌گیرند. برای کشورهایی مانند ایران که صادرکننده نفت بوده و کشورهایی که خریدار نفت هستند همیشه این ماده نقش اساسی در اقتصاد آنها داشته و با افزایش و کاهش ارزش آن از بین نمی‌رود.

با همه تمهیدات در نظر گرفته شده برای افزایش قیمت نفت، با توجه به شرایط فعلی عرضه و تقاضا از نفت صد دلاری خبری نیست. البته در این میان احتمال دارد که اتفاقاتی در حوزه سیاست و استراتژیک جهان بیفتد که همه اقتصادها از جمله اقتصاد متکی به نفت را تغییر دهد. اما موضوعی که می‌توان در مورد آن بحث کرد این که با توجه به میزان عرضه و تقاضایی که وجود دارد در سال‌های آتی نفت به ارقامی حدود صد دلار نخواهد رسید. اگر بخواهم درباره آینده نفت در سال 2017 توضیح دهم، باید بگویم بازار انرژی برای ما ایرانی‌ها همیشه مهم است. در بازار جهانی، نفت برای صادرکنندگان و خریداران آن همیشه دارای اهمیت بوده و در سال جدید میلادی هم این اتفاق تکرار خواهد شد. ممکن است برخی کشورها بر تعهد خود پایبند نباشند و کشورهای دیگر را دخیل کنند و دوباره جلسات مهمی در این زمینه برگزار شود.

از سوی دیگر ممکن است کشورهای تولید‌کننده نفت برای قیمت تصمیماتی بگیرند که در مورد قیمت نفت نمی‌توان پیش‌بینی دقیقی داشت. به نظر می‌رسد با اجماع اوپک و تقاضایی که برای سال 2017 افزایش خواهد داشت، این تصمیم معقول باشد. عرضه و تقاضا در سال 2017 تغییر خاصی نمی‌کند و در همین پایه باقی می‌ماند‌. رقم 55 دلار در بودجه جای تعجب ندارد و حتما دست‌یافتنی است.

دکتر نرسی قربان / اقتصاددان