«میاستنی» بیماری ضعف عضلات را جدی بگیرید

او نمی‌دانست مبتلا به نوعی اختلال عصبی عضلانی شایع شده است؛ نوعی بیماری عصبی عضلانی که اگر بموقع تشخیص و درمان نشود، می‌تواند برای فرد مبتلا کشنده باشد. به همین دلیل باید به علائم و نشانه‌های ابتلا به این بیماری که در بیشتر مبتلایان به صورت افتادگی پلک، دوبینی، اشکال در تکلم و بلع و نیز خستگی‌ و ضعف عضلانی بروز می‌کند، توجه داشت.

میاستنی گراو، بیماری‌ای است که تمام سنین از شیرخواری تا کهنسالی را گرفتار می‌کند‌. البته این بیماری، افراد و بویژه خانم‌ها را بین 20 تا 50 سالگی درگیر می‌کند. دکتر شهریار نفیسی، فوق‌تخصص بیماری‌های نوروموسکولار درباره این بیماری به جام‌جم می‌گوید: این بیماری، یک مشکل التهابی عضلانی است و در همه سنین می‌تواند ایجاد شود و اصولا از کودکی شروع و در نوجوانی و میانسالی دیده می‌شود. حتی درسنین بالاتر از 50سالگی نیز نوع خاصی از این بیماری می‌تواند ایجاد شود.

دانشیار دانشگاه علوم پزشکی تهران می‌افزاید: میاستنی از مهم‌ترین بیماری‌های التهابی عضلانی است که خوشبختانه ایران، جایگاه بسیار خوبی در تشخیص و درمان آن دارد. میاستنی یکی از شایع‌ترین بیماری‌های عضلانی بوده که شیوع آن از هر ده هزار نفر یک نفر است. البته در ایران آمار دقیقی در این زمینه نداریم.

ضعف و درد عضلات را جدی بگیرید

در بیماری میاستنی، مشکلی در محل اتصال عصب به عضله وجود دارد که به واسطه آن، انتقال پیام از عصب به عضله دچار اختلال می‌شود .

به گفته دکتر نفیسی، فرآیندی که به گرفتگی و ضعف عضلانی طی این بیماری منجر می‌شود آن است که آزادشدن نوعی پادتن در خون و چسبیدن آن به جدار عضله، باعث بروز ضعف در عضلات چشمی (افتادگی پلک و دوبینی)، ضعف عضلات زبان و حلق، ضعف عضلات دست و پا و تنه و گردن و در شدیدترین حالت، ضعف عضلات تنفسی می‌شود.

بر اثر اختلال در عملکرد این گیرنده عصبی ـ عضلانی، ضعف عضلانی بروز می‌یابد که در ادامه به صورت افتادگی پلک، دو بینی، اشکال در بلع و ضعف عضلات صورت بروز می‌کند و سپس به عضلات دست و پا منتقل می‌شود.

این متخصص تاکید می‌کند: نشانه اصلی بیماری میاستنی، ضعف عضلات دست و پا و درد در این ناحیه است و اگر بموقع، تحت درمان قرار نگیرد، ناتوانی غیرقابل برگشت همچون ناتوانی در راه رفتن برای بیمار بروز می‌کند.

وقتی نفس کشیدن سخت می‌شود

علائم این بیماری ابتدا خفیف بوده و اگر تشخیص و درمان بموقع انجام نشود عضلات تنفسی را درگیر و مشکلات زیادی برای بیمار ایجاد می‌کند.

به گفته این متخصص، حتی گاهی بروز نارسایی تنفسی، نیاز به اقدامات اورژانسی را در پی خواهد داشت. گرچه این مساله خیلی اهمیت دارد، ولی درصد زیادی از بیماران مبتلا به آن مرحله نمی‌رسند و اغلب بیماران، اختلال پلک و دوبینی دارند. البته دخالت تیموس (تیموس در پشت جناغ و داخل قفسه سینه قرار دارد) در ایجاد این بیماری بویژه به صورت تومور تیموس نیز بسیار دیده می‌شود. در واقع بیماران مبتلا به میاستنی تا 15 درصد تومور تیموس و 60 تا 70 درصد پرکاری غده تیموس دارند .

تشخیص و درمان ممکن است

بیماری میاستنی با انجام نوار عضله، آزمایش خون و روش‌های تکمیلی دیگر قابل تشخیص است و در صورت درمان بموقع با دارو و در مواردی عمل جراحی، به طور کامل درمان می‌شود.

در این خصوص دکتر نفیسی تاکید می‌کند: این بیماری بسته به شدت علائم، روش‌های درمانی متنوعی دارد. از طریق دو روش پلاسموفرز (تصفیه خون) و تجویز ایمونوگلوبین وریدی به بیمار می‌توان موفق به تخفیف علائم و نیز درمان موثر بیماری شد. البته گاهی نیاز است به بیمار دارو داده شود (روزانه دو تا شش عدد قرص) و در مواردی نیز از کورتون و داروهای سرکوب سیستم ایمنی استفاده می‌شود.

وی تاکید می‌کند: اگر این بیماری سریع تشخیص داده شود و تحت درمان قرار بگیرد به طور کامل درمان می‌شود. اما در 2 تا 3درصد موارد که بیماری با گرفتگی تنفسی و عوارض بلعی همراه است امکان دارد منجر به مرگ بیمار شود.

بیماری‌هایی با ضعف سیستم حرکتی

تا‌کنون بیش از 150 بیماری عصبی ـ عضلانی (نوروموسکولار) شناخته شده است که مردم کمتر برای درمان آنها اقدام می‌کنند، در حالی که بسیاری از بیماری‌های ژنتیکی عصبی ـ عضلانی که با ضعف سیستم حرکتی بدن همراه باشد، قابل درمان است.

بیماری نوروموسکولار از آزاردهنده‌ترین بیماری‌هایی است که سن و جنس نمی‌شناسد و بیشتر جنبه ژنتیک دارد. بیماری‌هایی که با گزگز، سوزش و کاهش حس انگشتان دست و پا و در مراحل پیشرفته‌تر، ضعف پیشرونده عضلانی نمایان می‌شوند. در بسیاری موارد ابتلا به برخی بیماری‌های عصبی ـ عضلانی به از کار افتادگی بیمار منجر می‌شود.

بیماری‌های نوروموسکولار به گروهی از بیماری‌های سیستم عصبی اطلاق می‌شود که به علت درگیری سیستم عصبی محیطی (سلول‌های حرکتی نخاع، عصب محیطی، محل اتصال عصب به عضله و بافت عضلانی) ایجاد می‌شود.

تشخیص ژنتیکی بیماری نوروموسکولار

میزان قابل توجهی از بیماری‌های عصبی عضلانی بدن، منشأ ژنتیک دارند. حتی تاکنون بیش از 150 نوع از این بیماری‌ها شناخته شده است که بسیاری از آنها قابلیت تشخیص قبل از تولد را دارند؛ بنابراین نخستین اقدام ضروری برای پیشگیری از بروز این بیماری‌ها، مشاوره ژنتیک است. البته نباید این تصور وجود داشته باشد که بیماری‌های عصبی ـ حرکتی به دلیل ژنتیک بودن قابل درمان نیستند.

پونه شیرازی

جام‌جم