چرا پرندگان با هم تصادف نمی‌کنند؟

هیچ‌وقت از خودتان پرسیده‌اید چرا پرندگان با یکدیگر تصادف نمی‌کنند؟ پژوهشگران معتقدند پاسخ این پرسش در سیستم جهت‌یابی پرندگان نهفته است. شناخت دقیق این سازوکار ذاتی در طراحی سیستم‌های ضدتصادف در پهپادهای خودران کاربرد دارد.

برای مطالعه سیستم جهت‌یابی پرندگان، پژوهشگران دانشگاه کوئینزلند در استرالیا از حرکتِ مرغ‌عشق‌ها در جهت مخالف در داخل یک تونل باریک به دفعاتِ متعدد فیلم گرفتند. در بیش از صد آزمایش مشاهده شد مرغ‌عشق‌ها در 84 درصد موارد از سمت چپ یکدیگر عبور کردند و حتی یک مورد هم برخورد از روبه رو اتفاق نیفتاد. همچنین مشاهده شد مرغ‌عشق‌ها برای این که به یکدیگر برخورد نکنند، ارتفاع‌شان را نیز تغییر می‌دادند تا با پرندههایی که به سمت چپ تغییر جهت داده بودند، برخورد نکنند. به گفته پژوهشگران، موقعیت و اندازه هر پرنده در گروه تعیین‌ می‌کند که در چه ارتفاعی به پرواز دربیاید. به نظر می‌رسد پرندگان درشت‌تر معمولا در ارتفاع پایین‌تر پرواز می‌کنند. پرواز در ارتفاع پایین به انرژی کمتری نیاز دارد، در حالی که پرندگان کوچک‌تر ‌باید در ارتفاع بالاتر پرواز کنند.

سیستم جهت‌یابی پرندگان در طول میلیون‌ها سال به درجه‌ای از تکامل رسیده است که برخورد به اصطلاح کله به کله اتفاق نمی‌افتد. سازوکار این سیستم ذاتی، همان طور که ابتدا نیز اشاره شد، در طراحی سیستم‌های ضدتصادف در پهپادهای خودران کاربرد دارد. در حال حاضر، پهپادها به حسگرهایی مجهز هستند که مانع برخورد پهپادها با سایر اجسام می‌شوند، اما این حسگر‌ها هنوز به قدری پیشرفته نیستند که بتوانند با حسگرهای سایر پهپادهای در حال پرواز ارتباط برقرار کنند. ساخت چنین حسگرهای پیشرفته‌ای مانع تصادف پهپادها با یکدیگر خواهد شد. هماهنگی ارتفاع در پهپادها چالش به مراتب دشوارتری است. پژوهشگران معتقدند هماهنگی ارتفاع و جلوگیری از برخورد پهپادهای هم‌ارتفاع از طریق شماره‌گذاری پهپادها امکان‌پذیر است. در این روش، پهپادهایی که شماره بالاتری دارند در ارتفاع بالاتر و پهپادهای که شماره پایین‌تری دارند در ارتفاع پایین‌تر پرواز خواهند کرد.

پژوهشگران ادعا می‌کنند طراحی سیستمی که بتواند بین پهپادهای در حال پرواز ارتباط برقرار کند، امکان‌پذیرتر از آن است که برای کنترل پرواز پهپادها، یک مرکز فرماندهی شبیه برج مراقبت راه‌اندازی شود. البته پژوهشگران یادآور می‌شوند تقلید از سیستم جهت‌یابی ذاتی پرندگان، هدفی است که هنوز فاصله‌ تقریبا زیادی تا تحقق آن داریم.

منبع: newscientist.com

مترجم: صدف دژآلود

جام‌جم