احزاب مستقل آمریکا در منگنه نظام 2حزبی

خلأ موجود در نظام حزبی ایالات متحده را با دکتر محمد مرندی، استاد دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران به بحث گذاشته‌ایم. او بر این عقیده است که احزاب مستقل علی‌رغم این‌که می‌دانند شانسی برای پیروزی ندارند تلاش می‌کنند به گونه‌ای نشان دهند که نگاه انتقادی در آمریکا به طور کامل از بین نرفته و کاندیدا شدن آنها در واقع به نوعی در اعتراض به وضع موجود است. گفت‌وگوی جام‌سیاست با این صاحبنظر برجسته در حوزه مسائل آمریکا را در ادامه بخوانید.

سال‌هاست که انتخابات در آمریکا به‌شکلی دوقطبی میان دو حزب اصلی در این کشور برگزار می‌شود. در همین راستا سوال اول من این است که نقش احزاب سوم در انتخابات آمریکا چیست؟ آیا این احزاب تاثیری در روند انتخابات دارند؟

در آمریکا حزب سومی که نقش‌آفرینی کند وجود ندارد و دو حزب دموکرات و جمهوریخواه ساختار قدرت در آمریکا را تشکیل می‌دهند. رئیس‌جمهور، اعضای کنگره و سنا معمولا همگی از این دو حزب هستند. البته در حال حاضر دموکرات‌ها از حزب سوم گله‌مند بوده و معتقدند کاندیداهای احزاب مستقل موجب کاهش آرای کلینتون می‌شوند، این در حالی است که به اعتقاد احزاب کوچک این‌گونه نیست و اقلیت کوچکی که به مستقلین رای می‌دهند تعدادشان اندک بوده و در ضمن حاضر نیستند تحت هیچ شرایطی به دو حزب اصلی رای دهند، به دلیل این‌که هر دو حزب را یکی و آنها را احزاب سرمایه‌داری می‌دانند. اما در هر صورت طرفداران کلینتون مدعی هستند اقلیت فعلی به کلینتون ضربه می‌زند. البته لازم به ذکر است حدود نیمی از مردم آمریکا به دلایل مختلف یا رای نمی‌دهند یا اجازه رای دادن ندارند.

دلایل عدم رای دادن نیمی از مردم آمریکا یا عدم اجازه آنها چیست؟

مشارکت انتخاباتی در آمریکا پایین است. به طور کلی در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا مشارکت حدود 50درصد است. در انتخابات کنگره که هر دو سال یک‌بار برگزار می‌شود آن سالی که انتخابات ریاست جمهوری نباشد مشارکت به مراتب پایین‌تر از 50 درصد است. بالاترین مشارکت در دهه‌های اخیر در این کشور انتخاب اول اوباما بود که زیر 60درصد بود.

نکته بعدی این است که در آمریکا صرفا هر کسی که تابعیت آمریکایی دارد نمی‌تواند رای دهد، بلکه باید ماه‌ها قبل از انتخابات ثبت‌نام کند. همچنین کسانی که جرمی در طول زندگی خود مرتکب شده باشند در بسیاری از ایالت‌ها حتی حق رای تا آخر عمر خود نداشته و از رای دادن محروم می‌شوند. البته نوع جرم در ایالت‌های مختلف به شکل مختلفی تعریف شده، اما آنهایی که در عمل محروم می‌شوند معمولا قشر ضعیف‌ترند. از طرفی برای کسانی که محرومیت داشته و گرفتاری دارند ثبت‌نام برای انتخابات زحمت دارد و در واقع این زحمت برای آنها انگیزه‌کش است. درکل، کسانی که حذف می‌شوند، معمولا از قشر پایین هستند و با این سبک برگزاری انتخابات در آمریکا حضور قشر ضعیف در انتخابات کمرنگ می‌شود.

نظر جمهوریخواهان در مورد کاندیداهای حزب سوم چیست؟

جمهوریخواهان اظهارنظر خاصی در مورد احزاب سوم مطرح نمی‌کنند و به‌صراحت حرف خاصی نمی‌زنند. در هر صورت کاندیداهای مستقل در انتخابات فعلی آرای چندانی ندارند و امیدی به رای‌آوری آنها نیست. حتی آنها اجازه ورود به مناظره کاندیداها را ندارند و در‌مناظره کلینتون و ترامپ هیچ نقشی برای آنها قائل نشدند. اما در‌صورتی که انتخابات به‌هم نزدیک باشد این گروه اقلیت احتمال تاثیرگذاری اندکی خواهد داشت.

به عنوان مثال در انتخابات بین بوش و الگور در سال 2000 چون آرا نزدیک به‌هم بود، بعد از این‌که الگور ریاست جمهوری را از دست داد ـ با توجه به این‌که ادعا می‌شد جمهوریخواهان انتخابات را ربودند ـ دموکرات‌ها ادعا کردند که کاندیداهای مستقل باعث این اتفاق شدند و اگر آنها کاندیدا نداشتند برخی طرفدارانشان به الگور رای می‌دادند. در حال حاضر در آمریکا گری جانسون و جیل استاین از حزب سبز از کاندیداهای مستقل هستند اما هیچ‌کدام جایگاهی در مناظره ندارند. آقای جانسون حدود 8 درصد رای و کاندیدای دیگر نیز بسیار کمتر از این رای را دارد. شبکه‌های مهم تلویزیونی هم به دلیل این‌که این کاندیداهای مستقل نزدیک به سرمایه‌داران نیستند آنها را تبلیغ نخواهند کرد. این شبکه‌ها متعلق به سرمایه‌داران است ، بنابراین فردی را که مدافع نظام آنها نباشد تبلیغ نمی‌کنند.

در تاریخ انتخاباتی آمریکا به چند مورد از کاندیداهای سوم می‌توان اشاره کرد؟

تصور می‌کنم در تاریخ انتخاباتی آمریکا در دو مورد می‌توان به کاندیدای سوم اشاره کرد. سال 92 در رقابت بین کلینتون و بوش پدر و آقای راس پرو بود که آرای بسیاری داشت، وی مانند ترامپ میلیاردر بود و نزدیک 20درصد رای داشت. در آن انتخابات به ادعای جمهوریخواهان علت پیروزی کلینتون این بود که راس پرو بخشی از آرای جمهوریخواه وقت یعنی بوش پدر را از وی گرفت، به ادعای جمهوریخواهان اگر راس پرو کاندیدا نبود احتمالا بوش از بیل کلینتون پیشی می‌گرفت و کلینتون شاید رئیس‌جمهور نمی‌شد. مورد بعدی همان‌طور که عرض کردم از کاندیدای مستقل در سال 2000 بود. بنابراین در صورتی که در انتخابات فعلی آمریکا آرای دو کاندیدا به هم نزدیک باشد احتمالا مستقلین موجب کم شدن آرای کلینتون می‌شوند.

اما در نهایت کاندیداهای مستقل چندان مهم نیستند، فقط زمانی مهم می‌شوند که آرای دو کاندیدا در روز انتخابات بسیار به هم نزدیک باشد. مجددا تاکید می‌کنم غالبا کسانی که به مستقل‌ها رای می‌دهند حاضر نیستند تحت هیچ شرایطی به کاندیداهای دیگر رای دهند. در مجموع رسانه‌ها نیز اجازه مطرح شدن به کاندیداهای دیگر را نمی‌دهند هیچ زمانی شاهد تبلیغ آنها از سوی رسانه‌های بزرگی مانند سی‌ان‌ان یا نیویورک تایمز به شکل جدی نیستیم. حتی سندرز که در حزب دموکرات بود و طرفداران بسیاری داشت رسانه‌های آمریکایی نسبت به وی بسیار منفی صحبت می‌کردند چه برسد به احزاب مستقل. حزب دموکرات علیه سندرز به نفع کلینتون تبانی کرده و رسانه‌ها هم ‌‌علیه وی به نفع کلینتون فعال بودند.

اهداف کاندیداهای سوم از حضور در انتخابات علی‌رغم این‌که می‌دانند شانسی برای پیروزی ندارند، چیست؟

احزاب مستقل علی‌رغم این‌که می‌دانند شانسی برای پیروزی ندارند، اما تلاش می‌کنند به گونه‌ای نشان دهند که نگاه انتقادی در آمریکا به طور کامل از بین نرفته و کاندیدا شدن آنها در واقع به نوعی در اعتراض به وضع موجود است. در نهایت باید تاکید کرد که در ده‌ها سال اخیر هیچ‌کدام از احزاب سوم جایگاهی در انتخابات آمریکا نداشتند.