روایت‌های جذاب از یک واقعه

با این نگاه، برنامه‌های مناسبتی و حتی آن دسته از آثاری که برای ایام سوگواری ساخته می‌شوند نیز این شانس را دارند که جذاب و دیدنی باشند، به شرط آن‌که سازندگان این آثار به ایده‌های اولیه و دم‌دستی بسنده نکنند و راهکارهایی برای تیز کردن قلاب برنامه بیابند.

ابعاد قیام امام حسین(ع) به قدری وسیع است و زوایای پنهان و آشکار دارد که ساخت برنامه‌های جذاب در این باره کار چندان دشواری نیست. تراژدی بزرگ عاشورا و ابعاد تاریخی، اجتماعی، سیاسی و حتی فرهنگی آن می‌تواند موضوع تولید برنامه‌های جذاب تلویزیونی باشد؛ برنامه‌هایی که به حضور یک کارشناس و حرف‌ها و مباحث تخصصی در آنها بسنده نشود.

گاهی لازم است دوربین برنامه‌های تلویزیونی از استودیوهای صدا و سیما بیرون بزنند و وارد جامعه شوند و واقعیت‌های جاری و ابعاد سوگواری‌ها را در قالب روایت‌های طراحی شده نمایش دهند؛ روایت‌هایی که شروع، مسیر، پایان، نتیجه‌گیری و نقاط عطف و عناصر جذابیت و تاثیرگذاری آنها از پیش طراحی شده و هدف و برنامه‌ریزی مشخص‌شده‌ای داشته باشند.

شاید ساده‌ترین ایده‌ها برای ساخت برنامه‌های جذاب و دیدنی درباره سوگواری‌ها، تولید برنامه‌هایی مستندگونه درباره آیین‌های عاشورایی در شهرها و روستاها و مناطق دور از پایتخت باشد. به واسطه رشد تکنولوژی‌های ارتباطی، اطلاع و خبرگیری از آیین‌های جذاب و دیدنی کار دشواری نیست و مخاطبان می‌توانند در این باره به برنامه‌سازان کمک کنند.

آئین‌های عاشورایی و سوگواری امام سوم شیعیان در هر نقطه از این سرزمین پهناور آداب خودش را دارد و زیبایی‌ها و جذابیت‌هایی که حتی به صورت ساده و مستندگونه هم کمتر به آنها توجه شده، چه برسد در قالب یک طرح و ایده هدفمند.

در شرایطی که شبکه «شما» کارش را از سر گرفته، امکان پخش آثار خوب محلی و بومی در یک شبکه سراسری وجود دارد و به نظر می‌رسد به نوعی حجت بر برنامه‌سازان شهرستانی نیز تمام شده و وقت آن رسیده که برای بازنمایی آیین‌ها و برنامه‌های سوگواری سالار شهیدان در اقلیم‌هایی که کمتر دیده و شناخته شده‌اند، آستین همت بالا بزنند و دست به کار شوند؛ حتی اگر آنچه امسال تولید می‌شود، سال آینده در همین ایام به نمایش درآید.

با همه امکاناتی که موضوعی مانند قیام امام حسین(ع)، واقعه عاشورا و قرن‌ها سوگواری شیعیان در گوشه و کنار ایران و جهان در اختیار برنامه‌سازان تلویزیونی قرار می‌دهد، ساخت یک اثر ساده، بدون خلاقیت و غیرجذاب، نهایت بی‌سلیقگی و سهل‌انگاری محسوب می‌شود. این واقعه بزرگ تاریخی حتی بدون معرفت عمیق و کامل درباره معنا یا اندکی شناخت نسبت به ژرفای آن نیز به قدری برای برنامه‌سازی خاص و ویژه است که با کمی آگاهی درباره تکنیک‌های ایجاد جذابیت بصری و روایی می‌توان بی‌نهایت برنامه‌های دیدنی درباره‌اش ساخت.

بی‌شک تا امروز چالش‌های زمانی، مشکلات مالی و بسیاری مسائل دیگر بر به فعل درآوردن ایده‌های جذاب سایه افکنده و ممکن است زین پس هم مسیر برای برنامه‌سازی در این زمینه هموار نباشد اما شرط عشق، پایمردی و ایستادگی است.

آذر مهاجر - رادیو و تلویزیون