دوربینی برای کنترل هوشمندترافیک

این روزها دیدن و شنیدن خبرهای مربوط به ترافیک سنگین در خیابان ها دیگر به امری عادی تبدیل شده است ، کما این که اگر روزی شاهد ترافیک سنگین در خیابان ها نباشیم به دنبال علت غیرعادی و خاصی می گردیم.

کد خبر: ۹۴۹۳۸

بر این اساس راهکارهای بسیاری که مهمترین آنها توسعه خیابان ها و بزرگراه ها و نیز ناوگان عمومی است برای حل معضل ترافیک ارائه شده است ، ولیکن به جرات می توان گفت یکی از کارآمدترین راهها برای کاهش مشکل بزرگ حمل ونقل ، به خدمت گرفتن فناوری های نو است.
در واقع همین ایده نیز موجب به وجود آمدن مفهوم جدیدی تحت عنوان «سیستم های حمل ونقل هوشمند» (ITS)شده است.
بر همین اساس دکتر حمیدرضا پوررضا، استادیار گروه رایانه دانشگاه فردوسی مشهد نیز به طراحی و تولید حسگر ترافیکی هوشمند اقدام کرده است. گفتگوی ما با وی نیز به همین بهانه صورت گرفته است.

حسگر ترافیکی چه نوع دستگاهی است و چه کاربردی دارد؛
حسگرهای ترافیکی بسته به نوع آن قادرند اطلاعات متفاوت کمی و کیفی آمد و شد را استخراج کنند. یکی از بدیهی ترین کاربردهای این اطلاعات ، استفاده از آن به منظور کنترل بهتر و کاراتر چراغهای راهنمایی است.
استفاده دیگر این اطلاعات برای تهیه یک نقشه تراکم خودروها در شهر است ، به طوری که در هر لحظه این امکان وجود داشته باشد که اطلاعات دقیقی از میزان ازدحام خودروها در سطح شهر در اختیار باشد.
چنین اطلاعاتی می تواند در کاربردهای مختلف به کار گرفته شود که از آن جمله می توان به انتخاب بهترین مسیر ممکن برای رسیدن به محلی خاص توسط شهروندان یا خودروهای امداد و نجات اشاره کرد.
علاوه بر به کارگیری اطلاعات لحظه ای ، اطلاعات آماری نیز می تواند برای مدیران و برنامه ریزان شهری بشدت مورد استفاده قرار گیرد.

آیا این حسگرها در تمام مسیرهای مواصلاتی می توانند مورد استفاده قرار گیرند؛
این نوع حسگرها نه تنها برای سطح شهر، بلکه برای گردآوری اطلاعات جاده ها نیز می تواند به شدت مفید باشد، کما این که در حال حاضر این نوع حسگرها در سطح شهرهای بزرگ و جاده های کشور به طور گسترده ای به کار گرفته شده اند.
حسگرهای ترافیکی که در حال حاضر در کشور ما و دیگر کشورها بطور گسترده ای بکار گرفته شده است ، "آشکارسازهای حلقه " است.
عنصر اصلی این نوع حسگرها، سیم پیچی است که روی زمین و روی آسفالت قرار داده شده است. در شکل ساده می توان این نوع حسگرها را به نوعی یک فلزیاب تلقی کرد، به طوری که وقتی یک خودرو روی آن قرار می گیرد، حضور آن حس می شود.
این نوع حسگرها علاوه بر این که هنگام نصب نیاز به تخریب آسفالت را ضروری می کنند، تحت تاثیر عوامل محیطی بشدت آسیب پذیر بوده و نیاز به نگهداری مستمر دارند.

با این تفاسیر این سیستم ها چگونه بهینه شده اند؛
یکی از فناوری های جایگزین که در حال حاضر بشدت در دنیا مورد توجه قرار گرفته است ، فناوری بینایی ماشین است.
در این نوع سیستم ها سعی می شود به کمک رایانه ، تصاویر خیابان که توسط یک دوربین ویدیویی گرفته می شود، پردازش شده و اطلاعات مختلف کمی و کیفی ترافیک استخراج شود.
این نوع حسگرها به دو شکل مختلف به بازار عرضه شده اند؛ در شکل اول اطلاعات مسیرهای مختلف تردد خودروها توسط دوربین های مختلف گردآوری و در نهایت توسط یک سیستم و به صورت متمرکز پردازش می شود. در نوع جدید این نوع حسگرها با به کارگیری دوربین های هوشمند، اطلاعات هر دوربین به صورت محلی پردازش و اطلاعات فرآوری شده با حجم پایین تهیه و ارائه می شود.

آیا این حسگرهای جدید در کشور ما نیز مورد استفاده قرار می گیرند؛
قیمت بالای این حسگرها که ناشی از نو بودن و فناوری بالای آن است مانع از به کارگیری گسترده آن در کشور ما بوده است. برای رفع این مشکل فعالیت هایی در کشور صورت گرفته است.
در بعد آکادمیک آن فعالیت های زیادی انجام شده است و در حال حاضر درصدد هستیم نگاهی علمی - تجاری و با انجام تحقیق و به کارگیری تحقیقات گذشته ، محصولی تجاری را برای به کارگیری در کنترل و مدیریت ترافیک شهری و جاده ای به بازار عرضه کنیم.
در انجام این طرح سعی شده تا با ارائه محصولی با قیمت مناسب ، امکان به کارگیری این فناوری نو همراه با کشورهای پیشرفته دنیا در ایران نیز فراهم شود. در واقع محصول مورد نظر ما یک دوربین ترافیکی هوشمند است.
این دوربین قادر خواهد بود اطلاعات کمی و کیفی ترافیک را به صورت محلی استخراج و به شکلی فشرده ارائه کند؛ به طوری که توسط یک خط با پهنای باند کم قابل ارسال باشد.
با توجه به پیشرفت انجام پروژه ، نمونه های آزمایشگاهی این حسگر تا اواخر فصل بهار امسال آماده شده و امید می رود تولید آن در شکل نیمه صنعتی از اوایل پاییز سال جاری آغاز شود.

چه فناوری های دیگری امروزه در زمینه کنترل ترافیکی هوشمند ارائه شده است؛
اما از فناوری های دیگری که در دنیا بشدت مورد توجه قرار گرفته ، فعالیت شناسایی مبتنی بر سیگنال های رادیویی یا RFID است. سرمایه گذاری رو به تزاید روی این فناوری در دنیا آینده روشنی را برای آن ترسیم می کند. درحال حاضر دایره کاربرد این فناوری آنچنان گسترده شده که در اکثر کاربردها جایگاه ویژه ای برای خود پیدا کرده است.
یکی از کاربردهای این فناوری استفاده از آن به عنوان یک پلاک الکترونیکی برای خودروهاست ، تا بدین ترتیب براحتی بتوان خودروها را بهنگام عبور در سطح شهر یا جاده به طور خودکار شناسایی کرد.
در گامی فراتر، این فناوری می تواند برای شناسایی خودکار راننده نیز به کار رود. در این حال کد شناسایی خودرو و راننده می تواند به صورت قفل و کلید عمل کند. این قابلیت ، خود می تواند دایره ای وسیع از کاربردها در زمینه کنترل و مدیریت تردد خودروها را بگشاید.
به عنوان اولین گام یک شرکت رایانه ای در مشهد با همکاری پارک علم و فناوری خراسان و سازمان نظارت و مدیریت تاکسیرانی مشهد اقدام به راه اندازی یک سسیتم شناسایی خودکار خودرو برای تاکسی های فرودگاه شهید هاشمی نژاد مشهد کرده است.
این سیستم قادر است ضمن کنترل دقیق تردد تاکسی ها، اطلاعات مدیریتی کاملی از نحوه فعالیت این ناوگان حمل ونقل عمومی تهیه کرده و در راستای افزایش کارایی این ناوگان و رضایت مندی شهروندان گامی موثر بردارد.

پونه شیرازی