دستپخت مثال‌زدنی بانوان تبریزی

در این میان کدبانوهای تبریزی در آشپزی آن‌قدر هنر به خرج می‌دهند که دستپخت‌شان زبانزد خاص و عام شده است؛ آن‌قدر خاص که برخی از غذاهایشان صفت نسبی «تبریزی» را با خود به یدک می‌کشند؛ کوفته تبریزی، لوبیا پلوی تبریزی، شیرپلوی تبریزی، آبگوشت دیزی سنگی تبریزی و... .

دویماج، خورشت هویج، دلمه بادمجان، دلمه کلم‌پیچ، سوغان سوی اهر، شوربای تره، قورماشورباسی، قویماق، کوکوی لوبیاسبز، قارنی یارخ یا همان بادمجان شکم‌پر و... این‌ غذاها همه خاص استان آذربایجان شرقی و برخی از استان‌های همجوارش است.

انواع آش‌ها

اگر از من و شما بخواهند چند آش را نام ببریم، تعداد آشی را که برخواهیم شمرد از انگشتان یک دست کمتر خواهد بود، اما آذربایجان شرقی به تنهایی بیش از 10 آش را به شما معرفی ‌می‌کند: آش اوماج، آش دندونی، آش قوروت قیله، آش ماست، آش گوجه‌فرنگی، آش گوشواره و... .

مردم تبریز وقتی فرزندی در خانواده‌شان متولد می‌شود، غذایی سنتی و بومی را به نام آش دندونی که به دیشلیق نیز شهرت دارد، تهیه می‌کنند و با برگزاری مراسمی کوچک و خانوادگی تولد نوزادشان را جشن می‌گیرند. بانوان آذربایجانی این آش را با ترکیب گندم، نخود، مغز گردو، شیر، خلال پسته، خلال بادام، کشمش پلویی، پیاز و کره طبخ می‌کنند.

آش قوروت قیله که به آش کشک نیز شهرت دارد، یکی دیگر از غذاهای بومی و سنتی استان آذربایجان شرقی است که اکثرا در مراسم حنابندان یا شب عروسی توسط خانواده عروس تهیه و در مهمانی شام شب عروسی میل می‌شود. این آش با ترکیب موادی مانند کشک، بلغور گندم، گوجه‌فرنگی، گوشت مغز ران، سبزی (تره، جعفری و ریحان)، نخود، بادمجان، پیاز، سیر، سیر مروارید، برنج، لوبیا چشم‌بلبلی، لوبیاسبز، فلفل سبز، آب گوشت یا قلم، نمک، فلفل و زردچوبه تهیه و طبخ می‌شود.

آش کلم برگ نیز از دیگر آش‌های آذربایجان است که با ترکیب موادی همچون نخود، لوبیاچیتی، نمک، فلفل، عدس، کلم برگ، پیاز، سیر، هویج، برگ کرفس، رشته آشی و کشک پخته می‌شود.

آش گوشواره که به دلیل حضور گلوله‌‌های خمیری‌شکل به این نام شهرت یافته در شهرستان تبریز بیش از دیگر نقاط استان آذربایجان شرقی تهیه و مصرف می‌شود. کدبانوهای تبریزی با استفاده از موادی چون رب گوجه‌فرنگی، کره، آب، نخود، جعفری، گشنیز، نعناع، سرکه، پیاز، تخم‌مرغ، نمک، آرد، گوشت‌چرخ‌کرده، زردچوبه و فلفل به تهیه و طبخ آش گوشواره می‌پردازند.

سوزی شورباسی

شوربای تره که در زبان آذری به سوزی شورباسی شهرت دارد، یکی از غذاهای سنتی و بومی استان آذربایجان است که طبخ آن تقریبا رو به فراموشی می‌رود.

این غذای مغذی با ترکیب موادی مانند تخم‌مرغ، زیره، سبزی تره، سیب‌زمینی، برنج مرغوب ایرانی، گوجه‌فرنگی، رب گوجه‌فرنگی، نمک، فلفل و زردچوبه تهیه و طبخ می‌شود.

دلمه کلم پیچ

دلمه کلم‌پیچ (کلم‌برگ)، یکی از غذاهای سنتی آذربایجان شرقی است که می‌تواند به عنوان پیش‌غذایی سالم، لذیذ و مغذی مورد استفاده قرار گیرد. این دلمه را با ترکیب موادی همچون کلم‌پیچ، گوشت چرخ‌کرده، برنج، لپه، سرکه سفید، رب‌گوجه‌فرنگی، شکر، پیاز، سبزی خشک (نعناع و شوید)، آلوی خورشتی، نمک و فلفل تهیه و طبخ می‌کنند. خانواده‌های آذری آن را با نان تازه محلی، ماست و برخی از چاشنی‌های لذیذ بومی سرو می‌کنند.

قورماشورباسی

قورما شورباسی که نوعی آبگوشت محسوب می‌شود از دیگر غذاهای بومی و سنتی استان آذربایجان شرقی است که به دلیل قورمه شدن گوشت مصرفی آن، به این نام شهرت یافته است. این آبگوشت از ترکیب موادی همچون گوشت قورمه شده گوسفند، پیاز، دنبه و چربی گوسفند، تخم‌مرغ، سیب‌زمینی، فلفل قرمز، لپه، زعفران، نمک، رب‌گوجه‌فرنگی و ادویه بومی تهیه می‌شود. گاهی آشپزهای آذری از نوعی سبزی محلی به نام کالش نیز در تهیه این غذا استفاده می‌کنند.

کمیل انتظاری/ جام‌جم