دغدغه‌های سیاسی واقتصادی اردوغان

علت ترمیم اخیر روابط ترکیه با روسیه و اسرائیل اساسا یکی است و آن این است که ترکیه دیگر قادر به تحمل هزینه‌های رو به افزایش انزوای رو به فزونی خود در منطقه و فراتر از منطقه نبود.

کد خبر: ۹۲۰۶۷۵

اقتصاد و بخش توریسم در حال آسیب دیدن بود و بازرگانان و پیمانکاران ترک در حال از دست دادن بازارها و واگذاری آنها به رقیبان خود بودند و همچنین شهروندان ترکیه در داخل کشور و در سفرهای خارجی خود در دیگر کشورها با ریسک‌های امنیتی مواجه شده‌اند. آنها با تنش‌های سیاسی و... مواجه شده بودند به این ترتیب حزب حاکم عدالت و توسعه بعد از 14 سال به این نتیجه رسید که الان دیگر باید در سیاست‌هایش تغییر ایجاد کند. تغییراتی که در اظهارات نخست‌وزیر جدید «بینعلی ایلدریم» مشهود شد و آن زمانی بود که وی گفت: «ما باید دوستانمان را اضافه کنیم و دشمنانمان را کاهش دهیم.» به عبارتی دیگر این گام‌ها از روی ضروت ناشی از شرایط اقتصادی و سیاسی هدفمند توسط حزب حاکم برداشته شدند. قدم‌های مشابهی که ممکن است در قبال مصر هم برداشته شوند.

عادی‌سازی روابط با روسیه و اسرائیل اتفاق مثبتی برای ترکیه است، ولی با این وجود عادی‌سازی کامل روابط قطعا زمان بر خواهد بود و برای ترکیه و منطقه منافع اقتصادی و سیاسی دوجانبه‌ای خواهد داشت. ترکیه با اتخاذ سیاست‌های مناسب باز هم می‌تواند به عنوان یک بازیگر کلیدی در خاورمیانه و روند صلح آن باشد. همکاری با روسیه هم مبارزه علیه داعش را کارآمدتر خواهد کرد و امنیت بخشی به سوریه هم آسان‌تر خواهد شد.

مشکل این است در حالی‌که این تغییرات دیرهنگام برای ترکیه و منطقه مثبت و مفید هستند، اما این تغییرات همچنان منعکس‌کننده سیاست‌های ضد‌غربی بنیادین حزب حاکم و همچنین سیاست خارجی فرقه‌گرایانه سنی‌محور این حزب، نیست. شاید این تعریف بهترین تعریف باشد که بگوییم تغییرات صورت گرفته هر چند با‌ارزش هستند، اما می‌توانند ظاهری و آرایشی باشند و درهسته اصلی سیاست این حزب تغییری حاصل نشود.

تغییر اصلی را باید در مساله سوریه دید. اگر بعد از این تغییرات ترکیه به جای این‌که در جنگ سوریه یکی از طرف‌های جنگ باشد، در جهت حمایت از صلح و ثبات در این کشور حرکت کند، در آن صورت ما می‌توانیم بگوییم که پارادایم سیاست خارجی ترکیه حقیقتا تغییر کرده است که البته خوشبختانه علائمی در این خصوص وجود دارد. در اولین قدم در خصوص سوریه، آنکارا باید مذاکرات با نظام سوریه را آغاز کند و با ایران و روسیه در این خصوص همکاری نزدیکی داشته باشد تا درگیری‌ها در سوریه پایان یابند.

سیاست جدید در قبال سوریه می‌تواند تهدیدات تروریستی که ترکیه با آن مواجه است را رفع کند. نسخه امروزی داعش محصول درگیری‌های سوریه است که به نوبه خود تا حدود قابل ملاحظه‌ای نتیجه سیاست‌های غلط دولت حزب حاکم عدالت و توسعه در سوریه است.