ترامپ نماد بازگشت به گذشته

در همین راستا در گفت‌وگو با پروفسور «گوتم ادیکاری» به بررسی پایگاه اجتماعی نامزدهای نهایی احزاب دموکرات و جمهوریخواه در انتخابات ریاست جمهوری 2016 آمریکا پرداخته‌ایم.

«گوتم ادیکاری» عضو ارشد مرکز آمریکایی پیشرفت در واشنگتن و مشاور ارشد بانک جهانی است.

وی محقق و مدرس دانشگاه هاروارد و دانشگاه جورج واشنگتن آمریکا نیز بوده که مهمان این هفته «جام سیاست» است.

خاستگاه اصلی طرفدران حزب دموکرات و بویژه هیلاری کلینتون در انتخابات آتی ریاست جمهوری آمریکا چیست؟ به عبارت دیگر چه گروه‌ها و طبقات اجتماعی از هیلاری کلینتون به‌واسطه شعارهای انتخاباتی‌اش حمایت می‌کنند؟

به نظر می‌آید که دموکرات‌ها حمایت خوبی از جانب همه آن گروه‌هایی که به لحاظ ایدئولوژیک لیبرال و پراگرسیو محسوب می‌شوند، دریافت می‌کنند که این گروه‌ها می‌توانند شامل اقلیت‌های قومی و اغلبِ مهاجران بویژه آنهایی باشند که از سال 1956 میلادی به این سو و بعد از کاهش موانع مهاجرت به آمریکا آمده‌اند. در رقابت جاری برای تصاحب عنوان نامزد نهایی حزب دموکرات، «هیلاری کلینتون» ظاهرا از حمایت اکثر بانوان بویژه در کل جامعه آفریقایی ـ آمریکایی‌تبار و همچنین حمایت جمع کثیری از بانوان جوامع لاتین‌تبار و آسیایی‌تبار آمریکا برخوردار است.

چه گروه‌های اجتماعی از هیلاری کلینتون حمایت نمی‌کنند و دلیل آن چیست؟

نقطه ضعف کلینتون در این دور از رقابت‌های ریاست جمهوری آمریکا، جلب آرای مردان سفیدپوست است. از بابت جلب رای مردان سفیدپوستی که وابسته به حزب دموکرات هستند و همچنین آنهایی که تمایلات چپ‌گرایانه دارند یا حتی برخی آزادیخواهان مستقل (لیبرتارین‌ها)، می‌توان گفت که «برنی ساندرز» رقیب سوسیال دموکرات بر کلینتون برتری دارد.

برنی ساندرز، رقیب هیلاری کلینتون در انتخابات درون حزبی دموکرات‌ها کدام پایگاه‌های اجتماعی را توانسته با خود همسو سازد؟

برنی ساندرز در جلب حمایت جوانان بین 18 تا 34 سال یا همان‌هایی که ما این روزها نسل هزاره می‌نامیم، به مراتب از کلینتون جلوتر است.

وی همچنین از اندک پشتیبانی رای‌دهندگان طبقه کارگر نیز بویژه در گروه جنسی مردان برخوردار است، طبقه‌ای که در این روزگار پرتحول خود را به لحاظ اقتصادی ناامن حس کرده است. در این میان، نباید حمایت بخشی از اعضای مسن‌تر حزب چپ نیز که عقاید سوسیالیستی وی را دوست دارند، فراموش کرد. در نهایت باید گفت که تعداد کمی از رای‌دهندگان گروه‌های اقلیت هم از ساندرز حمایت می‌کنند، اما اکثر آنها هوادار کلینتون هستند. در کل، حمایت از دموکرات‌ها در میان آنهایی که به لحاظ اقتصادی فقیرترین‌ها محسوب می‌شوند، زیاد است.

درباره جمهوریخواهان چطور؟

جمهوریخواهان به لحاظ سنتی، برتری قابل ملاحظه‌ای در جلب حمایت ثروتمندترین‌ها و افراد طبقه بالای جامعه دارند اما، در رقابت امسال به نظر می‌آید که بسیاری از مردم با سطح تحصیلات نسبتا پایین یعنی مدرک دوره متوسطه یا حتی کمتر با شتاب به سمت «دونالد ترامپ» نامزد احتمالا نهایی حزب جمهوریخواه جذب می‌شوند. در این میان، دموکرات‌ها حمایت بیشتری از جانب رای‌دهندگان دارای مدرک تحصیلی کالج و دانشگاهی و حتی بالاتر جلب می‌کنند. در مجموع، کلینتون است که از شرایط تبدیل شدن به نامزد نهایی حزب دموکرات برخوردار است. این موضوع حتی اگر ساندرز پیروزی در بسیاری از رقابت‌های مقدماتی ایالت‌هایی را که هنوز شاهد برگزاری انتخابات نبوده‌اند، از آن خود کند نیز صدق می‌کند. حتی پیروزی در انتخابات مقدماتی ایالت بزرگی چون «کالیفرنیا» که در تاریخ هفتم ماه میلادی جاری (ژوئن) برگزار می‌شود، می‌تواند یک پیروزی نمادین برای ساندرز باشد حال آن‌که حتی این پیروزی نیز به وی تعداد هیات‌های انتخاباتی (delegation) لازم برای تبدیل شدن به نامزد نهایی حزب را نخواهد داد. در این مرحله، با توجه به این‌که اغلب رقابت‌های مقدماتی پایان یافته‌اند، کلینتون با تفاضل رای چهار میلیونی و با برتری چشمگیر به لحاظ هیات‌های انتخاباتی بر ساندرز ارجحیت دارد.

برخی کارشناسان دونالد ترامپ را پدیده عجیبی در این دوره از انتخابات ریاست جمهوری آمریکا می‌دانند. او مورد حمایت چه بخشی از جامعه آمریکاست؟

نوع حمایتی که از دونالد ترامپ می‌شود پیچیده‌تر از آن است که قابل ارزیابی باشد. بخشی از این حمایت یا به قولی بیشتر این حمایت که در جریان رقابت مقدماتی نصیب وی شد از جانب آنهایی می‌آید که تغییرات فرهنگی و جمعیتی آمریکای امروز را تهدیدی برای سبک زندگی‌شان می‌دانند. اینها همان‌هایی هستند که برخورد بسیار منفی با پذیرش «باراک اوباما» به عنوان نخستین رئیس‌جمهور آفریقایی‌تبار آمریکا داشتند. اینها مردمی هستند که دوست دارند آمریکا را به لحاظ اجتماعی ـ فرهنگی به قالب گذشته برگردانند و از شعار ترامپ مبنی بر این‌که «آمریکایی‌ها را به شکوه سابق برگردانیم» استقبال می‌کنند. اما حال که ترامپ نامزد احتمالا نهایی حزب جمهوریخواه است، اغلب هم‌حزبی‌هایش بویژه میانه روها از جمله تعدادی از رهبران عالی‌رتبه حزب که اوایل در ظاهر کاملا با وی مخالف بودند، نظر خود را به سمت اعلام حمایت از وی تغییر داده‌اند.

وی حمایت گسترده مردان سفیدپوست، محافظه‌کاران مذهبی و همچنین رای‌دهندگان مستقلی را که برخی از آنها به لیبرتارین‌ها (آزادیخواهان) تعلق دارند، به خود جلب می‌کند.

از حیث جغرافیایی، این پایگاه‌های اجتماعی در کدام مناطق آمریکا ساکن هستند؟

ترامپ در ایالت‌های جنوبی و غرب میانه از زمینه حمایتی بسیار خوبی برخوردار می‌شود بویژه در شهرهای کوچک و مناطق روستایی. آمریکایی‌های ساکن شهرهای بزرگ بیشتر به دموکرات‌ها تمایل دارند.

با توجه به این‌که کنگره حزب جمهوریخواه نهایتا نامزد نهایی این حزب را معرفی خواهد کرد آیا دونالد ترامپ را باید نامزد نهایی این حزب دانست یا ممکن است کنگره تصمیم دیگری بگیرد؟

آمریکا سیستم انتخاباتی پیچیده‌ای دارد چه در مرحله مقدماتی و چه در انتخابات نهایی. این موضوع می‌تواند برای بسیاری از افراد بیگانه مایه گیجی و سردرگمی شود. در انتخابات مقدماتی، مردم به نامزد مور علاقه خود از هر دو حزب رای می‌دهند، اما نامزد نهایی بعدها از سوی کنوانسیون حزبی معرفی می‌شود. ترامپ در حال حاضر با کسب اکثر هیات‌های انتخاباتی جایگاه امنی را به عنوان نامزد نهایی حزب جمهوریخواه تصاحب کرده است. نامزد نهایی حزب جمهوریخواه به حمایت 1237 هیات انتخاباتی نیاز دارد حال آن‌که ترامپ از این رقم گذشته است. با این حال، اعلام رسمی نامزدی وی در جریان برگزاری کنوانسیون حزبی که در شهر «کلیولند» ایالت اوهایو برگزار می‌شود، انجام خواهد شد.

شما تصور می‌کنید پیروز نهایی انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در سال 2016 چه کسی باشد؟

پاسخ به این سوال در هر شکلی که مطرح شود، دشوار است. بخش قابل ملاحظه‌ای از جمعیت رای‌دهندگان آمریکایی ظاهرا از شرایط موجود خشمگین و دلسرد هستند و اغلب این مردم هم به نظر قصد حمایت از ترامپ یا ساندرز را دارند. البته معلوم نیست که آیا حد نصاب این مردم سرخورده به رقم اکثریت می‌رسد یا خیر. آنهایی که دو دوره ریاست جمهوری اوباما را رضایت‌بخش دانسته و به جای تغییرات اساسی و بنیادین به دنبال تداوم رشد اقتصادی در جهت بهبود هستند، از کلینتون حمایت می‌کنند. با این وجود، اگر اشاره شما به لحن مورد استفاده در محافل بشدت داغ انتخاباتی است، آمریکایی‌های میانه‌رو دموکرات یا جمهوریخواه با حس هشدار به آنچه که دست‌کم شکست موقت تمدن و تشدید حزب‌گرایی متعصبانه در دنیای سیاسی آمریکاست می‌نگرند. اینها همان مردمی خواهند بود که از چشم‌انداز ریاست جمهوری ترامپ نگران و عصبی هستند ـ چشم‌اندازی که ماهیت دقیق آن در این مرحله غیرقابل پیش‌بینی است.