از جمله اینها میتوان به اظهارات عادل الجبیر، وزیر خارجه عربستان اشاره کرد که مدعی شده عربستان هیچ فردی را از حضور در عربستان برای حج عمره و تمتع منع نمیکند، اما ایران از امضای توافقنامه مربوط به برگزاری مراسم حج سر باز زده و خواستار اجرای اقدامی شبیه به تظاهرات بوده که مراسم حج را سیاسی کند. این ادعای عادل الجبیر به برگزاری دعای کمیل از سوی زائران ایرانی که هر سال در ایام حج برگزار میشود، برمیگردد و روزنامه عکاظ هم مدعی شده یکی از مهمترین علل امتناع هیات سازمان حج و زیارت ایران از امضای تفاهمنامه حج با عربستان این بود که هیات ایرانی بر لزوم برگزاری مراسمهای خاص ایرانیان خصوصا دعای کمیل اصرار میکرد، در حالی که دعای کمیل برخلاف اصول امنیت ملی عربستان است. همزمان با این ادعاها، در اقدامی موازی، شورای روابط بینالملل کشورهای خلیجفارس هم آنچه را که تلاش ایران برای سیاسی کردن حج و اقدامات قومی و فرقهای خوانده، محکوم کرده است.
اینها همه حاکی از تلاش عربستان برای مقصر جلوه دادن ایران در برگزار نشدن مراسم حج امسال است اما سعید اوحدی، رئیس سازمان حج و زیارت در برنامه گفتوگوی ویژه خبری شبکه دوی سیما با تشریح کارشکنیهای عربستان، موارد متعددی را برشمرده که مانع برگزاری حج عزتمند از سوی زائران ایرانی بوده است. یکی از موارد مشخصی که اوحدی درباره آنها توضیح داده، ماجرای برگزاری دعای کمیل است که رئیس سازمان حج و زیارت گفته: مشکل عربستان دعای کمیل نیست. مساله آن است که سعودیها مذاکرات حج را پنج ماه به تاخیر انداختند و برای نرسیدن مهمان به خانه، مانعتراشی کردند.
تفاهمنامه تحکمآمیز
رئیس سازمان حج و زیارت با افشاگری کارشکنی عربستان در موضوع حج، از محتوای 11 بند منفی تحکمآمیز سعودیها در تفاهمنامهای که دولت ایران حاضر به امضای آن نشد، پرده برداشت.
به گزارش ایسنا، وی با بیان اینکه سالهای گذشته از چنین بندهایی در تفاهمنامه دو کشور خبری نبود، گفت: دو بند از این بندها مربوط به محدودیت در استفاده زائران ایرانی از هواپیمای شرکتهای داخلی و صدور روادید در کشور ثالث بود که پس از ساعتها رایزنی موفق شدیم مشکلات در این دو مورد را رفع کنیم، اما باید این موضوع را درنظر گرفت که تکمیل نرمافزار روادید بسیار پیچیده است و فقط یک ماه شبانهروز باید وقت گذاشت تا اطلاعات 20 قرارداد حج در آن سیستم ثبت شود تا نهایتا روادیدها صادر شود. او سپس به دیگر بندهای منفی این تفاهمنامه اشاره کرد و افزود: ممنوعیت نصب پرچم جمهوری اسلامی ایران در ساختمانهای مورد استفاده زائران ایرانی و همچنین در مسیر حرکت زائران، یکی از بندهای منفی این تفاهمنامه بود. این در حالی است که ما پیشنهاد دادیم در مسیرهای پرازدحام، تابلوهای اطلاعرسانی مزین به پرچم ایران نصب شود تا هدایت زائران در چنین مناطقی بدرستی و با رفع مشکلات قبلی صورت گیرد. تنها امکان ما برای اطلاعرسانی، پرچم کشورمان است. چه دلیلی برای محدود کردن آن وجود دارد، غیر از اینکه عربستان با عینک ذرهبینی به حج ایرانیها نگاه میکند؟ وی ادامه داد: اعمال محدودیت در تعداد درمانگاههای ایران در عربستان هنگام موسم حج، اعمال محدودیت در انتقال دارو برای استفاده زائران ایرانی در عربستان، اعلام جزئیات اطلاعات پزشکان ایرانی اعزامی به حج و همچنین تعیین ظرفیت برای پزشکان، بند منفی دیگر این تفاهمنامه بود.
نفوذ در شبکه اطلاعاتی حج
وی اضافه کرد: عربستان همچنین استقرار چادرهای امداد و نجات ایرانیها را در مسیر جمرات و مشعر، ممنوع و تاکید کرد که درمانگاههای ایرانی باید مجوز استقرار داشته باشند. چنین محدودیتهایی در شرایطی اعمال میشود که عربستان بهعنوان میزبان حجاج باید قبول کند که در فضای مشورتی، خدمات را توسعه دهد، نه آنکه آن را محدودتر کند. رئیس سازمان حج و زیارت تصریح کرد: دولت عربستان از ما خواست اسامی اعضای بعثه مقام معظم رهبری و سازمان حج و زیارت را که به حج اعزام میشوند، همراه پست اجرایی و سوابق آنها اعلام کنیم. این در حالی است که سازمان حج و بعثه جمهوری اسلامی ایران باید تصمیم بگیرند چند نفر برای انجام امور و عملیات به حج بروند نه عربستان.
او همچنین درباره دستور عربستان برای استفاده زائران ایرانی از «مچبند الکترونیکی» توضیح داد: سازمان حج استفاده از چنین دستبندی را به عنوان جایگزین کارتهای PVC که در فاجعه منا مخدوش و شناسایی زائران را دشوار کرد پیشنهاد کرده بود، اما مساله آنجا بود که دولت عربستان بصراحت اعلام کرد این مچبندها را خودش طراحی میکند و به ایران اجازه نمیدهد طرح خود را اجرا کند.
اوحدی سپس به بند منفی دیگری از این تفاهمنامه امضانشده اشاره کرد که بحث داغ رسانههای سعودی نیز بوده است و درباره آن گفت: آنها تاکید کردند که زائران ایرانی حق برگزاری هیچ مراسمی را در اماکن عمومی ندارند. پرسش ما این است مگر حج غیر از این است که بهرهبرداری معنوی از آن میشود؟ اوحدی همچنین درباره خواسته بحق ایران برای استفاده از خدمات کنسولی در هنگام حج، تصریح کرد: امسال به دلیل قطع روابط، نه سفارت و نه کنسولگری در این کشور نداریم و حتما در طول حج به طور طبیعی اتفاقاتی میافتد، چراکه هر سال احتمال مفقودشدن گذرنامه زائران وجود دارد و باید مرکزی باشد که مجوز خروج برای این زائران صادر کند. اگر زائری حادثه دید، کجا باید از حق زائر در دادگاهها دفاع کند؟ رئیس سازمان حج با اشاره به اصرار وزیر حج عربستان برای امضای چنین تفاهمنامهای اظهار کرد: در دو تماسی که با وزیر جدید حج عربستان داشتم، میگفت «تفاهمنامه را امضا کنید و من نظر موافق وزیر خارجه را درباره خدمات کنسولی میگیرم». اما چه تضمینی وجود دارد که وزارت خارجه به درخواست وزارت حج این کشور توجه کند؟
6000 نفر از حج انصراف دادند
این مقام مسئول در سازمان حج و زیارت در ادامه با اشاره به انصراف 6000 نفر از 17هزار نفری که برای حج واجب در کاروانهای امسال ثبتنام کرده بودند، اظهار کرد: این آمار ناشی از دغدغه مردم است. برای همین با وزیر حج عربستان در دور اول مذاکرات به توافق رسیدیم که جنگ رسانهای را در این کشور تلطیف کند که در سفر بعدی نهتنها شاهد این اقدام نبودیم، بلکه اوضاع بدتر هم شد. اوحدی همچنین به اقدام عجولانه دولت سعودی در اعلام امضای تفاهم حج از سوی هیات مذاکرهکننده ایرانی اشاره کرد و گفت: انتشار این مطلب به صورت گسترده در عربستان و به دنبال آن تکذیب این خبر در روز بعد، از سناریوی بسیار خطرناکی برای فضاسازی رسانههای این کشور علیه ایران حکایت دارد. وی درباره چشمانداز برگزاری مراسم حج سال آینده هم تاکید کرد: حج سال آینده را یقینا پیگیری میکنیم تا این حق شرعی اقامه شود، حتی سهمیه ازدسترفته زائران ایرانی را که امسال محروم شدند، پیگیری میکنیم. این دولت عربستان بود که زائران ایرانی را از حج محروم کرد. اقدام آنها بسیار قابل تامل است و عربستان باید پاسخگو باشد.
خاندان سلمان مانع حج ایرانیان
دبیر شورای عالی امنیت ملی هم دیروز در جمع خبرنگاران با اشاره به بخشنامه سازمان حج و زیارت مبنی بر محرومیت حجاج ایرانی از انجام مناسک حج امسال گفت: متاسفانه خاندان سلمان مانع این شدند که ایرانیها همچون سالهای گذشته حج تمتع را با حفظ کرامت و عزت که تعریف مشخصی دارد، بجا آورند.
به گزارش ایرنا، علی شمخانی افزود: این مساله باید درس عبرتی شود که دولت سعودی از این اقدامات تفرقهانگیز دست بردارد. وی با بیان اینکه حج یک فریضه واجب الهی است، خاطرنشان کرد: جمهوری اسلامی ایران فهرست بلندبالایی از اقداماتی که میتوانست دولت سعودی را به سمت پذیرش اعزام حجاج ایرانی با حفظ عزت، کرامت و امنیت سوق دهد، فراهم و از همه عوامل داخلی و خارجی نیز استفاده کرد. دبیر شورای عالی امنیت ملی افزود: در این زمینه لابیگریهایی نیز صورت گرفت و حتی زمانبندی دورتری برای اعزام حجاج توسط سازمان حج و زیارت انجام شد، اما متاسفانه خاندان سلمان اجازه نداد ایرانیها همچون سالهای گذشته حج تمتع را با حفظ کرامت و عزت که تعریف مشخصی دارد، بجا آورند.
برخی از بندهای مورد نظر آلسعود
ممنوعیت نصب پرچم جمهوری اسلامی ایران در ساختمانهای مورد استفاده زائران ایرانی و همچنین در مسیر حرکت زائران
اعمال محدودیت در تعداد درمانگاههای ایران در عربستان هنگام موسم حج
ممنوعیت استقرار چادرهای امداد و نجات ایرانیها در مسیر جمرات و مشعر
درخواست از ایران برای اعلام اعضای بعثه مقام معظم رهبری و سازمان حج و زیارت که به حج اعزام میشوند به همراه پست اجرایی و سوابق آنها
طراحی مچبندهای الکترونیکی پیشنهادی سازمان حج و زیارت از سوی عربستان
زائران ایرانی حق برگزاری هیچ مراسمی را در اماکن عمومی ندارند
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم