در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
نشانه گذاری دی.ان.ای به روش جدید
محققان بتازگی تکنیک جدیدی را ابداع کرده اند که امکان برچسب گذاری و تنظیم توالی های ویژه ای را در درون مولکول دی.ان.ای فراهم می کند.
سالیوس کلیماسکاس ، یکی ازاعضای تیم تحقیقاتی انستیتو پزشکی HHMIدر ویلینویز لیتوانی و جمعی از شیمیدانان انستیتو شیمی آلی در آخن آلمان با تلفیق علم شیمی و فن آوری زیستی موفق شدند با مهار آنزیم های ضروری برای فعالیت دی.ان.ای و نیز افزودن مواد شیمیایی مختلف به آن در عملکرد این مولکول که شالوده حیات در جانداران به شمار می آید تحولی اساسی ایجاد کنند.
این آنزیمها که به عنوان ناقلان الکل به دی.ان.ای محسوب می شوند یکی از ابزارهای سلولی هستند که در بدن به منظور فعال و غیرفعال کردن ژنها کاربرد فراوان و گسترده ای دارند.
ناقلان الکل در صورت اضافه شدن یک گروه ساده 4اتمی - یک اتم کربن متصل به سه اتم هیدروژن که شیمیدانان آن رایک گروه ساده الکلی می نامند - به نقطه ویژه ای درتوالی دی.ان.ای به خوبی قادر خواهند بود ژنی را خاموش یا به عبارتی غیرفعال کنند.
الکل به علت برخورداری از قابلیت در تعیین وتنظیم عملکرد هر یک از ژنها نقش مهمی در شکل گیری و رشد جنین ، نقش پذیری ژنها و نیز سرطان زایی در افراد دارد.
آنزیمهای ناقل الکل برای اتصال گروه های الکلی به دی.ان.ای نیاز به منبعی دارند که این گروه ها را در اختیار آنها قرار دهد.
این منبع در اکثر موارد مولکولی است موسوم به آدومت (S-Adenosyl-L-MethionineAdomet) که گاهی آن را با نامهای SAMیا SAMEمی خوانند.
ناقلان الکل گروه های الکلی را از آدومت می ربایند و مستقیما به دی.ان.ای منتقل و به دلخواه خود در توالی ژنتیکی آن مستقر می کنند.این قابلیت مفید از آنزیمها ابزار سودمندی می سازد که محققان می توانند از آنها در تحقیقات آزمایشگاهی خود نهایت بهره را ببرند.
کلیماسکاس و همکارانش در طول مطالعات خود دریافتند که از آنزیمهای ناقل الکل می توان برای انتقال گروه های شیمیایی پیچیده تر به مولکولهای دی.ان.ای نیز استفاده کرد.
آنها به اتصال تنها یک گروه ساده الکلی بسنده نکردند و درصدد ایجاد شرایطی برآمدند که اتصال گروه های پیچیده الکلی را با کمک تکنیک توالی خاص ممکن سازد.
این محققان برای آزمایش این تکنیک مولکولهایی را با هم ترکیب کردند که قادر به تقلید از آدومت بودند، با این تفاوت که گروه های شیمیایی و به واقع الکلی آنها زنجیره طولانی تری از کربن را شامل می شد.
نتیجه آزمایش ناقلان الکل در جوار ترکیب جدید از قابلیت خوب این آنزیمها در ربودن و انتقال این گروه حجیم الکلی به دی.ان.ای حکایت داشت.از آنجا که ناقلان الکل به دی.ان.ای آنزیمهایی را شامل می شودکه از قابلیت خاصی در تشخیص و شناسایی بیش از 200توالی متفاوت و ناهمسان برخوردار است این شیوه جدید شرایط بی سابقه ای را به منظور دستکاری آزمایشگاهی دی.ان.ای فراهم می کند.
این تیم تحقیقاتی برای آن که نشان دهند تکنیک جدید از پتانسیل خوبی در دستکاری و اصلاح عملکرد دی.ان.ای برخوردار است موقعیت جدیدی را برای دی.ان.ای تعریف کردند که طبق آن قابلیت آنزیمهای ناقل الکل در برش دادن وجداکردن گروه های الکلی و اتصال آنها به مولکول دی.ان.ای بلوکه و خنثی می شد.
نتیجه مطالعات گذشته دانشمندان نشان می دهد که انتقال گروه های شیمیایی بزرگتر از الکل به دی.ان.ای امکان پذیر نیست که بخشی از علت آن برمی گردد به این موضوع که تعویض گروه الکلی آدومت واکنش پذیری شیمیایی این ترکیب را کاهش می دهد،اما کلیماسکاس و همکارانش با توسل به کتابهای شیمی آلی ثابت کردند که امکان انتقال پیوند چندکربنی به دی.ان.ای وجود دارد.
این محققان قصد دارند در مطالعه بعدی خود با تولید آنالوگهای جدید آدومت ، مجموعه گروه های شیمیایی قابل انتقال به دی.ان.ای توسط ناقلان متیل را گسترش دهند.
مترجم: زهره اسماعیلی 
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
