در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
وقتی از پشت میله ها باید نگاه کرد
خیلی از ما هر وقت به زندان و زندانی فکر می کنیم ، سریع ذهنمان می رود سراغ آدمهایی که با یک لباس راه راه باید از صبح تا شب بدون آن که دلیلی داشته باشد با پتک سنگ بشکنند
این تصورات بی تعارف یعنی این که آدم وقتی حبس می کشد دیگر از حقوق انسانی بهره ای ندارد، اما اینها تصورهای نادرستی از زندانی و زندان است ، چراکه زندانی (حتی محکوم به اعدام) به حکم انسان بودنش تا پیش از اجرای حکمش باید از حقوقی برخوردار باشد که شایسته اوست و این ارتباطی به جرمی که مرتکب شده ، ندارد.
توجه به حقوق زندانیان به حدی اهمیت دارد که سازمان زندان ها در سال های اخیر دفتری با عنوان حقوق شهروندی در زندان ها، بازداشتگاه ها و موسسات تحت نظر زندان ها به منظور رعایت حقوق اسلامی و انسانی زندانیان ایجاد کرده که مستقیم زیر نظر رئیس سازمان زندان ها و اقدامات تامینی و تربیتی فعالیت می کند و مسوولان زندان ها موظفند نتایج بررسی های خود را به رئیس سازمان اطلاع دهند.
زندانی از همان هنگامی که وارد محوطه زندان می شود یک سری حقوق خاصی دارد که باید بدقت مورد توجه قرار گیرند و بی توجهی مسوولان زندان به آنها قابل شکایت و پیگیری است ؛ به عنوان مثال داشتن خوراک ، پوشاک و بهداشت مناسب و ملاقات با بستگان و مرخصی ، ازجمله حقوق زندانی است که باید درباره تمام زندانیان و حتی زندانیان اعدامی رعایت شود، اما در کنار این حقوق ، امتیازهایی هم وجود دارد و به کسانی اعطا می شود که شرایط ویژه ای داشته باشند.
در حال حاضر زندان های ایران براساس آیین نامه خاص مربوط به امور زندان ها و اقدامات تامینی و تربیتی اداره می شود. با توجه به آن که دانستن حقوق زندانی براساس آیین نامه سازمان زندان ها و اقدامات تامینی و تربیتی برای زندانی و خانواده اش بسیار مهم به نظر می رسد در این شماره به این حقوق به طور مختصر می پردازیم.
لطفا سربار خانواده نباش
این تصور که زندانی از همان اول ورود به زندان باید دست روی دست بگذارد و هی چرت بزند تا دوران محکومیتش که شاید سالها هم طول بکشد تمام شود و در این مدت از خانواده اش پول بگیرد خیلی ظالمانه است.
قانون این اجازه را به زندانی داده است که او بتواند آزادانه به معامله اقدام و در چارچوب قانون از این حق خود استفاده کند.
زندانی برای انجام همه انواع معاملات ازجمله خرید و فروش ، رهن ، اجاره ، مضاربه ، مزارعه ، مساقات ، حواله و حتی کفالت - در صورت امکان چه داخل و چه خارج - از آن به وسیله تلفن یا از طریق وکیل یا نظایر آن از آزادی برخوردار است.
علاوه بر این درخصوص اشتغال و حرفه آموزی نیز تاکید شده است که زندانیان می توانند با موافقت رئیس زندان در ساعات بیکاری و فراغت در آسایشگاه به کارهای هنری بپردازند.
مواد و وسایل اولیه و مورد نیاز نیز باید از طریق زندان در اختیار گذاشته شود. زندانی می تواند اثر هنری خود را پس از ارزش گذاری بفروشد.موسسات صنعتی ، کشاورزی و خدماتی وابسته به زندان هم موظفند در صورت بروز حوادث ناشی از کار برای زندانیان ، هزینه خسارت های وارده را بپردازند.
3وعده غذای توپ توپ
مطابق ماده 89آیین نامه اجرایی زندان ها، غذای روزانه زندانی ها که شامل 3وعده به ترتیب صبحانه ، ناهار، شام و اغذیه لازم دارای کالری و ویتامین های کافی است باید طبق برنامه غذایی مصوب و متناسب با شرایط آب و هوا در هر محل با چای و آب آشامیدنی سالم در اختیار زندانیان گذارده شود.
زگهواره تا زندان دانش بجوی
براساس اصل سی ام قانون اساسی ، دولت موظف است وسایل آموزش و پرورش رایگان را برای همه افراد تا پایان دوره متوسطه فراهم کند و حتی دولت مکلف است وسایل تحصیلات عالی را تا سرحد خودکفایی کشور به طور رایگان گسترش دهد.
بر همین مبنا، ماده 46مقررات مربوط به زندانیان ، حق آموزش و پرورش و ادامه تحصیل را برای زندانیان به رسمیت شناخته است.
علاوه بر این ، طبق ماده 163همان مقررات ، بر تاسیس کتابخانه در زندان و نیز فراهم آوردن امکانات لازم برای استفاده از روزنامه و مجلات تاکید شده است.
حق بهره مندی از رادیو، تلویزیون و امکانات تفریحی دیگر نیز در همین راستاست.
نامه می نویسم برای شما که آزادید
یکی دیگر از حقوق زندانیان ، حق ارسال نامه و نیز حق ملاقات با آشنایان است. زندانیان علاوه بر این می توانند برای مسوولان قضایی تظلم خواهی کنند و برای آنها نامه بنویسند که ماده 205به حق ارسال 2نامه در هفته برای زندانیان اشاره کرده است ؛ همچنین بر حق ارسال یک نامه سرگشاده در ماه برای مقامات مملکتی تاکید شده است.
مسوولان و ماموران بازداشتگاه ها موظف هستند نامه ها را به مخاطبان آنها برسانند و در صورت خودداری از انجام این وظیفه مجازات می شوند. براساس ماده 574قانون مجازات اسلامی ، اگر مسوولان و ماموران بازداشتگاه ها و ندامتگاه ها از رساندن تظلمات محبوسان به مقامات صالح ممانعت یاخودداری کنند به 2ماه تا 2سال حبس محکوم خواهند شد مگر این که ثابت کنند به موجب امر کتبی رسمی از طرف رئیس مستقیم خود مامور به آن بوده اند که در این صورت مجازات مزبور درباره آمر مقرر خواهد شد.
همچنین زندانیان مجاز به ملاقات با بستگان و آشنایان بوده و طبق ماده 176آیین نامه سازمان زندان ها زوج یا زوجه ، پدر، مادر، برادر، خواهر و فرزندان زندانی طبق شرایط ملاقات های هفتگی می توانند با زندانی ملاقات کند و دیگر بستگان و دوستان زندانی در صورت درخواست با کسب اجازه از سوی رئیس زندان یا قاضی ناظر زندان می توانند با وی ملاقات کنند که طبق مقررات ، این ملاقات ها نباید کمتر از 20دقیقه باشد.
زندانی ممنوع الملاقات نیز می تواند با اجازه مقامات قضایی نامه سرگشاده ای به خانواده یا وکیل خود و مقامات مسوول مملکتی بنویسد.
کبوتر با کبوتر، باز با باز...
جداسازی زندانیان از یکدیگر با توجه به داشتن سابقه ، سن ، جنسیت ، نوع جرم ، مدت مجازات ، وضع جسمانی ، روحی و چگونگی شخصیت و استعداد آنها لازم است.
به این ترتیب جدا کردن مجرمان خطرناک از دیگر زندانیان و جدا کردن کسی که به سبب جنون و مانند آن موجب اذیت و آزار دیگران می شود ضرورت دارد، طبقه بندی زندانیان براساس تشخیص شورای طبقه بندی صورت می پذیرد که به این حق زندانیان در ماده 77مقررات مربوط به زندانیان اشاره شده است.
مودب باشید، لطفا!
علاوه بر حفظ شوونات انسانی ، تنبیه زندانیان از سوی نگهبانان براساس ماده 38ممنوع است. براساس ماده 176مقررات زندانیان ، تندخویی ، دشنام ، ادای الفاظ رکیک ، تنبیه بدنی زندانیان ، اعمال تنبیهات خشن و موهن در زندان ها به طور کلی ممنوع است.
ولی اگر به زندانی توهین یا او به صورت غیرقانونی تنبیه شد پس از شکایت او دادگاه با توجه به ماده 608قانون مجازات اسلامی با توهین کننده برخورد می کند.
مرخصی خوش بگذرد
برابر ماده 206آیین نامه ، در مواردی از قبیل ازدواج فرزندان ، فوت بستگان درجه اول یا موارد خاص ، زندانی می تواند با نظر موافق رئیس یا قاضی ناظر زندان پس از اخذ وثیقه لازم یا کفالت یا اطمینان به بازگشت زندانی برای مدت 72ساعت به زندانی مرخصی اعطا کند و در صورت عجز از تودیع وثیقه یا معرفی کفیل اعزام زندانی تحت مراقبت ماموران با لباس شخصی حداکثر به مدت 24ساعت به خارج از زندان بلامانع است.
نرگس فراهانی 
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
