در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پلنگ در انتظار سرنوشت یوز ایرانی
نبود آمارهای صحیح و واقعی از تعداد گونه پلنگ ایرانی ، نداشتن ثبات اکولوژیک در زیستگاه های این گونه و کاهش طعمه های قابل صید، براثر شکارهای غیرمجاز و بی رویه ، جمعیت بزرگترین گربه سان ایرانی را با خطر تهدید مواجه کرده است
با بررسی های جدید یک محقق ایرانی از طریق مطالعه رژیم غذایی پلنگ در ایران ، تغییر عادات غذایی پلنگ بر اثر کاهش طعمه های قابل شکار به اثبات رسیده و لزوم پیگیری ها و اقدامات سریع و بیش از پیش متولیان سازمان حفاظت محیط زیست به منظور جلوگیری از تشابه سرنوشت پلنگ به سرنوشت یوز ایرانی را ضروری می کند.
پلنگ ایرانی (Panthera Pardus)از جمله بزرگترین نژادهای پلنگ در جهان است که وزن آن به 90کیلوگرم می رسد و عمر آن 18سال است.
این گونه دارای بدنی دراز و کشیده و دست و پای قوی بوده و نسبت به نژادهای هندی و آفریقایی جذاب تر است و معمولا در ایران با یوزپلنگ اشتباه گرفته می شود.
پلنگها در بیشتر اکوسیستم ها اعم از کوهستانی ، جنگلی و صخره ای زندگی می کنند و با داشتن جثه کوچک قادر به گرفتن شکارهای بزرگ هستند.
شکارهای مورد تغذیه پلنگها از سوسک سرگین خوارغلطان تا قوچ و میش و گراز متغیر است ؛ اما خوراک اصلی و دلخواه آنها سم دارانی چون قوچ و میش و کل و بز و گاهی گراز است.
مهندس مهدی چلانی ، کارشناس محیط زیست و نخستین محقق ایرانی رژیم غذایی پلنگ معتقد است : رژیم غذایی پلنگ با توجه به ویژگی های خاص هر منطقه متغیر است. پلنگهای ایران بیشتر در نقاط کوهستانی و صخره ای که امکان دسترسی به قوچ و میش و کل و بز وجود دارد، زیست کرده و سعی می کنند با صرف کمترین انرژی بیشترین میزان کالری را به دست آورند؛ اما زمانی که شکارها کمیاب باشند؛ به منظور جبران کمبود انرژی از پرندگان ، جوندگان ، حیوانات کوچک ، دانه ها و میوه ها هم تغذیه می کنند.
وی که بررسی های آماری خود را از طریق آنالیز اسکلت یا سرگین این گونه انجام داده است ، می افزاید: نبود ثبات اکولوژیک و امنیت در زیستگاه پلنگ و کمبود طعمه بر اثر شکارهای غیرمجاز و بی رویه باعث رقابت بین افراد گونه و تغییر رژیم غذایی از کل و بز به جوندگان ، پرندگان و شن و ماسه شده است ؛ به طوری که ادامه این روند و عملی نکردن اقدامات حفاظتی موثر و بهینه از زیستگاه پلنگ ، جمعیت آن را با تهدید شدید روبه رو خواهد کرد.
وجود انسان در فهرست غذایی پلنگ؛
نبود غذای کافی و مناسب و زیستگاه امن و از طرفی پیشروی ساخت و سازهای انسانی در مناطق طبیعی ، گاهی منجر به نفوذ و حضور پلنگها در روستاها و مناطق مسکونی شده و به این ترتیب سالانه تعدادی پلنگ نیز به این دلیل کشته می شوند.
کشتار پلنگها در بسیاری از موارد، حتی بدون حمله آنها به دام ، حیوانات اهلی و یا انسان ها و تنها با مشاهده حیوان و از سر ترس و توهم انسان از حمله پلنگها و طعمه آنها بودن صورت می گیرد.
این در حالی است که پلنگهای ایران به هیچ وجه آدم خوار نبوده و تا به حال نیز خبری مبنی بر تغذیه پلنگ از انسان در هیچ کدام از مناطق کشور، گزارش نشده است. محققان هم معتقدند: حملات نادر پلنگ به انسان برای دفاع صورت می گیرد و نه تغذیه ، زیرا انسان نمی تواند پروتئین مورد نیاز حیوان را تامین کند، بنابر این در فهرست غذایی او وجود ندارد!
کنترل شکار ، عامل نجات پلنگ
از تهدید علاقه ایرانیان به شکار، ریشه ای دیرینه دارد؛ به طوری که درگذشته شکار، جزو افتخارات پادشاهان و دلیل اقتدار و عظمت آنها به شمار می رفته است ؛ اما امروزه شکار از جنبه تفنن و ورزش خارج شده و به صورت بی رویه و غیرقانونی عامل سلاخی و کشتار بی رحمانه و انقراض نسل و تهدید بسیاری از گونه های جانوری شده است.
آمارهایی که امروزه به عنوان مبنایی برای صدور مجوز و پروانه شکار پلنگ ارائه می شود، واقعی و علمی نبوده و تنها برمبنای مشاهدات تصادفی و تلفات جاده ای و گزارش های مردمی صورت می گیرد؛ در صورتی که صدور مجوز تحقیق و ارائه امکانات و تجهیزات مناسب برای محققان و کارشناسان حیات وحش جهت آمار برداری علمی و صحیح همزمان با کنترل شکارهای بی رویه و تکثیر و پرورش گونه های قابل شکار، آموزش مردم و دخالت دادن شکارچیان بومی در عملیات آماربرداری برای آگاهی آنان از وضعیت تهدیدپذیری گونه ها، می تواند علاوه بر ایجاد زمینه های حفاظت ، احیا و بازسازی جمعیت های جانوری ، موجب جلب مشارکت و حمایت سازمان ها و مجامع علمی و بین المللی شود.
سعیده سیداختیاری 
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
