تولید موسیقی رپ با مضامین انقلابی

به گزارش جام‌جم، موسیقی رپ یا گفتآواز یکی از مسائل جنجالی دهه گذشته موسیقی کشورمان بوده است. موسیقی که هر چند از اواخر دهه 70 شکل گرفت، اما تا امروز از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به رسمیت شناخته نشده و به اصطلاح همچنان در زیرزمین‌ها به فعالیت خود ادامه می‌دهد.

اما شرایط کنونی با اواخر دهه هفتاد تفاوت زیادی دارد، زیرا آن زمان مخاطبان موسیقی رپ محدود بودند و اغلب مردم انواع دیگری از موسیقی مانند پاپ و ایرانی را ترجیح می‌دادند. اما امروز این بخش اگر نگوییم غالب، دست‌کم گروه قابل‌توجهی از نوجوانان و جوانان به این موسیقی علاقه نشان می‌دهند و مخاطب ثابت تولیدات آن هستند.

رپ برای انتخابات

حالا در شرایطی که نهادهای فرهنگی مربوط رپ را رها کرده‌اند و کسی به فکر ساماندهی و استفاده درست از آن نیست، دفتر موسیقی و سرود صدا و سیما موسیقی رپ را با مضامین انقلابی تولید کرده است. آن‌طور که محمدباقر معلم، مدیر این دفتر می‌گوید، برای نخستین بار سه قطعه موسیقی رپ، پاپ و تلفیقی با مضامین انتخاباتی و انقلابی به مناسبت فرارسیدن دهه فجر و دو انتخابات پیش‌رو تولید شده که بزودی در ایام فجر و انتخابات از صداوسیما پخش می‌شوند.

او در این باره به ایسنا توضیح داد: همیشه تولید سازمان صداوسیما با تولید بیرون تفاوت داشت و فاصله زیادی بین آنچه سازمان تولید می‌کرد با نیاز روز مردم احساس می‌شد؛به همین علت هم بسیاری از کارهای تولیدی صداوسیما در گذشته دیده نمی‌شدند. این کار از لحاظ فنی ایرادی نداشت، اما شرایط موسیقی برخلاف جریان روز ایستا بود و موسیقی‌های صداوسیما مثل گذشته در میان مردم زمزمه نمی‌شدند.

روزگار عوض شده و مردم دیگر مثل گذشته سه ماه را با یک قطعه موسیقی سپری نمی‌کنند.

مدیر دفتر موسیقی صداوسیما با اشاره به افزایش رسانه‌ها و افزایش تنوع‌طلبی مخاطبان اضافه کرد: اگر چیزی که درست است، عرضه شود دیگر چه فرقی می‌کند رپ، پاپ یا تلفیقی باشد؟ می‌توان امکانات جدید جامعه را حذف کرد یا می‌توان از آن بهره گرفت و درست استفاده کرد؛ اگر گزینه حذف را انتخاب کنیم در واقع هیچ چیزی دستمان را نمی‌گیرد و فقط صورت مساله را پاک کرده‌ایم، اما از طرفی هم می‌توان از آن امکانات به درستی بهره گرفت و پیشرفت کرد.

رپ آسیب می‌زند

برخی اهالی موسیقی از جمله مصطفی کمال پورتراب و کیوان ساکت تاکنون نسبت به اقداماتی که برای رسمی شدن موسیقی رپ انجام می‌شد، اعتراض کرده و این نوع موسیقی را آسیب به موسیقی ایران دانسته‌اند.

پورتراب در این باره به جام‌جم می‌گوید: موسیقی رپ برای ذهن شنونده هم آسیب دارد و اگر به روانشناسان مراجعه کنید این موضوع را تائید خواهند کرد. او معتقد است: باید توان و انرژی‌مان را برای حفظ و ترویج موسیقی ایرانی به کار بگیریم.

قدردانی از صداوسیما

پیروز ارجمند، مدیر سابق دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی یکی از کسانی است که در دوره مدیریتش تلاش‌هایی برای رسمی شدن موسیقی رپ انجام داد، تلاش‌هایی که به نتیجه نرسید و با خداحافظی ارجمند از این دفتر به فراموشی سپرده شد. ارجمند از اقدام دفتر موسیقی و سرود صداوسیما برای تولید موسیقی رپ قدردانی کرده و به جام‌جم می‌گوید: این اتفاق بسیار خوشحال‌کننده است، چون ما به زیست چند گفتمانی در عرصه موسیقی نیازمندیم و باید شرایطی را ایجاد کنیم که انواع موسیقی بتوانند کنار یکدیگر به شکل قانونی در جامعه فعالیت کرده و مخاطبان خود را داشته باشند.

او تصریح می‌کند: این روزها چه بخواهیم و نخواهیم موسیقی رپ و متال شنوندگان زیادی دارند. اما تولیدکنندگان این کارها جوانانی هستند که به رسمیت شناخته نشده، حمایتی ندارند و ممکن است کارشان در مسیرهای درستی پیش نرود. از طرف دیگر هم جوانان در سیاستگذاری‌های کشور نقشی ندارند و نمی‌توانند از پسند خود دفاع کنند، بنابراین خواست‌های سیاستگذاران به یک سو و خواست‌های جوانان در مسیر عکس آن حرکت می‌کند؛ از این‌رو بسیار خوشحالم که صداوسیما اهمیت این مساله مهم را درک کرده و به دموکراسی موسیقایی قائل است.

صداهای تازه

با وجود برخی نگاه‌هایی که طی سال‌های گذشته شکل گرفته، صداوسیما سعی می‌کند با رعایت استانداردها، آثار ارزشمند موسیقی به مردم ارائه کند. چندی پیش هم شاهد پخش نماآهنگ «سیاره من» از گروه کاکوبند بودیم که اثری ارزشمند و متفاوت بود و توانست توجه مخاطبان را به خود جلب کند.

شنیدن صداهای تازه و استاندارد و خوب از بخش موسیقی صداوسیما را می‌توان مرهون نگاه دقیق و اندیشمندانه محمد سرافراز، رئیس صداوسیما و همچنین نگاه حرفه‌ای محمدباقر معلم، مدیر دفتر موسیقی و سرود صداوسیما دانست.

زینب مرتضایی‌فرد

فرهنگ و هنر