عاداتی که گران تمام می‌شود

عادت‌های مهم دیگری که جلب توجه می‌کنند عبارتند از: تنفس دهانی و با دهان باز خوابیدن و ترس از بد شکل شدن فرم صورت، انگشت مکیدن یا استفاده از پستانک که علاوه‌بر ظاهر بد آن امکان به هم خوردن ترتیب دندان‌ها و شکل فک را دارد، قرارگیری زبان در بین دندان‌ها و جویدن لب و ناخن. درمورد این عادات تفکرات متفاوتی وجود دارد. در این نوشتار به اطلاعات مهمی در این زمینه اشاره خواهیم داشت.

چه عادتی می‌تواند اثرات نامطلوب داشته باشد؟

همه خصوصیاتی که ما از آنها به عنوان عادت یاد می‌کنیم، نمی‌توانند اثرات مشابهی روی بافت‌های سر و صورت داشته باشند. هر کدام از عادت‌ها با توجه بشدت و طول دوره عادت و از همه مهم‌تر سن فرد تاثیرات متفاوتی روی بافت‌های صورت دارند.

عادت‌هایی می‌توانند اثرات نامطلوبی روی شکل صورت داشته باشند که انجام آنها باعث ایجاد تغییر در وضع طبیعی صورت و دندان‌ها شده باشد. وقتی رابطه بافت‌ها در مدت زمان زیادی به هم بخورد روی شکل طبیعی آنها تاثیر نامطلوب ایجاد کرده و پس از یک دوره تغییرات گذرا، تغییرات دائمی در شکل صورت ایجاد می‌شود.

از نظر متخصصان ارتودنسی، عادت‌هایی می‌توانند تاثیرات مخرب و دائمی داشته باشند که حداقل شش ساعت در شبانه‌روز تکرار شوند. البته این مساله بسیار مهم است که این عادت‌ها باید به طور مداوم تکرار شوند تا تاثیر مخرب خود را داشته باشند. مثلا اگر کودکی در طول خواب انگشت خود را در دهانش گذاشته باشد اثرات مخرب آن روی فرم دندان‌ها و صورت بیشتر خواهد بود.

عادات غلط چه بلایی بر سر دهان و دندان می‌آورند؟

وجود عادت از دو جنبه روان‌شناسی و تاثیر آن بر روند رشد و تکامل در افراد دارای رشد اهمیت دارد. خارج از جنبه‌های روانی ایجاد یک عادت و اثری که این عادت مخرب بر روح و روان و اعتماد به نفس دارد، عادت‌ها می‌توانند تغییرات فیزیکی مشخصی هم روی شکل سر‌وصورت ایجاد کنند. به عنوان مثال افرادی که دارای عادت انگشت مکیدن هستند با توجه به نحوه قرارگیری انگشت در محیط دهان می‌تواند درجاتی از جلو آمدن دندان‌های فک بالا و عقب رفتن دندان‌های فک پایین و همین‌طور تنگ شدن فک بالا را داشته باشند. در افرادی که تنفس دهانی دارند با توجه به نیازهای تنفسی تغییراتی در سر‌وصورت انجام می‌گیرد که نتیجه آن کشیده شدن صورت خواهد بود.

چه زمانی برای مداخله برای رفع عادت مناسب است؟

برخی عادت‌ها در سنین متفاوت از نظر ما طبیعی تلقی می‌شود. مثلا عادت انگشت مکیدن یا استفاده از پستانک تا سه سالگی می‌تواند طبیعی تلقی شود، ولی بعد از این سن تاثیرات منفی آنها زیادتر می‌شود. اگر عادت‌های یک کودک تا پنج سالگی از بین رفته باشد امکان اصلاح خودبه‌خود مشکلات به وجود آمده زیاد خواهد بود. عاداتی که پس از این سن در فرد باقی مانده‌اند اثراتی را به وجود خواهد آورد که نیاز به درمان با وسایل ارتودنسی خواهد داشت‌. بنابراین مشاوره با متخصص ارتودنسی در این مرحله ضرورت خواهد داشت.

دکتر محمد امین نریمانی/ متخصص ارتودنسی