بایدها و نبایدهای خرید هواپیماهای جدید

به گزارش جام‌جم، ایران اعلام کرده که قرار است بیش از صد هواپیمای جدید وارد ناوگان هوایی کند و آن‌طور که وزیر راه گفته در سفر به فرانسه قرارداد خرید 118 هواپیما با ایرباس منعقد شده است.

اما نکته قابل توجه در این میان چگونگی پرداخت پول این هواپیماهاست. یکی دیگر از نگرانی‌ها در این حوزه این است که آیا هواپیماهای خریداری شده نو است یا خیر.

از سوی دیگر این موضوع نیز مطرح است که اگر دوباره ایران به بهانه‌های جدید مورد تحریم قرار گرفت، تکلیف قراردادهای منعقد‌شده چه می‌شود؟ همچنین این پرسش مطرح است که آیا نیروی انسانی آموزش دیده به تعداد هواپیماهای خریداری شده وجود دارد؟ همه اینها پرسش‌هایی است که از سوی کارشناسان حوزه صنعت هوایی مطرح می‌شود و قطعا مسئولان سازمان هواپیمایی کشوری باید به آنها پاسخگو باشند.

موانع اجرایی شدن قرارداد ایرباس توسط ایران

نشریه وال استریت ژورنال با اشاره به امضای قرارداد چند میلیارد دلاری خرید ایرباس توسط ایران نوشت: یک مانع عمده بر سر راه اجرایی شدن این قراردادها این است که اکثر قراردادهای خرید و تامین مالی هواپیما به دلار است. با توجه به محدودیت‌های بانکی اعمال شده از سوی دولت آمریکا، اجرایی شدن این قراردادها به‌خصوص بین ایرلاین‌های غیردولتی دشوار خواهد بود.

جای نگرانی نیست، برنامه‌ریزی داریم

محمد خداکرمی، معاون هوانوردی سازمان هواپیمایی کشوری در این باره به جام‌جم گفت: قراردادهای منعقد شده با طرف‌های خارجی با حساسیت خاصی تدوین و امضا می‌شود و در آنها همه منافع ایران در نظر گرفته شده است. به بیان بهتر باید بگوییم که چون برنامه‌ریزی دقیق در این حوزه داریم، جای نگرانی وجود ندارد.

وی در پاسخ به این پرسش که آیا هواپیماهای خریداری شده نو است یا دست دوم، افزود: همه هواپیماهایی که قرار است وارد ناوگان هوایی ایران شوند نو بوده و هیچ هواپیمای دست دومی خریداری نشده است.

خداکرمی با اشاره به نیروی‌های آموزش‌دیده در دوران تحریم گفت: ما از نظر نیروی انسانی هیچ مشکلی نداریم. به این دلیل که در دوران تحریم همه آموزشگاه‌های ما فعال بودند و اکنون افراد باتجربه‌ای داریم که شامل خلبان، کمک خلبان و هم مهماندار می‌شود. فقط بخشی که برای آموزش باقی مانده استفاده از هواپیماست که به محض ورود این هواپیماها این کلاس برای افراد فعال در این حوزه تشکیل خواهد شد.

معاون هوانوردی سازمان هواپیمایی کشوری با اشاره به نیاز ایران برای هواپیماهای میان‌برد و دوربرد ادامه داد: ناوگان هوایی ایران در شرایط تحریم آسیب زیادی دید و اصلا ناوگان مناسبی محسوب نمی‌شد، به همین دلیل به هواپیماهای میان‌برد و دور برد نیاز داریم که در خرید هواپیما به این مهم توجه داشتیم.

وی اضافه کرد: ممکن است برخی افراد اظهار کنند که ما فقط باید هواپیمای میان‌برد برای سفرهای داخلی خریداری کنیم، اما رفع تحریم‌ها شرایط تازه‌ای را فراهم کرده که نمی‌توان از آن چشم‌پوشی کرد. در آینده نزدیک و با توجه به سیاست‌های دولت برای افزایش گردشگر در ایران، نیاز به هواپیمای دوربرد نیز داریم که اگر این هواپیما در ایران موجود نباشد، باز هم باید به دست خارجی‌ها نگاه کنیم.

خرید هواپیما به معنای سرمایه‌گذاری است

علیرضا منظری، معاون پیشین حمل ونقل هواپیمایی کشوری درباره این‌که ایران به چه نوع هواپیماهایی نیاز دارد، گفت: هنگامی که شرایط ایده‌آل باشد، مدیران با بازارسنجی و برشمردن اهداف مورد نظر ایرلاین اقدام به تعیین تیپ (نوع) هواپیما می‌کنند تا بتوانند متناسب با مقاصدی که برای تردد تعیین کرده‌اند، هواپیما بخرند. به عنوان مثال برای مسیرهای کوتاه یک ساعته یا کمتر اصلا به‌صرفه نیست که هواپیمای پهن‌پیکر به‌کار گیریم؛ چون نه‌تنها هزینه‌های تعمیر و نگهداری این هواپیما تامین نخواهد شد، بلکه زمان ارائه خدمات به این هواپیما بسیار مشکل‌ساز است. در حالی که هواپیماهای کوچک یعنی کمتر از 150 صندلی هم در زمینه کاهش هزینه‌ها و هم از نظر فرکانس پروازی بسیار به‌صرفه‌تر است.

منظری تصریح کرد: پس از این موارد، قیمت هواپیما، هزینه نگهداری و تامین قطعات و نیروی انسانی مورد نیاز می‌تواند تعیین‌کننده باشد، به صورتی که باید این هزینه‌ها از طریق فروش بلیت تامین شود.

این کارشناس صنعت هوانوردی ادامه داد: با توجه به مقاصد موجود در ایران و نوع تقاضای سفر هوایی در کشورمان، در اولویت اول بهترین هواپیما، هواپیماهایی است که به‌طور متوسط 50 صندلی داشته باشد؛ یعنی از 20 تا 75 صندلی می‌تواند نیاز کشورمان را پوشش دهد. در این تعداد صندلی می‌توان به هواپیماهای امبرایر برزیلی و آرسی‌ج کانادایی اشاره کرد، اما در گروه بعدی هواپیماهای 150 صندلی به بالا قرار می‌گیرد که بهترین گزینه A320 ایرباس و در برند بوئینگ 400ـ737 بوده که تعدادی از آنها خریداری شده است.

تامین مالی از طریق فاینانس

فرهاد پرورش، مدیرعامل شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی جزئیات قرارداد25میلیارد دلاری خرید 118 فروند هواپیمای ایرباس را تشریح کرد و گفت: این مبلغ در طول چند سال باید پرداخت شود که بخش اعظم آن از طریق فاینانس تأمین می‌شود.

وی افزود: هواپیماهایی که در قرارداد اولیه منظور شد در مجموع 118فروند هواپیمای ایرباس است که 45 فروند هواپیما از خانواده ایرباس 320 (اعم از 320 و 321) هستند و حق انتخاب با ایران است که چه تعداد از این 45 فروند 320 و چه تعداد نیز ایرباس 321 باشد و تعیین آن با نظر تخصصی کارشناسان شرکت هواپیمایی هما و نیاز بازار مشخص خواهد شد. پرورش ادامه داد: هواپیماهای ایرباس 320 و 321 بیشتر برای پروازهای داخلی و منطقه‌ای است؛ البته تعدادی از این نوع هواپیماها در حال حاضر در ناوگان شرکت هواپیمایی هما عملیاتی هستند.

وی افزود: همچنین 45 فروند هواپیمای دیگر از نوع ایرباس 330 برای پروازهای میان‌برد و هواپیماهای میان‌برد نزدیک به دور‌برد است.

مدیرعامل شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی با بیان این‌که 16 فروند دیگر از نوع ایرباس 350 است، تصریح کرد: این نوع هواپیما دوربرد محسوب می‌شود و بسیار جدید و مدرن است که در منطقه فقط یکی دو ایرلاین از این تیپ هواپیماها استفاده می‌کنند.

پرورش افزود: 12 فروند از این هواپیماها نیز از نوع ایرباس 380 برای مسیرهای قاره‌پیما و دوربرد است که البته این تعداد بسته به نیاز کشور قابل تغییر است. تحویل هواپیماهای ایرباس 380 در چهار تا پنج سال آینده پیش‌بینی شده، اما تحویل این 12 فروند مشروط به فراهم شدن شرایط بازرگانی و توسعه زیرساخت‌های فرودگاهی کشور برای پذیرش هواپیماهای ایرباس 380 است زیرا این هواپیماها بسیار بزرگ و پهن پیکر است.

وی تاکید کرد: به ترتیبی که این هواپیماها به ناوگان هواپیمایی جمهوری اسلامی اضافه می‌شود، ناوگان قدیمی را از رده خارج خواهیم کرد و به تناسب هر سال بتدریج از سن ناوگان هوایی ایران کاسته می‌شود.

پرورش با اشاره به این‌که پشتیبانی، تعمیر و نگهداری این هواپیماها در قرارداد اولیه با ایرباس لحاظ شده است، گفت: خرید هواپیما شامل یک قرارداد اولیه و یک قرارداد خرید است که در این سفر قرارداد اولیه با ایرباس به امضا رسیده که هم برای ایران و هم برای شرکت هواپیماساز ایرباس تعهدآور است.