در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
مادران شاغل و آرزوی امکانات
سارا به زحمت هر روز دختر 3ساله اش را سرراه اداره به مهدکودک می سپرد و هر روز عصر در بازگشت ، او را تحویل می گیرد. او این کار را از وقتی دخترش یک ساله بوده ، انجام می دهد.
می گوید: «یک سال اول ، مادرم از دخترم مراقبت می کرد، اما بعد که به محله دیگری رفتیم ، ناچار شدم او را به مهد کودک بسپرم.»
صرف نظر از هزینه بالای مهدکودک ، سارا و زنانی نظیر او باید به دلیل نبودن مهدکودک در محل کارشان ، ساعتهای زیاد دوری از فرزند کوچکشان را نیز تحمل کنند. آنها می دانند که طبق قانون کار، کارفرما موظف به دایر کردن مهدکودک در محل کار زنان شاغل و یا پرداخت مبلغی به عنوان کمک هزینه مهد کودک به مادران شاغل است.
اما سارا می گوید: رئیس اداره ما معتقد است اگر زنی نمی تواند هزینه مهدکودک فرزندش را بدهد، بهتر است بنشیند خانه و خودش از او مراقبت کند.
بسیاری از زنان شاغل پس از زایمان به دلیل بالا بودن هزینه های نگهداری فرزندشان در مهدهای کودک ناچار به گرفتن مرخصی های بدون حقوق و در نهایت ترک موقت یا دایمی محل کار خود می شوند.
گروهی که باقی می مانند، باید آنقدر انگیزه و سماجت داشته باشند که بار نقص های اجرایی در قوانین موجود را به تنهایی به دوش بکشند و البته هر چند دفعه یک بار درخواست خود را برای ایجاد مهد کودک در محل کارشان و یا دریافت کمک هزینه قانونی برای این کار را به گوش مدیران خود برسانند.
برمبنای تبصره 3آیین نامه اجرایی شیرخوارگاه ها و مهدهای کودک که از سوی سازمان بهزیستی و وزارت کار و امور اجتماعی تدوین و جهت اجرا ابلاغ شده است ، دایر کردن هر سه بخش مرکز نگهداری کودکان (شیرخوارگاه ، مهدکودک و آمادگی) در صورت وجود متقاضی در کارگاه مربوطه با نظر کارشناس وزارت کار و امور اجتماعی الزامی است ، اما به طور علمی درصد کمی از زنان شاغل در بخشهای دولتی و خصوصی از این امتیاز بهره می گیرند.
تداوم برخوردهای تبعیض آمیز در استخدام زنان از سوی کارفرمایان و پرهیز آنها از اعطای حقوق قانونی به زنان شاغل سرانجام به اعتقاد دکتر آسیه امیرپور، مدرس جامعه شناسی موجب تداوم سنت نان آوری مرد در خانواده می شود. چنانچه طبق آمارگیری اشتغال و بیکاری خانوار در سال 81میزان فعالیت اقتصادی زنان 10ساله و بیشتر 11درصد در مقابل رقم 63درصدی مردان است.
در واقع با برخی مزایای ویژه ای که در قانون کار برای زنان در نظر گرفته شده ، گاهی کارفرما در مقابل استخدام نیروی کار زن مقاومت نشان می دهد و قانونی که حامی زن است ، به قانون ضدزن تبدیل می شود.
خرداد 84مطبوعات ، خبری منتشر کردند، مبنی بر این که به پیشنهاد مرکز امور مشارکت زنان ، قرار شده کارمندان زنی که فرزندان زیر 5سال دارند، برای استفاده از مزایای مهدکودک ، به ازای هر کودک (حداکثر تا 3فرزند) ماهانه مبلغ 20هزار تومان دریافت کنند.
مرکز مشارکت زنان با بررسی مشکلات حقوقی زنان شاغل به این نتیجه رسیده بود که مبلغ 2هزار تومان که در ضوابط اجرایی بودجه هر سال برای پرداخت به کارکنان زن که از مهدکودک استفاده می کنند، در نظر گرفته شده که برای تامین هزینه مهدکودک فرزندان مادران شاغل کافی نیست و در نتیجه پیشنهاد اصلاح آن را در حد متعارف و متعادل به هیات دولت ارائه کرد.
مشاور حقوقی وقت مرکز مشارکت تاکید کرده بود که این مصوبه شامل همه زنانی است که در دستگاه های دولتی مشغول به کارند. تغییر مبلغ کمک هزینه زنان شاغل دارای فرزند زیر 5سال از 2هزار تومان به 20هزار تومان از سوی دولت ، هرچند به اعتقاد کارشناسان ، قدم مثبتی بود که دولت برداشت تا یکی از زمینه های اشتغال زنان را فراهم کند، با این استدلال که زنان تا وقتی که شاغلند و فرزند کوچک دارند، مشکلی برای اشتغالشان نداشته باشند، اما در یک سطح وسیع تر زنان شاغل بسیاری در بخشهای دولتی و خصوصی از دستیابی به این حق قانونی خود محرومند.
همین جاست که به گفته دکتر امیرپور، بحث نظارتی دستگاه ها بر اجرای قوانین موجود، به میان می آید: ما نیاز داریم تا وقتی که مقاومت هایی در برابر اجرای این قبیل قوانین در سیستم اشتغال کشور صورت می گیرد، برای دستگاه های نظارتی و کنترل کننده نقش و اهمیت بیشتری قایل شویم و بویژه زنان را به تلاش برای دستیابی به حقوقشان تشویق کنیم.
البته این کار بیش از همه نیاز به کار کردن روی فرهنگ جامعه دارد. باید بپذیریم امتیازی که در قانون به زنان شاغل داده شده ، در مقایسه با بسیاری از کشورهای جهان ، امتیاز فوق العاده ای نیست ؛ حداقل حمایت از یک کودک ایرانی است که بخش بزرگی از آن را زن شاغل با پرداخت حق بیمه تامین می کند. ضمن این که می توان قوانین کار را به گونه ای هم اصلاح کرد که کارفرما در قبال استخدام کارکنان زن و تامین شرایط مطرح شده در قانون کار برای آنها، از برخی تخفیف ها و امتیازات ویژه برخوردار شود.
با این حال برخی نگران این هستند که اعطای امتیازاتی از قبیل پرداخت بخشی از هزینه مهدکودک به مادران شاغل سبب افزایش تمایل زنان شاغل و بارداری های متعدد شود. هر چند در آیین نامه سازمان بهزیستی حداقل و حداکثر شهریه مهدهای کودک بسیار کمتر از آن چیزی است که آنها در عمل از مراجعان دریافت می کنند (14تا 28هزار تومان) اما در حال حاضر شهریه مهدهای کودک در ازای 8ساعت نگهداری یک کودک به طور میانگین 60هزار تومان است.
در این صورت آیا پرداخت مبلغ 20هزار تومان ماهانه می تواند مشوق زنان شاغل برای زادوولد بیشتر شود؛! دکتر امیدپور این استدلال را نمی پذیرد. به اعتقاد او، با توجه به واقعیت های اقتصادی جامعه ، وضع حقوق و درآمدها و هزینه هایی که حتی داشتن یک یا دو فرزند برای خانواده به همراه دارد، بعید است پرداخت 20هزار تومان در شرایط فعلی به زنان شاغل موجب تشویق آنها به بارداری های مجدد شود.
ضمن آن که صرف نظر از هر موضوعی ، دولت موظف به حمایت از مادران شاغل است و به بهانه هر استدلالی ، دولت نباید در ایفای نقش و وظیفه اش کوتاهی کند.
اما در حالی که حق کار، حق بهره مندی از دستمزد منصفانه، حق بهره برداری از مزایای تامین اجتماعی از جمله حقوقی است که در قانون اساسی برای مردان و زنان یکسان در نظر گرفته شده است ، این موضوع به آرزوی دور از دسترس برای بسیاری از زنان تبدیل شده تا به حقوق اشاره شده خود در قوانین موجود، دست یابند.
فاطمه امیری 
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
