دورخیز فیل‌ها برای شکست برجام

«الاغ» و «فیل» که نماد دو حزب بزرگ آمریکا هستند، حالا به‌جای زورآزمایی بر سر کرسی ریاست‌جمهوری، تمرکز خود را بر توافقی گذاشته‌اند که گفته می‌شود نقش مهمی در انتخابات سال 2016 آمریکا دارد و روشن است همین تاثیر سیاست خارجی بر سیاست داخلی بود که دولت باراک اوباما را واداشت هیچ‌گاه میز مذاکره با ایران را ترک نکند. کنگره از 29 تیر امسال که برجام را تحویل گرفته، 60 روز فرصت دارد تا نظر خود را درباره آن اعلام کند و هر روز که به موعد اعلام رأی کنگره نزدیک می‌شویم، اختلافات بر سر خوب یا بد بودن توافق وین شدت می‌گیرد.

توافق در ترازو؛ کدام کفه سنگینی می‌کند

درحالی‌که نمایندگان کنگره آمریکا تا ١٧سپتامبر یعنی 26شهریور فرصت دارند نظر خود را درباره توافق هسته‌ای میان ایران و 1+5 اعلام کنند، رقابت میان دموکرات‌ها و جمهوریخواهان بر سر جذب آرای خاکستری کنگره بالا گرفته است. بخش عمده‌ای از دموکرات‌ها با دولت باراک اوباما درباره دفاع از برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) همراهند و اما تقریبا تمامی جمهوریخواهان نظری برخلاف نظر رئیس‌جمهور این کشور دارند و تحت‌تاثیر بنیامین نتانیاهو، برجام را یک «توافق بد» معنا می‌کنند.

بر اساس آمارهای منتشر شده از وضع آرای سناتورها و نمایندگان آمریکایی در دو مجلس سنا و نمایندگان آمریکا، در حال حاضر در سنا 20دموکرات به توافق، آری گفته و هفت دموکرات متمایل به آری هستند، اما مرددند. ١٨ دموکرات و دو جمهوریخواه هنوز نظر خود را درباره توافق اعلام نکرده‌اند و اما ٥٢جمهوریخواه و یک دموکرات، به توافق وین «نه» گفته‌اند. عدد طلایی برای باراک اوباما برای این‌که بتواند از رأی وتوی احتمالی خود به رد توافق دفاع کند، ٣٤ است و این یعنی آن‌که او باید بتواند از میان 25 دموکرات مردد نسبت به توافق هسته‌ای وین، نظر مثبت 14سناتور را به خود جلب کند. خیال دموکرات‌ها در مجلس نمایندگان آمریکا برای آن‌که بتوانند در عملیاتی کردن برجام از سد جمهوریخواهان بگذرند، راحت‌تر است. این مجلس با ۴۳۵ عضو که ۲۴۷ نفر آنها جمهوریخواه هستند برای ابطال وتوی اوباما، نیازمند کسب دوسوم آرا (۲۹۰رأی) است. این به آن معناست که جمهوریخواهان با فرض این‌که به‌طور یکپارچه با توافق مخالفت کنند، باید بتوانند نظر 43 نماینده دموکرات را جلب کنند تا قادر به شکستن وتوی رئیس‌جمهور ایالات متحده باشند.

این صف‌آرایی‌ها در هر دو مجلس سنا و نمایندگان نشان می‌دهد هنوز روشن نیست مخالفان توافق بتوانند باراک اوباما را نسبت به ابزار وتوی مصوبه کنگره خلع‌سلاح کنند. برای همین است که تبلیغات بسیاری با بودجه‌ای بالغ بر 40میلیون دلار برای فشار بر سناتورها و نمایندگان مردد در حال پخش در رسانه‌های آمریکایی است تا تندروها در این کشور بتوانند با شکست دولت اوباما، برگ برنده انتخابات سال آتی را از دست کاندیدای دموکرات‌ها خارج کنند. براساس نظرسنجی تازه ان.بی.سی، در حال حاضر 35درصد مردم آمریکا موافق برجام هستند، 33درصد با آن مخالفت می‌کنند و 32درصد دیگر هم نمی‌دانند موافقند یا مخالف.

شکست تبلیغات لابی‌های صهیونیستی علیه «برجام»

یکی از دلایلی که باعث شده بسیاری از تحلیلگران به شکست تندروهای آمریکایی در رد برجام خوشبین باشند، شکست تبلیغات تلویزیونی لابی‌های صهیونیستی برای متقاعد کردن قانونگذاران دموکرات جهت رأی منفی به سند پایانی مذاکرات هسته‌ای ایران و 1+5 است.

خبرگزاری آسوشیتدپرس در گزارشی در همین‌باره اعلام کرد قانونگذاران دموکرات آمریکایی که هنوز درباره رأی خود به سند پایانی مذاکرات هسته‌ای با «برجام» تصمیم نگرفته‌اند، به تبلیغات تلویزیونی لابی‌های صهیونیستی توجهی ندارند و بیشتر به دیدگاه‌های رأی‌دهندگان آمریکایی توجه نشان می‌دهند.

این خبرگزاری آمریکایی به نتایج یکی از این تبلیغات که هدف آن اثرگذاری بر دیدگاه «جان تستر»، نماینده دموکرات بوده اشاره کرده است. در این تبلیغات این موضوع عنوان می‌شود که «تستر» در صورت حمایت از توافق هسته‌ای ایران «دستانش به خون آغشته خواهد شد.» اما این نماینده ایالت مونتانا بدون توجه به این تبلیغات، حمایت خود را از نتایج مذاکرات ایران اعلام کرد. عمده تبلیغات لابی‌های صهیونیستی برای اثرگذاری بر مردم در ایالت‌هایی طراحی شده که نمایندگان دموکرات آنها هنوز تصمیم خود را برای رأی مخالف یا موافق به سند برجام اتخاذ نکرده‌اند.

با این حال، شکست لابی‌های صهیونیست در اثرگذاری بر برخی سناتورهای دموکرات، به آن معنا نیست که همه دموکرات‌های سنا با برجام موافق هستند. پس از «چاک شامر» که پیشتر اعلام کرده بود به «برجام» رأی منفی خواهد داد یک سناتور دموکرات دیگر هم سه‌شنبه مخالفت خود را با نتایج پایانی مذاکرات هسته‌ای ایران و 1+5 اعلام خواهد کرد. با توجه به پیشینه موضعگیری‌های سناتور «رابرت منندز» علیه مذاکرات، به‌نظر می‌رسد رأی او مخالف توافق وین باشد. در صورتی که او مطابق انتظارها، رأی مخالف با «برجام» را اعلام کند، پس از سناتور «چاک شامر» دومین سناتور دموکرات ضد توافق ایران لقب خواهد گرفت.

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، پایگاه اینترنتی هیل پیش‌بینی کرده است رقابت میان دموکرات‌ها و جمهوریخواهان بر سر برجام بسیار نزدیک بوده و به همین دلیل اوباما حتی امیدوار است بتواند بدون نیاز به استفاده از حق وتو، از سد کنگره عبور کند.

رد «برجام»، یعنی نبرد اقتصادی آمریکا با جهان

همزمان با این نبرد سیاسی میان دموکرات‌ها و جمهوریخواهان بر سر برجام، دولت اوباما تلاش می‌کند بتواند بر آرای سناتورها تاثیر بگذارد.

پس از آن‌که روز جمعه وزیر خزانه‌داری ایالات متحده در یادداشتی در نیویورک‌تایمز نوشت که شرکای اقتصادی آمریکا مانند اتحادیه اروپا، ژاپن، هند و بسیاری دیگر از کشورها به دلیل منافع اقتصادی ناشی از تبادلات اقتصادی با تهران، حاضر به همراهی با واشنگتن در صورت ادامه تحریم‌ها نیستند، روز گذشته نیز یک مقام ارشد آمریکا هشدار داد که «رد نتایج پایانی مذاکرات هسته‌ای ایران و گروه 1+5 در کنگره به تقابل اقتصادی کشورش با مهم‌ترین اقتصادهای موجود در کره زمین منجر خواهد شد.»

کولین کال، مشاور امنیت ملی معاون اول رئیس‌جمهور آمریکا گفته «اعضای جامعه بین‌الملل در صورت رد توافق ایران و 1+5 در کنگره ممکن است از تبادلات مالی با نظام مالی آمریکا خودداری کنند.» او به خبرگزاری اسپوتینک گفته «نگرانی ما این است که اگر ما دائماً کشورها را تهدید کنیم که برای تجارت با ما نمی‌توانید با کشورهای دیگر تجارت کنید آنها در یک برهه زمانی ممکن است از استفاده غالب از نظام مالی آمریکا دست بکشند.» روز سه‌شنبه «جان کری» هم در اظهاراتی مشابه هشدار داده بود که در صورت امتناع کنگره از تصویب سند «برجام»، دلار ارز اصلی دنیا نخواهد بود.

وزیر خارجه آمریکا همچنین در اظهارنظر دیگری، مخالفت با توافق هسته‌ای ایران را ضربه‌ای واقعی به آمریکا دانست و گفت: در این صورت، ایرانی‌ها بار دیگر به میز مذاکره باز نخواهند گشت. کری بار دیگر استدلال کرد که «نمی‌توان همراه پنج کشور اصلی دیگر شامل روسیه، چین، آلمان، فرانسه و انگلیس مذاکره کرد و سال‌ها پشت میز مذاکره نشست، به توافق دست یافت و آن را اعلام کرد و بعد از بازگشت به کشور، کنگره شما با توافق مخالفت کند و شما به مذاکره‌کنندگان بگویید اگر چیزی را که ما می‌خواهیم برای حفظ این توافق یا دستیابی به توافقی بهتر انجام ندهید، شما را تحریم می‌کنیم.»

او در پاسخ به پرسش دیگری درباره چرایی بازنگشتن ایران به میز مذاکره، گفت: مخالفت کنگره با توافق، آخرین اقدامی خواهد بود که نشان می‌دهد ما نمی‌توانیم قابل اعتماد باشیم.

روشن نیست دفاعیات دولتمردان آمریکایی که از یک ماه قبل همزمان با جمع‌بندی مذاکرات هسته‌ای آغاز شده و تا 33 روز دیگر ادامه خواهد داشت، خواهد توانست نظر کنگره را نسبت به برجام مثبت کند یا اینکه دوئل اوباما و فیل‌های کنگره، رئیس‌جمهور آمریکا را ناگزیر از وتوی مصوبه احتمالی کنگره در قبال رد برجام خواهد کرد. اقدامی که برای رئیس‌جمهور آمریکا هزینه سیاسی بسیاری خواهد داشت.

آری به برجام با برپایی «راهپیمایی صلح» در 80 شهر جهان

شب گذشته حامیان صلح در جهان با برگزاری «راهپیمایی صلح» در 80 شهر جهان از جمله توکیو، ملبورن، پاریس، اوتاوا و نیویورک، حمایت خودرا از مذاکرات هسته‌ای ایران و 1+5 و مخالفتشان با اقدامات کارشکنانه در مسیر اجرایی‌شدن آن نشان دادند.

تظاهرات روز شنبه توسط ایرانیان حاضر در کشورهای مختلف جهان برگزار شد. به گزارش خبرگزاری فرانسه، برگزارکنندگان این راهپیمایی در بیانیه خود تاکید کردند: زمان آن فرارسیده که کشورهای قدرتمند و بانفوذ منطقه با هم متحد شوند و برای صلح و ثبات همگان تلاش کنند. توافق هسته‌ای نخستین مرحله در این مسیر است.

حامیان توافق با ایجاد صفحه‌ای در شبکه اجتماعی فیسبوک اعلام کرده‌اند قصد دارند تا پیش از رای‌گیری نمایندگان کنگره آمریکا درباره توافق هسته‌ای، حمایت‌شان را از این توافق نشان دهند. مدافعان این کمپین که برخی چهره‌های سیاسی در ایران و آمریکا حمایت‌شان را از آن اعلام کرده‌اند، می‌گویند برگزاری این تظاهرات صلح‌طلبانه در آستانه رای‌گیری کنگره آمریکا درباره توافق هسته‌ای با ایران، اقدام لابی‌های طرفدار جنگ در آمریکا را بی‌اثر خواهد کرد.

جدول صف‌آرایی دموکرات‌ها و جمهوریخواهان در کنگره