ستون فقرات هم مانند دیگر نقاط بدن با افزایش سن دچار کهولت میشود، تحمل سالها وزن بدن و خم و راست شدن بناچار خود را به صورت خشک شدن دیسکها، سفت شدن بافتهای نرم محافظتکننده از ستون فقرات و تخریب مفاصل بین مهرهها نشان میدهد. آنچه توصیف شد همان آرتروز در ستون فقرات است؛ مثل آرتروز زانو و بقیه مفاصل بدن. در واقع، بین مهرهها نیز مفاصلی وجود دارد که با بالا رفتن سن و تحمل فشار بتدریج انعطافپذیری خود را از دست میدهند و در اطرافشان زوائد استخوانی ایجاد میشود. به وجود آمدن این زوائد همراه با ضخیم و سخت شدن بافتهای اطراف مفصل بتدریج فضا را برای نخاع و رشتههای عصبی تنگ میکند؛ چیزی که ما آن را تنگی کانال نخاعی مینامیم. فشار روی رشتههای عصبی باعث ایجاد درد و در نهایت ضعف در راه رفتن یا انجام کارهای روزمره با دستها میشود.
اولین گام در درمان آرتروز ستون فقرات و تنگی کانال نخاعی، استفاده از داروهایی است که التهاب رشتههای عصبی تحت فشار را کم میکنند و علائم را تخفیف میدهند. از سوی دیگر، اضافه شدن فیزیوتراپی و آبدرمانی، درمان دارویی را کامل میکند. در صورت موفق نبودن این درمان، گام بعدی تزریق داروهای ضدالتهاب در اطراف رشتههای عصبی تحت فشار است و در نهایت جراحی و باز کردن فضای اطراف نخاع میتواند علائم بیمار را به طور قابل توجهی کنترل کند و توانایی راه رفتن و انجام کارهای روزمره را بهبود بخشد.
گرچه آرتروز و فرسودگی بتدریج در تمام مفاصل ما ازجمله ستون فقرات اتفاق میافتد، ولی میتوان روند آن را کندتر کرد و شدت آن را کاهش داد. فشارهای غیرمعمول و زیاد مثل بلند کردن بدون احتیاط و مکرر اجسام سنگین، خمیدگی طولانیمدت در گردن و کمر در طول روز، بخصوص در محیط کار، ورزش ناصحیح که متاسفانه امروزه به طور شایع در جوانان مشاهده میشود و مواردی از این دست، پیری را در ستون فقرات تسریع میکند. توصیه میشود برای محافظت از ستون فقرات خود، تغذیه مناسب داشته باشید، از سیگار دوری کنید، از صندلی مناسب در محیط کار و منزل استفاده کنید و ورزش صحیح را بخشی از زندگی روزمره خود قرار دهید.
دکترعلیرضا طبیبخویی
جراح مغز و اعصاب
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم