جنگ برندها پس از رفع تحریم‌ها

چقدر احتمال دارد برندهای مطرح بین‌المللی پس از نهایی شدن بیانیه وین در بازار ایران حاضر شوند؟

به‌طور کلی پس از بیانیه‌ای که از سوی ایران و کشورهای 1+5 منتشر شد، شاهد حرکت‌هایی از طرف برخی کشورها و برندهای بین‌المللی برای حضور در بازار ایران بودیم. این در حالی است که رفت و آمد گروه‌های تجاری همزمان شده با برخی مطالعات و بررسی‌های تولیدکنندگان صاحب‌برند درباره شرایط اقتصادی و توانایی‌های تولیدی ایران. در این میان نباید فراموش کنیم بین تمایل و فعال شدن برندها در یک منطقه و بررسی شرایط حضور، تفاوت عمده‌ای وجود دارد. پاسخ روشن به پرسش شما این است که با توجه به روند موجود که اکثر برندها در حال بررسی شرایط بازار ایران هستند‌ نمی‌توانیم در یک دوره کوتاه مدت شاهد حضور آنها در بازار ایران باشیم.

به عقیده شما این مدت زمان چقدر است؟

همان طور که اشاره شد، اکثر برندهای مطرح بین‌المللی که برنامه‌ای برای حضور در بازار ایران دارند، در حال بررسی بازار هستند و از آنجا که هیچ گاه این برندها احساسی و نسنجیده عمل نمی‌کنند و تحقیقات گسترده انجام می‌دهند و نتایج آن را مبنی حضور خود در یک بازار هدف قرار می‌دهند، این پروسه زمان‌بر است و با توجه به این موارد نباید بین یک تا سه سال آینده منتظر حضور برندهای مطرح در بازار ایران باشیم. البته صاحب یک برند همواره در جستجوی بازار است و بازار نیز یک برند معتبر را می‌پذیرد. توجه داشته باشید ایران به عنوان بازاری بسیار ایده‌آل با 80 میلیون مصرف‌کننده در دهکده جهانی وجود دارد، اما همان طور که می‌دانید، برندهای مطرح و معتبر بین‌المللی برای حضور در یک منطقه از جهان ولو با امتیازات منحصربه‌فرد کاملا عاقلانه عمل می‌کنند نه این که شتابزده و صرفا با دیدن رقم جمعیت و قدرت فروش خودشان وارد بازار شوند.

حضور احتمالی برندهای خارجی برای برندهای داخلی ما خطر شناخته می‌شود یا خیر؟

با توجه به احتمال حضور برندهای خارجی و توانایی‌ آنها در مدیریت اقتصادی کارشان، بدون تردید ایران نباید هیجان‌زده عمل کند و این خطر را نادیده بگیرد. به عقیده من، حضور برندهای قدرتمند در منطقه‌ای مثل ایران ابتدا ممکن است به تهدید برندهای داخلی تعبیر شود، اما همین رقابت در دل خود، تحولات سازنده و مفیدی برای برندهای موجود کشور به همراه خواهد داشت و این حضور می‌تواند با ایجاد رقابت، باعث ارتقای برندهای بومی آن منطقه باشد.

فرض کنیم برندها پس از تحقیق و مطالعه وارد ایران خواهند شد. از امروز چگونه باید برندهای داخلی را مقابل خطرهای احتمالی بیمه کنیم؟

اگر بپذیریم رقابت برای صنعت ما سازنده است و باعث تقویت برندها می‌شود باید راه‌های فعال شدن و فعال بودن در میدان رقابت دنیا را هم بیاموزیم. این که صرفا بخواهیم برای حمایت از برند ایران درهای ورود برندهای خارجی را ببندیم راهکار اصولی نیست و آینده برندهای ایرانی بیمه نخواهد شد و به هیچ وجه به صلاح کشور نیست. البته نادیده گرفتن برخی حمایت‌‌ها هم اصولی نیست چون هرتحولی باید هم از نظر زمانی و هم از لحاظ اندازه مورد توجه قرار گیرد. در غیر این صورت همان پدیده‌ای را که طی سال‌های طولانی پس انقلاب شاهد آن بودیم تجربه می‌کنیم؛ تجربه‌ای که باعث شده ورود برندهای خارجی به بازار نگرانمان ‌کند.

یعنی شما معتقدید حمایت‌هایی که تاکنون از صنایع داخلی صورت گرفته‌ اشتباه بوده است؟

شما خودتان درباره برندهای موجود ایران مطالعه و تحقیق کنید. به نظر شما آنها موفق هستند؟ بدون تردید پاسخ در بسیاری موارد منفی است چون حمایت‌هایی که تاکنون انجام شده، خلاقانه و با تحرک مورد نیاز رشد و شکوفایی برندها نبوده است. در این نوع حمایت کردن، بدون درنظر گرفتن کیفیت رقابتی محصولات ایران چه در بازار داخل و چه در بازار خارج ناخواسته باعث نزول آنها شده‌ایم نه این که آنها را به قله موفقیت سوق دهیم. از این رو من به هیچ وجه با حمایت‌های اینچنینی موافق نیستم و آنها را برای تولید و صنعت کشورمان مفید نمی‌دانم.

پیشنهاد شما در این زمینه چیست؟

هرگز با جلوگیری از حضور برندهای خارجی در بازار کسب و کار ایران نمی‌توان زمینه رشد صنایع و برندهای ایرانی را فراهم کرد بلکه اگر هم تصمیم به انجام کاری مفید برای حمایت از برندهای موجود داخلی داشته باشیم؛ باید این حمایت‌ها مشروط و محدود باشد. براساس این دو اصل، شرکت‌های صاحب برند ایرانی نیز باید راه تحول خود را بیابند و در زمینه ارتقای کیفیت خدمات و محصولات و البته پاسخگویی به نیازهای بازار هدفشان گام بردارند. در هرحال فرض کنیم قصد داریم در پنج سال آینده با حرفه‌ای‌های جهان رقابت کنیم. باید از همین امروز تمرین‌ و تجربه کافی را کسب کنیم و آماده رویارویی آن زمان باشیم. برای این آمادگی باید تحولات بنیادی در ترکیب و شرایط مدیریت، تحولات اساسی در شرایط بازاریابی و فروش و همچنین در شرایط تولید صورت گیرد.

آیا اطلاعات شفاف اقتصادی تنها به کار خارجی‌ها می‌آید یا کاربرد داخلی نیز دارد؟

ارائه اطلاعات کارشناسی و صحیح برای شرکت‌های داخلی یا خارجی می‌تواند به تنظیم دقیق استراتژی‌های اقتصادی آنها کمک شایانی کند. بنابراین اگر اطلاعات صحیح و کارشناسی شده به داخلی‌ها بدهیم، خود به خود زمینه شفاف و دقیق بودن اطلاعات ارائه شده به خارجی‌ها را نیز فراهم کرده‌ایم.

این سیاست به ارتقای کیفیت محصولات منجر می‌شود و شیوه پاسخگویی تولیدکنندگان به متقاضیان نیز ارتقا خواهد یافت. ارمغان این سیاست فضای رقابتی سالم، اقتصاد پویا و به روز است.

عماد عزتی

اقتصاد

متن کامل این گفت‌و‌گو را در سایت جام جم آنلاین بخوانید